Trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Singapore, Giáo sư Vũ Minh Khương đặc biệt nhấn mạnh tới cuộc cải cách thể chế và cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, “sắp xếp lại giang sơn” của Việt Nam. Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, từ một đất nước bị tổn thương ghê gớm bởi chiến tranh và tư duy bao cấp nặng nề, Việt Nam đang vươn lên hàng đầu. Đây là điều mà thế hệ ngày hôm nay có thể tự hào. Giáo sư nhấn mạnh cuộc cải cách lớn và ấn tượng đầu tiên của Việt Nam là cuộc cải cách năm 1986. Cuộc cải cách này mang tính chất trao quyền tự chủ cho các lực lượng sản xuất lao động, đặc biệt là người nông dân, các doanh nghiệp tư nhân được phát triển. Đó là những bước tiến mang tính chất nền tảng, mang tính giải phóng nguồn lực sản xuất. Cải cách lần này là cải cách lần thứ hai, có khác biệt tương đối căn bản, tức là không chỉ “phá rào”, tháo gỡ cơ chế, mà chuyển thành xây dựng nền tảng cho một quốc gia hiện đại. Giáo sư khẳng định cần ý thức rõ vấn đề này, để có những điều chỉnh từ thể chế, hệ thống luật pháp vượt qua mức trung bình.
Về cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, “sắp xếp lại giang sơn”, Giáo sư Vũ Minh Khương nhận định đây là cuộc cải cách rất mạnh mẽ, chính quyền hai cấp là một bước ngoặt chiến lược. Giáo sư bày tỏ sự cảm phục cán bộ Việt Nam về ý thức vì nước.
Giáo sư chia sẻ rằng ông đã tham khảo và nhận thấy nhiều cán bộ rất băn khoăn, suy nghĩ và trăn trở về cách phát huy tiềm năng của mình. Họ thực sự mong muốn đóng góp cho người dân và cảm thấy tiềm năng rất lớn, nhưng rõ ràng cần có một “đội yểm trợ” mạnh mẽ để thí điểm ở một vài địa phương, xã, phường. Giáo sư cũng bày tỏ mong muốn tham gia vào những cuộc thí điểm như vậy để nghiên cứu cách thức biến đây thành một bước cải cách lớn, có thể trở thành bài học quý giá cho các nước đang phát triển, nhằm đảm bảo cấp cơ sở thực sự quan tâm đến người dân, giải quyết các bài toán, khai thác công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và nhận được sự hỗ trợ toàn diện từ cấp trung ương và cấp tỉnh. Ông nhấn mạnh đây là một bài toán rất thách thức, nhưng nếu Việt Nam có thể giải quyết trong vòng 3-6 tháng tới, bao gồm cả về cơ sở vật chất, quy trình luật pháp và con người, thì hoàn toàn có thể làm được. Giáo sư khẳng định đội ngũ cán bộ hiện nay rất nhiều người tốt và sẵn sàng làm tốt nhiệm vụ này, vấn đề còn lại là làm thế nào để có cơ chế yểm trợ thật tốt.
Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận, nhưng vẫn còn rất nhiều tiềm năng để phát huy hơn nữa. Việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp cán bộ giảm bớt gánh nặng từ các công việc hành chính, từ đó tập trung hơn vào việc đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của người dân. Giáo sư nhấn mạnh đây chính là thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi về chất một cách sâu sắc và toàn diện, và trong bối cảnh đó cơ hội vẫn đang vượt lên thách thức.
