Bộ trưởng Năng lượng Denys Shmyhal đưa ra phát biểu trên trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, khiến nhiều trung tâm đô thị lớn của Ukraine thiếu điện, sưởi ấm và nước sinh hoạt trong điều kiện nhiệt độ đóng băng. Tình trạng khẩn cấp nhân đạo này là hệ quả của các cuộc tấn công do Nga tiến hành nhằm vào những cơ sở năng lượng trọng yếu của Ukraine.
“Hôm nay ở Ukraine là ngày khó khăn nhất đối với hệ thống năng lượng kể từ sự cố mất điện vào tháng 11/2022”, Bộ trưởng Shmyhal viết trên Telegram ngày 22/1.
Các cuộc tấn công đã làm hư hại thiết bị phát điện, phá vỡ mạng lưới phân phối và các trạm biến áp, buộc hệ thống phải liên tục áp dụng các biện pháp ngừng hoạt động khẩn cấp. “Tình hình vô cùng nghiêm trọng… Tình trạng khó khăn nhất đang diễn ra tại Kiev, tỉnh Kiev và tỉnh Dnipropetrovsk”, ông nói.
Hệ thống năng lượng của Kiev vẫn đang chao đảo sau các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào các ngày 9 và 20/1. Giữa hai đợt tấn công này, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng vào ngày 14/1. Vào thời điểm đó, ông Zelensky cho biết hệ thống năng lượng của Ukraine chỉ có thể đáp ứng khoảng 60% nhu cầu điện trên toàn quốc. Khoảng cách lớn giữa cung và cầu khiến việc duy trì điện, sưởi ấm và các dịch vụ thiết yếu trở nên vô cùng khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết mùa đông khắc nghiệt.
Bộ trưởng Shmyhal cho biết các nỗ lực sửa chữa những cơ sở bị hư hại tại thủ đô đang gặp nhiều trở ngại do thực tế chiến tranh. Nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng bị phá hủy lặp đi lặp lại, khiến khả năng sửa chữa và phục hồi ngày càng bị hạn chế. Ông lưu ý rằng trong khi các đội sửa chữa làm việc vào buổi tối để khôi phục điện cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng, Kiev đã phải hứng chịu tới 2.000 cảnh báo trên không.
Mặc dù cuộc tấn công quy mô lớn mới nhất của Nga không làm gián đoạn các trạm biến áp phục vụ các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine, song nó đã gây ra tác động tàn phá đối với người dân Kiev. Các đợt không kích khiến 5.635 tòa nhà không có hệ thống sưởi ấm, tương đương gần 50% số nhà ở của thành phố. Kiev hiện là nơi sinh sống của hơn 3 triệu người.
Bộ trưởng Shmyhal thừa nhận mức độ nghiêm trọng của căng thẳng và lo lắng do chiến dịch của Nga gây ra, song kêu gọi người dân Ukraine kiên nhẫn trong quá trình sửa chữa và khôi phục hệ thống.
Để bù đắp phần thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng đang diễn ra, Ukraine đã tăng mạnh nhập khẩu điện từ các nước Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, công suất nhập khẩu tối đa hiện chỉ khoảng 2,3 gigawatt, trong khi giá điện cao khiến Kiev thường chỉ có thể mua được một phần nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Bộ trưởng Shmyhal cho biết các doanh nghiệp nhà nước lớn nhất của Ukraine, bao gồm tập đoàn năng lượng Naftogaz, nhà sản xuất vũ khí Ukroboronprom và công ty đường sắt quốc gia Ukrzaliznytsia, sẽ được khuyến khích chủ động tăng cường nhập khẩu điện.
Bên cạnh đó, chính phủ Ukraine cũng kêu gọi toàn xã hội giảm tiêu thụ điện không cần thiết. “Tôi đề nghị các doanh nghiệp tắt quảng cáo ngoài trời, biển hiệu và màn hình điện tử. Nếu có nguồn năng lượng dư thừa, hãy chia sẻ cho người dân”, Bộ trưởng Shmyhal nhấn mạnh, coi đây là biện pháp cấp bách nhằm giúp Ukraine vượt qua mùa đông khắc nghiệt trong bối cảnh hệ thống năng lượng tiếp tục chịu sức ép nặng nề.
