Tình trạng vận hành phân mảnh của hệ thống HVAC
Năm 2026, quy mô thị trường HVAC (sưởi, thông gió và điều hòa không khí) Việt Nam được ước tính trị giá 3,91 tỷ USD, dự kiến đạt 5,48 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 6,96%. Động lực đến từ nền kinh tế năng động, quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa mạnh mẽ, cùng nhu cầu phát triển các ngành công nghệ cao.
Những chính sách khuyến khích tiết kiệm năng lượng, hạn chế phát thải của Chính phủ ảnh hưởng lớn đến xu hướng của thị trường HVAC. Đặc biệt, tại hội nghị COP28, Việt Nam tham gia Cam kết Làm mát Toàn cầu, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với các hệ thống HVAC hiệu suất cao, thông minh và thân thiện môi trường.
Tuy nhiên, thách thức nằm ở chỗ HVAC là một hệ sinh thái phức tạp gồm nhiều cấu phần như máy làm lạnh (chiller/VRF/CAC/RAC), bộ xử lý không khí (AHU/FCU), bơm, quạt, mô tơ cùng các hệ thống biến tần và cảm biến chuyên dụng. Thực tế tại nhiều cơ sở cho thấy những thiết bị này thường vận hành theo từng cụm riêng lẻ, khiến dữ liệu và hoạt động giám sát bị phân tán.
Việc hệ thống HVAC thiếu kết nối đồng bộ khiến doanh nghiệp không thể nắm tổng thể về tình trạng hoạt động, tiêu thụ điện năng cũng như hiệu suất tổng thể. Hệ quả không chỉ là lãng phí năng lượng, không có cơ sở dữ liệu chính xác để tối ưu hiệu suất và giảm phát thải, mà còn tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn – một rủi ro nghiêm trọng đối với các môi trường đòi hỏi chuẩn nhiệt độ và độ ẩm nghiêm ngặt như trung tâm dữ liệu.
“Lời giải cho bài toán này bắt đầu từ cách tiếp cận toàn diện (end-to-end), kết nối liền mạch từ thiết bị trường, điều khiển biên cho tới phần mềm quản lý trung tâm với ứng dụng AI tích hợp. Đây cũng là nền tảng để xây dựng một hệ thống HVAC thông minh và bền vững”, đại diện Schneider Electric cho biết.
Giải pháp quản lý toàn diện hệ thống HVAC
Để biến những “ốc đảo dữ liệu” thành một hệ thống vận hành đồng bộ và có khả năng tối ưu theo thời gian thực, Schneider Electric đưa ra một kiến trúc giải pháp bao gồm 3 lớp - Onboard (hiện trường), Operate (vận hành) và Optimize (tối ưu) - được xây dựng trên nền tảng EcoStruxure.
Dữ liệu về nhiệt độ, độ ẩm, áp suất, điện năng, tình trạng vận hành được thu thập từ thiết bị như cảm biến thông minh, biến tần chuyên dụng Altivar hay màn hình vận hành Harmony của Schneider Electric. Những thiết bị này không chỉ đồng bộ và tương thích với hệ thống ở lớp tiếp theo, mà còn được tích hợp khả năng kết nối IoT để liên tục đo lường, thu thập và truyền tải chính xác các thông số về trung tâm điều khiển.
Toàn bộ luồng dữ liệu từ lớp hiện trường được hội tụ về lớp vận hành – “phần lõi” đóng vai trò điều khiển trung tâm. Tại đây, phần mềm quản lý tập trung và bộ điều khiển Modicon sẽ tự động xử lý, điều phối hoạt động giữa các cụm thiết bị và xuất báo cáo giám sát. Nhờ vậy, đơn vị vận hành tòa nhà, nhà máy hay trung tâm dữ liệu có thể nhìn toàn cảnh hệ sinh thái HVAC, bao gồm mức tiêu thụ năng lượng, trên một giao diện duy nhất, xóa bỏ những “điểm mù” thông tin. Điểm đột phá trong giải pháp của Schneider Electric nằm ở lớp thứ ba, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) được ứng dụng để tối ưu hóa hiệu suất.
“Các hệ thống HVAC truyền thống thường gánh chịu lãng phí năng lượng lớn do chỉ vận hành theo thông số thiết kế hoặc lịch trình cố định, ngay cả khi điều kiện thời tiết hay dữ liệu vận hành thay đổi. Để giải quyết bài toán này, ở lớp tối ưu, chúng tôi lấy toàn bộ dữ liệu tại lớp thứ nhất và thứ hai, kết hợp với Big Data bên ngoài như dự báo thời tiết, tình trạng lưới điện, điểm tối ưu vận hành. Thuật toán AI sẽ liên tục học hỏi, phân tích và đưa ra các lệnh điều khiển ngược trở lại các tầng trước đó, sao cho chính xác và hiệu quả nhất ứng với thời gian thực”, đại diện Schneider Electric lý giải.
Kiến trúc 3 lớp này giúp hệ thống HVAC chuyển đổi sang mô hình chủ động tối ưu hiệu suất, tiết kiệm đáng kể chi phí điện năng và giảm phát thải carbon. Đặc biệt với các môi trường kỹ thuật cao như trung tâm dữ liệu AI, nơi chỉ biến động nhỏ về nhiệt độ hay độ ẩm cũng có thể gây tổn hại thiết bị nghiêm trọng, giải pháp quản lý HVAC thông minh và toàn diện là chìa khóa để đảm bảo tính liên tục, an toàn cho hạ tầng.
“Các thiết bị và hệ thống hoạt động riêng lẻ không thể đạt hiệu quả vận hành cao. Quản lý HVAC toàn diện trong một hệ sinh thái mang tính kết nối đồng bộ cao và tự động điều chỉnh phù hợp theo thời gian thực nhờ AI là cách Schneider Electric hỗ trợ các đơn vị giải quyết vấn đề”, đại diện Schneider Electric chia sẻ.
