Với diện tích hơn 200.000 km², Đồng bằng Nullarbor có hệ thống hang động phức tạp hình thành do quá trình xói mòn đá vôi trong hàng triệu năm. Phần lớn các hang nằm sâu dưới lòng đất và không có lối thông trực tiếp lên bề mặt, khiến việc tiếp cận và nghiên cứu gặp nhiều khó khăn.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học Australia đã phát hiện mối liên hệ giữa những rãnh nông kéo dài trên bề mặt Nullarbor với sự hiện diện của các hang động nằm sâu bên dưới. Theo Tiến sĩ Milo Barham, Phó Giáo sư Khoa học Trái Đất và Hành tinh tại Đại học Curtin, những rãnh này có thể là dấu hiệu trên bề mặt của các hệ thống hang động nằm sâu dưới lòng đất, ngay cả khi các hang không có lối thông lên mặt đất.
Nhờ dữ liệu vệ tinh và ảnh chụp từ trên không, nhóm nghiên cứu có thể nhận diện những đặc điểm địa hình khó quan sát bằng mắt thường. Một số rãnh có thể dài tới 20 km, rộng hàng trăm mét nhưng chỉ sâu vài mét, khiến chúng dễ hòa lẫn vào địa hình xung quanh.
Nullarbor là dạng địa hình đá vôi đặc trưng, còn gọi là địa hình karst, hình thành do quá trình nước hòa tan đá trong thời gian dài. Địa hình karst chiếm khoảng 15% diện tích đất không bị băng bao phủ trên Trái Đất và cũng được phát hiện trên một số hành tinh khác, trong đó có Sao Hỏa.
Theo Tiến sĩ Barham, việc xác định mối liên hệ giữa các đặc điểm trên bề mặt và những khoảng trống nằm dưới lòng đất tại Nullarbor có thể giúp các nhà khoa học nhận diện những hệ thống tương tự ở các khu vực khác trên Trái Đất, cũng như trên các hành tinh khác.
Đối với việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất, các hệ thống hang động đặc biệt được quan tâm do môi trường bên trong tương đối ổn định và có thể bảo vệ sự sống trước bức xạ mạnh. Vì vậy, nếu sự sống từng tồn tại hoặc vẫn còn tồn tại trên Sao Hỏa, các hang động dưới lòng đất có thể là một trong những địa điểm cần được nghiên cứu.
Tiến sĩ Barham cho rằng những đặc điểm địa hình nhỏ trên bề mặt Sao Hỏa, tương tự các rãnh được phát hiện ở Nullarbor, có thể được sử dụng để xác định những khu vực có khả năng tồn tại hệ thống hang động bên dưới. Những khu vực này cũng có thể được cân nhắc trong tương lai khi lựa chọn địa điểm cho các hoạt động của con người trên Sao Hỏa, do các hang động có khả năng giúp bảo vệ con người trước bức xạ.
Trong khi đó, nhà khoa học thực địa và chuyên gia nghiên cứu hang động Steve Milner, người đã khảo sát khu vực Tây Nam Australia và Nullarbor trong hơn 30 năm, cho biết các rãnh trên bề mặt có liên quan đến quá trình sụt lún của những khoảng trống sâu bên dưới. Theo thời gian địa chất, những khoảng trống này có thể dần dịch chuyển lên gần bề mặt.
Chuyên gia Milner cũng cho biết Nullarbor còn chứa nhiều giá trị khoa học chưa được khám phá, trong đó có dấu tích về biến đổi khí hậu trong quá khứ và xương của các loài động vật đã tuyệt chủng, qua đó cung cấp thông tin về những môi trường sống từng tồn tại ở khu vực này.
