Đã gần 3 thế kỷ trôi qua, Hội quán Ôn Lăng (chùa Quan âm) ở phường Chợ Lớn (TP Hồ Chí Minh) vẫn lưu giữ được nét kiến trúc đặc trưng của cộng đồng người Hoa vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định xưa.
Điểm du lịch tâm linh thu hút du khách quốc tế
Đã từ lâu, Hội quán Ôn Lăng không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng của bà con người Hoa mà còn là điểm đến văn hóa độc đáo, được du khách trong và ngoài nước rất ưa chuộng khi có dịp tham quan, trải nghiệm ở TP Hồ Chí Minh. Đây là một trong những ngôi chùa cổ kính của người Hoa tại khu vực Chợ Lớn, với kiến trúc gỗ - đá đặc trưng.
Theo bà Ngô Lệ Châu, Phó Ban quản trị Hội quán Ôn Lăng, vào mỗi dịp rằm hay mùng một hàng tháng, Hội quán đón khoảng 3.000 lượt khách thập phương đến chiêm bái, dâng hương. Riêng trong những ngày lễ lớn như Tết Nguyên đán, rằm tháng Giêng (Lễ hội Nguyên tiêu), lượng khách tăng gấp nhiều lần, có thời điểm lên tới hơn 10.000 lượt người.
Với vai trò là điểm sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc, Hội quán đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng người Hoa tại TP Hồ Chí Minh.
Nhiều du khách quốc tế cũng tìm đến Hội quán Ôn Lăng để khám phá, tìm hiểu nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Hoa. Một du khách người Thái Lan chia sẻ: “Hội quán được thiết kế với kiến trúc và màu sắc rất bắt mắt, độc đáo. Tôi được biết đây là nơi người Hoa thường lui tới để thực hiện các nghi lễ tín ngưỡng. Đến đây, tôi có thể quan sát và cảm nhận trực tiếp các hoạt động văn hóa truyền thống của người dân địa phương. Đặc biệt, nơi đây còn trưng bày nhiều bức tượng đẹp và tinh xảo, đây thực sự là một trải nghiệm thú vị, khó quên”.
Trải qua những năm tháng lịch sử, Hội quán vẫn giữ được vẻ cổ kính với những mảng gỗ được chạm khắc tinh xảo vẫn trường tồn theo thời gian. Năm 2002, Hội quán Ôn Lăng được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Bảo tồn và phát triển di sản văn hóa - tín ngưỡng
Hội quán được xây dựng trên khuôn viên rộng khoảng 1.800m², mang kiểu dáng đền miếu cổ truyền với khung gỗ chịu lực, mái lợp ngói ống, bờ nóc uốn cong, đầu đao cong vút gắn với mô hình tòa thành bằng gốm với đặc trưng trong kiến trúc Phúc Kiến.
Không gian bên trong Hội quán là sự hòa quyện tinh tế của các loại hình nghệ thuật: điêu khắc, hội họa, trang trí dân gian và kiến trúc truyền thống. Nổi bật là những bức hoành phi, liễn đối chạm khắc công phu bằng chữ Hán cổ, vừa thể hiện giá trị nghệ thuật tinh tế, vừa phản ánh sâu sắc về văn hóa truyền thống của cộng đồng người Hoa.
Không chỉ là nơi thể hiện tín ngưỡng dân gian, Hội quán còn thể hiện tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng qua nhiều hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ người nghèo tại địa phương. “Tôi cũng hy vọng chính quyền địa phương sẽ phát triển thêm những tour khám phá di sản văn hóa - tín ngưỡng như thế này để du khách có thêm một trải nghiệm mới, tìm hiểu sâu sắc hơn về đời sống, văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Hoa bản địa ở TP Hồ Chí Minh”, một hướng dẫn du lịch tự do chia sẻ.
Trong sự phát triển và hội nhập của TP Hồ Chí Minh, Hội quán Ôn Lăng vẫn giữ được nét đẹp cổ kính, độc đáo. Bà Ngô Lệ Châu cho biết, Ban quản trị Hội quán luôn chú trọng gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của di sản, bảo đảm giữ nguyên nét kiến trúc và ý nghĩa gốc ban đầu. Bên cạnh đó, Hội quán cũng thường xuyên được bảo trì, tu sửa định kỳ, để duy trì vẻ đẹp và đảm bảo sự an toàn của công trình.
“Hội quán là niềm tự hào không chỉ của cộng đồng người Hoa, mà còn là một phần di sản văn hóa - tín ngưỡng của TP Hồ Chí Minh”, bà Châu chia sẻ.