Các hành khách đang tham vấn các công ty luật tại Israel và quốc tế, đồng thời xem xét khả năng khởi kiện hãng hàng không, các cơ quan chức năng Israel và những bên liên quan, với tổng số tiền yêu cầu bồi thường có thể lên tới hàng trăm triệu USD.
Ủy ban đại diện hành khách do ông Tzvika Manes, Giám đốc điều hành bộ phận bảo lãnh phát hành của Ngân hàng Leumi, đứng đầu. Ông Manes là một trong những hành khách đã tham gia khống chế cơ phó bị cáo buộc tấn công cơ trưởng trên chuyến bay. Các thành viên khác gồm luật sư Tal Eisenberg, hiện làm việc tại Singapore, cùng một số hành khách có mặt trên máy bay.
Ủy ban đã tổ chức các cuộc gặp với một số công ty luật tại Israel và dự kiến tiếp tục tham vấn các hãng luật quốc tế để lựa chọn đơn vị đại diện. Khoảng 100 hành khách đã ký giấy ủy quyền cho ủy ban, trong khi những người còn lại vẫn đang cân nhắc tham gia hoặc tự theo đuổi các yêu cầu bồi thường riêng.
Sáng kiến thành lập ủy ban bắt đầu từ một nhóm WhatsApp do các hành khách lập ra khi máy bay hạ cánh xuống sân bay Ben Gurion của Israel. Khoảng 70 thành viên ban đầu đã đề nghị ông Manes dẫn dắt quá trình làm việc với các cơ quan chức năng và giới luật sư.
Sau khi hoàn tất các cuộc tham vấn ban đầu, ủy ban sẽ trình bày những nhận định và khuyến nghị để các hành khách quyết định bước đi tiếp theo. Những bên có thể bị đưa vào diện khởi kiện bao gồm Bộ Giao thông Israel, cơ quan tương ứng của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và các cơ quan hữu quan tại những quốc gia khác, do trên chuyến bay có cả hành khách không mang quốc tịch Israel.
Một trong những vấn đề pháp lý đáng chú ý là tính chất chưa từng có tiền lệ của vụ việc. Theo thông tin được công bố, cơ phó bị cáo buộc tấn công cơ trưởng trong khi máy bay đang ở trên không, khiến máy bay lao xuống theo quỹ đạo nguy hiểm và các hành khách phải can thiệp để ngăn chặn thảm họa. Các luật sư cũng đang xem xét những quy định về khai thác đường bay giữa Israel và UAE trong khuôn khổ Hiệp định Abraham, nhằm xác định liệu có quy định nào bị vi phạm hay không.
Chuyến bay mang số hiệu FZ1073 khởi hành từ Dubai đi Tel Aviv ngày 29/9. Theo tường thuật được báo chí Israel đăng tải, một số hành khách nghe thấy tiếng la hét phát ra từ buồng lái và đã tiến đến kiểm tra. Họ phát hiện cơ phó đang dùng dao tấn công cơ trưởng trong lúc máy bay lao xuống. Hành khách Yaniv Hayun đã hỗ trợ ổn định máy bay, trong khi những người khác, trong đó có ông Manes, khống chế cơ phó, sơ cứu cơ trưởng và phối hợp với một phi công khác có mặt trên chuyến bay để đưa máy bay hạ cánh xuống Saudi Arabia. Sau đó, các hành khách trở về Israel.
Trong khi đó, các chuyên gia luật hàng không Israel cho rằng mức bồi thường có thể phụ thuộc vào thiệt hại thực tế của từng hành khách và những bằng chứng được cung cấp. Theo luật sư Shay Ben-Haim, người có hơn 30 năm kinh nghiệm đại diện cho các hãng hàng không nước ngoài tại Israel, Công ước Montreal về vận chuyển hàng không quốc tế quy định mức trách nhiệm tối đa tương đương khoảng 210.000 USD cho mỗi hành khách trong những trường hợp thuộc phạm vi áp dụng.
Tuy nhiên, đây không phải khoản bồi thường cố định mà mọi hành khách đương nhiên được nhận. Người yêu cầu bồi thường phải chứng minh thiệt hại và mối liên hệ giữa thiệt hại với sự cố. Trong một số trường hợp, trách nhiệm của hãng hàng không có thể vượt giới hạn nói trên nếu đáp ứng các điều kiện pháp lý liên quan.
Luật sư Boaz Regev, chuyên gia về luật hàng không, lưu ý rằng thời hiệu khởi kiện theo Công ước Montreal tương đối ngắn, thường là hai năm kể từ ngày xảy ra sự cố. Việc yêu cầu bồi thường đối với tổn thương tâm lý cũng có thể đòi hỏi đánh giá chuyên môn, chẳng hạn kết luận của bác sĩ tâm thần, cùng các bằng chứng chứng minh mức độ thiệt hại.
Một vấn đề khác là khả năng khởi kiện tập thể. Theo các chuyên gia, phương án này có thể được xem xét, nhưng việc chứng minh mức độ thiệt hại tương đồng giữa các hành khách sẽ gặp khó khăn do trải nghiệm và hậu quả tâm lý của mỗi người có thể khác nhau. Vì vậy, các vụ kiện riêng lẻ cũng là một phương án cần cân nhắc.
Hiện các hành khách vẫn đang trong quá trình tham vấn pháp lý và chưa có thông tin cho thấy đơn kiện chính thức đã được nộp. Kết quả điều tra về nguyên nhân, động cơ và trách nhiệm của các bên liên quan sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình pháp lý tiếp theo.
