Hé lộ việc F-35 sử dụng linh kiện rẻ tiền Trung Quốc

Lầu Năm góc đã nhiều lần bỏ qua các lệnh cấm sử dụng linh kiện Trung Quốc trong vũ khí Mỹ nhằm duy trìtiến độ của chương trình chế tạo chiến đấu cơ F-35 trong năm 2012 và 2013. Dự án “khủng” vàgây nhiều tranh cãi này tới nay đã tốn kém 392 tỉ USD. Việc sử dụnglinh kiện Trung Quốc diễn ra bất chấp những lo ngại của Mỹ về chươngtrình do thám và mở rộng quân sự của Bắc Kinh.

Một chiếc F-35B Lighting II đậu trên boong tàu tấn công đổ bộ USS Wasp sau chuyến bay thử nghiệm ngoài khơi bang North Carolina hồi tháng 8/2013. Ảnh: Reuters

Theo các tài liệu của LầuNăm góc mà Reuters tiếp cận được, Giám đốc bộ phận mua bán vũ khí thuộc Lầu NămGóc, Frank Kendall đã cho phép hai nhà cung cấp của chương trình F-35 là NorthropGrumman Corp and Honeywell International Inc sử dụng các nam châm Trung Quốc trong hệ thống radar, thiết bị hạ cánh và các phần mềm khác của loại chiến đấucơ thế hệ thứ 5 này.

Nếu không có quyết định "phá rào" đó, cả hai công ty có thể bị trừng phạt vì vi phạm luật liên bang, trong khi chương trình F-35 có thể lại bị trì hoãn.

“Đây là một thỏa thuậnlớn và một tình huống bất thường, bởi ta vẫn cấm các linh kiện quốc phòng từTrung Quốc. Tôi chưa từng thấy chuyện như vậy xảy ra trước đây”, ông FrankKenlon, cựu quan chức cao cấp Lầu Năm góc, hiện giảng dạy tại Đại học Hoa Kỳ, nhận xét.

Theo tài liệu trên, Vănphòng Trách nhiệm Chính phủ (GAO), một cơ quan điều tra thuộc Quốc hội, hiệnđang thẩm tra 3 trường hợp "phá rào" như vậy có liên quan đến chương trình F-35.

Quốc hội Mỹ đã yêu cầuGAO điều tra và trình báo cáo vào ngày 1/3 tới do những quan ngại rằng các côngty Mỹ đang bị gạt khỏi thị trường kim loại đặc biệt (chuyên ngành quân sự) và rằng,hệ thống vũ khí Mỹ có thể trở nên phụ thuộc vào các linh kiện được chế tạo bởi một kẻ địch tiềmtàng trong tương lai.

Quyết định phá lệnh cấmđược áp dụng với các linh kiện chi phí thấp, trong đó có các nam châm giá chỉ 2USD, được lắp đặt trên 115 chiếc F-35 dùng trong các mục đích thử nghiệm, huấnluyện và sản xuất. GAO lưu ý rằng, một số công ty Mỹ cũng sản xuấtđược những nam châm tương tự.

Theo tài liệu trên, ôngKendall giải thích rằng, việc "phá rào" lệnh cấm là cần thiết để duy trì tiến độ sản xuất,thử nghiệm và huấn luyện đối với thế hệ máy bay mới nhất của Lầu Năm Góc, tránhtốn kém hàng triệu dollar chi phí bổ sung thiết bị cũng như việc trì hoãn kế hoạchcủa Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ - đưa vào sử dụng F-35 trong chiến đấukể từ giữa năm 2015.

Tài liệu cũng lấy ví dụ rằng, trong một vụ "phá rào" với chương trình F-35, sẽ mất 10,8 triệu USD và khoảng 25.000 giờ công để tháo các nam châm “made inChina” và thay bằng linh kiện Mỹ.

Hiện nay, Tập đoàn Lockheed Martinđang phát triển máy bay F-35, chương trình vũ khí tốn kém nhất trong lịchsử nước Mỹ, cho Mỹ và 8 nước khác tham gia đầu tư gồm: Anh, Canada, Australia,Italy, Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Đan Mạch và Hà Lan. Israel và Nhật Bản cũng đã đặtcác đơn hàng F-35.

Chương trình F-35 đã bịchậm trễ nhiều năm so với kế hoạch, cùng với đó là chi phí bị đội cao lên tới70% so với ước tính ban đầu. Vào thời điểm ông Kendall cho phép dỡ bỏ lệnh cấmdùng linh kiện Trung Quốc, giới chức Mỹ rất lo ngại việc phải tiếp tục trì hoãncộng với chi phí bị đội cao sẽ khiến các khách hàng từ bỏ đơn hàng (mà điều nàycàng khiến cho giá thành mỗi chiếc F-35 trong tương lai cao hơn).

Trong các tài liệu, ôngKendall nhấn mạnh tầm quan trọng của chương trình F-35 nhằm bảo đảm ưu thế vượttrội của quân đội Mỹ và đối phó với các mối đe dọa mới nổi tiềm tàng từ các quốcgia cũng đang phát triển chiến đấu cơ tàng hình của riêng mình, trong đó cóNga và Trung Quốc.

Được biết, Lầu Năm góc đã lần đầutiên tiết lộ các vấn đề đối với loại nam châm không phải do Mỹ chế tạo trong mộtbản thông báo viết tay ít được chú ý gửi tới Quốc hội hồi mùa xuân năm 2013.Nhưng thông báo này không nói rõ tên các công ty liên quan và cũng không tiết lộrằng một số linh kiện đã được nhập từ Trung Quốc.

Phan Long