Thủ tướng Hungary Viktor Orban thông báo quyết định sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Slovakia Robert Fico ngày 27/2. Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc giục Ukraine khôi phục dòng chảy dầu qua lãnh thổ nước này càng sớm càng tốt. Theo Budapest và Bratislava, việc đường ống Druzhba ngừng hoạt động suốt một tháng qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung dầu giá rẻ từ Nga cho hai nước.
Phía Ukraine cho rằng đường ống bị hư hại do một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga. Tuy nhiên, Hungary và Slovakia cáo buộc Kiev phóng đại tác động của vụ việc vì mục đích chính trị, nhằm gây sức ép buộc hai nước từ bỏ năng lượng Nga. Hai quốc gia này hiện là những thành viên EU hiếm hoi vẫn nhập khẩu dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển, qua đó tiếp tục mang lại nguồn thu cho Moskva.
Trong phát biểu trên đài phát thanh quốc gia, Thủ tướng Viktor Orban cáo buộc Tổng thống Ukraine Zelensky né tránh việc cho phép triển khai một phái đoàn xác minh thực địa. Ông cho biết đã gửi thư tới Chủ tịch Hội đồng châu Âu đề xuất thành lập một phái đoàn điều tra nhằm phá vỡ thế bế tắc. Theo ông, Ukraine không sẵn sàng chấp nhận một cơ quan kiểm chứng độc lập.
Ông Orban đồng thời chỉ trích Ukraine tìm cách gây bất ổn kinh tế trước thềm bầu cử quốc hội Hungary dự kiến diễn ra ngày 12/4. Nhà lãnh đạo Hungary mô tả vấn đề đường ống là một thách thức an ninh quốc gia trong bối cảnh chiến dịch tranh cử đang bước vào giai đoạn quyết định.
Căng thẳng leo thang trong tuần này sau khi Hungary chặn gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, khiến nhiều quốc gia thành viên ủng hộ Kiev phản ứng gay gắt. EU hiện được cho là đang tìm phương án dung hòa để tránh rạn nứt sâu hơn trong nội khối.
Trong cùng cuộc phỏng vấn, ông Orban cho biết Hungary có thể cân nhắc tăng cường sử dụng tuyến đường ống Adria của Croatia để thay thế. Ông kêu gọi Zagreb cho phép trung chuyển dầu Nga qua tuyến này. Tuy nhiên, nhà vận hành Croatia JANAF cho biết hiện mới chỉ vận chuyển dầu không có nguồn gốc từ Nga, đồng thời đang đánh giá khả năng xử lý dầu chịu lệnh trừng phạt của Mỹ và EU.
Theo Budapest, dầu thô Nga rẻ hơn từ 13 - 20% so với các nguồn thay thế và Hungary không sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn tiêu chuẩn hiện tại. Trong khi đó, Croatia chưa cam kết thay đổi lập trường từ chối nhập dầu Nga.
Ở chiều ngược lại, lãnh đạo phe đối lập tại Hungary Péter Magyar chỉ trích chính phủ thổi phồng rủi ro an ninh nhằm tạo tâm lý lo ngại trong xã hội. Ông kêu gọi Thủ tướng Orban nếu có thông tin đe dọa thực sự thì nên kích hoạt tham vấn theo Điều 4 của NATO thay vì đăng tải trên mạng xã hội. Ông cũng đề nghị được tham gia tham vấn với tư cách lãnh đạo đảng đối lập lớn nhất nếu tình hình nghiêm trọng.
Diễn biến mới cho thấy tranh cãi quanh đường ống Druzhba không chỉ là vấn đề năng lượng, mà còn gắn với toan tính chính trị nội bộ và sự chia rẽ trong EU về cách ứng xử với Nga và Ukraine. Khả năng triển khai một phái đoàn điều tra quốc tế có thể là bước tiếp theo nhằm làm rõ thực trạng kỹ thuật, song triển vọng đạt đồng thuận giữa các bên vẫn còn bỏ ngỏ.
