Báo Straits Times dẫn nguồn giới chức địa chấn Philippines cho biết đã ghi nhận hơn 1.100 dư chấn sau trận động đất mạnh 7,8 độ xảy ra ngoài khơi đảo Mindanao sáng 8/6, trong khi công tác đánh giá thiệt hại và cứu hộ vẫn đang được khẩn trương triển khai.
Theo Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines (PHIVOLCS), tính đến 8 giờ sáng 9/6, số dư chấn đã tăng lên khoảng 1.100 trận, với cường độ dao động từ 1,3 đến 6,7 độ. Trong đó, 313 dư chấn đã được xác định vị trí và 23 trận được người dân cảm nhận rõ. Các nhà địa chấn học cảnh báo hoạt động địa chấn quanh tâm chấn vẫn rất mạnh và có thể kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí hơn một tháng.
Trận động đất lớn xảy ra lúc 7 giờ 37 phút sáng 8/6 (giờ địa phương) ở ngoài khơi thị trấn Maasim thuộc tỉnh Sarangani, miền Nam Philippines. Sau khi phân tích đầy đủ dữ liệu, PHIVOLCS nâng cường độ trận động đất từ mức sơ bộ 7,0 lên 7,8 độ, với độ sâu khoảng 33 km. Cơ quan này xác định đây là trận động đất kiến tạo liên quan đến hoạt động hút chìm tại rãnh Cotabato ngoài khơi đảo Mindanao.
Đây được xem là một trong những trận động đất mạnh nhất xảy ra tại Philippines trong nhiều thập kỷ gần đây. Rung chấn được cảm nhận trên diện rộng khắp Mindanao, lan tới nhiều khu vực ở Visayas và thậm chí tới đảo Sulawesi của Indonesia.
Theo số liệu cập nhật từ giới chức Philippines, ít nhất 32 người đã thiệt mạng, hơn 200 người bị thương và nhiều người khác vẫn mất tích. Nhiều nạn nhân tử vong do nhà cửa đổ sập hoặc lở đất. Riêng tại thị trấn Glan, tỉnh Sarangani, một vụ sạt lở đất đã khiến 13 người thiệt mạng.
Thành phố cảng General Santos, nơi có gần 700.000 dân, là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Hàng loạt công trình bị hư hại hoặc đổ sập, trong đó có các nhà hàng, cửa hàng tiện lợi, trường học và nhiều công trình dân sinh khác. Nguồn điện, viễn thông và hệ thống hạ tầng thiết yếu bị gián đoạn ở nhiều khu vực. Viện Núi lửa và Địa chấn học Philippines khuyến cáo người dân thận trọng trước khi quay trở lại các tòa nhà và nhà ở bị hư hại do nguy cơ sụp đổ dưới tác động của các dư chấn.
Giới chức Philippines đang kiểm tra thông tin về một số học sinh bị mắc kẹt trong một trường học hai tầng bị sập ở General Santos. Cảnh sát cho biết hiện có ít nhất 12 người mất tích tại thành phố này.
Động đất cũng gây ra sóng thần tại nhiều địa phương ven biển. PHIVOLCS từng phát cảnh báo sóng thần khẩn cấp cho ít nhất 9 tỉnh ở miền Nam Philippines, yêu cầu người dân sơ tán lên vùng cao. Các trạm quan trắc ghi nhận sóng thần cao tới 1,48m tại Sarangani và gần 1m ở một số khu vực lân cận. Sau nhiều giờ theo dõi, cảnh báo sóng thần đã được dỡ bỏ khi các dao động mực nước biển giảm xuống mức không còn gây nguy hiểm đáng kể.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã yêu cầu các cơ quan ứng phó thảm họa triển khai tình trạng báo động cao nhất, đồng thời kêu gọi người dân tuân thủ các khuyến cáo sơ tán. Chính phủ Philippines cho biết đang huy động lực lượng cứu hộ, quân đội và các cơ quan dân sự để hỗ trợ những địa phương bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ dư chấn mạnh vẫn hiện hữu trong những ngày tới. Người dân được khuyến cáo tránh quay trở lại các công trình bị hư hại cho đến khi hoàn tất công tác kiểm định an toàn.
Tác động của trận động đất không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Philippines. Nhật Bản, Indonesia, Malaysia và một số quốc gia ven Thái Bình Dương cũng đã phát đi cảnh báo sóng thần đề phòng ảnh hưởng từ các đợt sóng lan truyền trên biển. Một số dao động nhỏ của mực nước biển đã được ghi nhận tại Indonesia, Palau và khu vực phía Nam Nhật Bản.
Tại Nhật Bản, Cơ quan khí tượng nước này ngày 8/6 cho biết sóng thần nhỏ đã được ghi nhận trên đảo chính Okinawa và tại đảo Chichijima thuộc quần đảo Ogasawara, với độ cao khoảng 20 cm. Theo Cơ quan Quản lý hỏa hoạn và thiên tai Nhật Bản, hơn 190.000 người tại 10 tỉnh, trong đó có Chiba, Kochi và Okinawa, đã được khuyến cáo sơ tán. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã chỉ đạo các bộ, ngành liên quan triển khai các biện pháp phòng ngừa thiệt hại.
