Liên tục trong vài năm gần đây, người dân ở rất nhiều xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, than phiền vì tệ đổ chất thải, rác thải không đúng nơi quy định tràn lan trên địa bàn. Dọc các trục đường QL 2, khu chân đồi núi, khu ven các đô thị, sông, hồ, kênh, mương... là nơi người dân, doanh nghiệp tìm đến đổ rác thải nhiều nhất. Điều này làm cho nhiều khu vực mất mỹ quan, gây ô nhiễm môi trường sinh thái trầm trọng.
 Rác đổ tràn lan ven quốc lộ gây ô nhiễm môi trường. Ảnh: LP |
Sau 12 năm hoạt động, đến đầu năm 2009 bãi rác ở chân núi Bông thuộc thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc có quy mô 5 ha, trong đó có 3 ha được quy hoạch làm nơi chứa và xử lý rác sinh hoạt bị đóng cửa do người dân phản đối bãi rác quá tải gây ô nhiễm. Mặt khác bãi rác này cũng hết thời hạn sử dụng, tất cả diện tích bãi rác đã được lấp đầy, mặc dù bộ phận quản lý ở đây đã cho máy vào ủi, máy xúc san gạt, đầm nén, nhưng vẫn không thể kéo dài thời gian sử dụng, tiếp nhận chất thải của bãi rác núi Bông. Từ khi bãi rác núi Bông ngừng hoạt động, việc tìm kiếm nơi quy hoạch, xây dựng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc rất khó khăn. Để có nơi đổ rác tạm thời, các công ty môi trường và dịch vụ đô thị của tỉnh đã được tỉnh chọn một số nơi xa dân cư để tập kết rác, làm bãi rác tại thời. Thành phố Vĩnh Yên lấy một phần diện tích tại nam Khu công nghiệp Khai Quang (Vĩnh Yên) để đổ rác; thị xã Phúc Yên lấy một khu đồi núi tại xã Ngọc Thanh làm nơi đổ chất thải.
Ông Nguyễn Văn Thực, Giám đốc Công ty Môi trường và Dịch vụ đô thị thành phố Vĩnh Yên cho biết: Hiện tại, riêng thành phố Vĩnh Yên bình quân mỗi ngày có 200 m3 rác thải sinh hoạt... nhưng chưa có bãi đổ theo đúng tiêu chuẩn quy định, khiến nhiều người dân lo ngại. Phía nam Khu công nghiệp Khai Quang không phải là nơi quy hoạch để đổ rác thải, mà chỉ là địa điểm thực hiện xử lý tình huống tạm thời. Khi nào tỉnh Vĩnh Phúc quy hoạch được bãi rác mới thì công ty sẽ di chuyển toàn bộ số rác tập kết này. Tuy nhiên, đến nay đã hơn 2 năm trôi qua việc quy hoạch và xây dựng bãi rác mới vẫn chưa được xác định cụ thể và khi nào thì xong, trong khi đó, chỉ thời gian ngắn nữa thì khu tập kết rác thải này hết khả năng chứa.
Thị xã Phúc Yên cũng trong cảnh tương tự, mỗi ngày lượng rác thu gom ở thị xã này trên dưới 200 m3. Bãi rác trong Ngọc Thanh được quy hoạch tức thì, ngay sau khi bãi rác núi Bông đóng cửa. Ngày mới quy hoạch và những buổi ban đầu cho xe ô tô đến đổ rác thải đã gặp sự phản đối của người dân lân cận. Họ cho rằng xây dựng bãi rác thiếu quy trình, gần khu dân cư và người dân chưa được hỏi ý kiến... Cuối cùng, ngành chức năng phối hợp với Công ty Môi trường và Dịch vụ đô thị đã thỏa thuận với người dân, cam kết coi bãi rác ở Ngọc Thanh chỉ là nơi đổ rác tạm thời. Đến nay, bãi rác đi vào hoạt động đã 2 năm và gần đây thị xã có kế hoạch chấm dứt tình trạng đổ rác ở bãi này.
Trước tình trạng các bãi rác vừa nhỏ, vừa mang tính tạm thời không còn khả năng tiếp nhận rác đều đặn như trước, hiện nay, một số công ty môi trường, đơn vị thu gom rác thải, chất thải phải đi đổ nhờ các tỉnh, thành phố lân cận, nhưng tiền công vận chuyển rác, phí xử lý cao cấp vài lần so với đổ tại Vĩnh Phúc.
Vĩnh Phúc đã có kế hoạch xây dựng nhà máy đốt rác - phát điện. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 33 triệu USD, công suất xử lý 500 tấn rác/ngày do Công ty cổ phần Nghiên cứu ứng dụng công nghệ bảo vệ môi trường An Thịnh làm chủ đầu tư theo hình thức BO. Tỷ lệ chất thải sau xử lý chỉ còn 0,3%, đảm bảo các tiêu chuẩn về khí thải, môi trường xung quanh... Nhà máy có quy mô 5 ha, dự kiến đặt tại KCN Bình Xuyên. Tuy nhiên, dự án này chưa triển khai.
Nguyễn Trọng Lịch
