Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại buổi làm việc của Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và Tài chính với UBND thành phố Hà Nội.
Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Trưởng Đoàn công tác; Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi; Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng; Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cùng đại diện các cơ quan Trung ương, sở, ngành thành phố.
Tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm
Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 của Hà Nội có tổng nguồn vốn 864.682 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách cấp thành phố quản lý 691.759 tỷ đồng, cấp xã 172.923 tỷ đồng; ngân sách Trung ương 172.702 tỷ đồng, ngân sách địa phương 691.980 tỷ đồng.
Thành phố bố trí 361.244 tỷ đồng, tương đương 52% vốn cấp thành phố, cho các dự án sử dụng ngân sách Trung ương, vốn ODA và đường sắt đô thị. Hà Nội ưu tiên 7 cầu lớn qua sông Hồng, các trục giao thông hướng tâm và phấn đấu hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị, trọng tâm là tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, tuyến số 5 Văn Cao - Hòa Lạc và tuyến Nhổn - ga Hà Nội.
Quang cảnh buổi làm việc của Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và Tài chính với UBND thành phố Hà Nội, chiều 25/9/2026.
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, số dự án thành phố theo dõi từng lên tới 24.552 dự án. Qua rà soát, cắt giảm và phân cấp, danh mục đầu tư công trung hạn cấp thành phố còn 2.755 dự án, gồm 696 dự án cấp thành phố và 2.059 dự án hỗ trợ cấp xã; số dự án chuyển tiếp giảm 45%.
Về ngân sách năm 2026, đến ngày 21/9, thu ngân sách đạt 553.751 tỷ đồng, bằng 85,2% dự toán, tăng 11% so với cùng kỳ. Ước cả năm, thu ngân sách đạt 817.728 tỷ đồng, bằng 125,8% dự toán, tăng 16,1%. Dự toán năm 2027, tổng thu ngân sách dự kiến 897.073 tỷ đồng; chi ngân sách địa phương 525.203 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển 404.290 tỷ đồng.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu, tổng nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng. Thành phố đề nghị Trung ương chấp thuận phương án vay khoảng 128.000 tỷ đồng năm 2027; đồng thời, cho phép, khi cần thiết, vượt trần hạn mức dư nợ vay giai đoạn 2028-2030; huy động thêm từ trái phiếu chính quyền địa phương, vay ngân quỹ nhà nước và khai thác giá trị tăng thêm từ đất theo mô hình TOD.
Hà Nội cũng kiến nghị bổ sung 63.434,852 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030; trong đó, 51.131 tỷ đồng cho đường sắt đô thị và 11.425 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bố trí 84.150 tỷ đồng hỗ trợ có mục tiêu cho đầu tư phát triển năm 2027 và duy trì tỷ lệ điều tiết các khoản thu phân chia giữa Trung ương và thành phố giai đoạn 2027-2030 không thấp hơn 32%.
Tính toán tổng thể nguồn lực tài chính
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi phát biểu tại buổi làm việc.
Trao đổi tại buổi làm việc, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị Hà Nội đánh giá tác động của công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư không chỉ đối với các dự án đầu tư công mà cả các dự án đầu tư nói chung, bởi thành phố đang triển khai nhiều dự án, nhu cầu giải phóng mặt bằng rất lớn.
Đối với kiến nghị điều chỉnh, giảm vốn ODA và tiếp cận các nguồn vốn mới, ông Phan Văn Mãi cho rằng đề xuất của Hà Nội là phù hợp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh, giảm vốn ODA liên quan đến nhiều thủ tục và có thể kéo dài. Do đó, Hà Nội cần chủ động làm việc với Bộ Tài chính, báo cáo, xin ý kiến để Chính phủ có chỉ đạo, tháo gỡ kịp thời.
Về tỷ lệ điều tiết ngân sách, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Bộ Tài chính tổ chức một chuyên đề làm việc với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh để tính toán đầy đủ, tổng thể các phương án ngân sách.
Theo ông Phan Văn Mãi, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai địa phương có quy mô thu ngân sách rất lớn, dự kiến mỗi địa phương có thể chiếm khoảng 30% tổng thu ngân sách cả nước, qua đó đóng vai trò quan trọng trong cân đối ngân sách quốc gia. Vì vậy, thay vì chỉ căn cứ số ước thực hiện để tính toán tăng, giảm theo tỷ lệ, cần xem xét tổng thể các nguồn thu, nhiệm vụ chi và khả năng cân đối của ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương để tính toán khoa học, đầy đủ.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại buổi làm việc.
Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, năm 2026, nhiều công trình, dự án lớn của Hà Nội được triển khai; các nghị quyết, chủ trương mới đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố thúc đẩy phát triển.
Kinh tế Thủ đô tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Tăng trưởng GRDP quý I đạt 7,87%, quý II đạt 8,22%. Thành phố tập trung cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, rút ngắn thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy hoạch, giao đất, đất đai, nguồn vật liệu.
“Với quyết tâm của thành phố và sự quan tâm, hỗ trợ của Quốc hội, Chính phủ, Hà Nội sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra”, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định.
Theo Chủ tịch UBND thành phố, Hà Nội đã thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Tuy nhiên, theo định hướng phát triển mới, đặc biệt là yêu cầu thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, nhu cầu đầu tư hệ thống đường sắt đô thị rất lớn, tổng nhu cầu vốn dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng.
Đây là yêu cầu rất lớn so với khả năng cân đối ngân sách truyền thống. Vì vậy, Hà Nội đang nghiên cứu cách làm mới, tận dụng tối đa các cơ chế, chính sách để huy động nguồn lực xã hội, đồng thời xây dựng các phương án tài chính với nhiều kịch bản khác nhau, bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình thực hiện.
Mục tiêu là huy động đủ nguồn lực triển khai đồng bộ các tuyến đường sắt đô thị. Trường hợp nguồn lực chưa đáp ứng đầy đủ, thành phố sẽ có phương án điều chỉnh tiến độ phù hợp nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo quy hoạch.
Bảo đảm tính khả thi của kế hoạch đầu tư công
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại buổi làm việc của Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và Tài chính với UBND thành phố Hà Nội.
Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao tinh thần chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố Hà Nội; ghi nhận những nỗ lực của thành phố trong điều hành thu, chi ngân sách, đầu tư công năm 2026 và chủ động xây dựng kế hoạch tài chính - ngân sách, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và năm 2027.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hà Nội tiếp tục đánh giá kỹ chất lượng, tính bền vững của nguồn thu và tính xác thực của các dự báo, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đầu tư rất lớn. Đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, thành phố cần tiếp tục rà soát, nâng cao tính tập trung, tránh dàn trải.
Sau khi giảm số lượng dự án, nguồn vốn cần tập trung cho các dự án có khả năng hoàn thành, tạo tác động và hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt; đồng thời xây dựng danh mục dự án ưu tiên và dự phòng để chủ động khi khả năng huy động vốn thay đổi.
Đối với các dự án lớn, nhất là đường sắt đô thị, giao thông và công trình hạ tầng chiến lược, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý Hà Nội đặc biệt chú trọng công tác chuẩn bị đầu tư, mức độ sẵn sàng về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và các điều kiện triển khai trước khi quyết định bố trí vốn, hạn chế tình trạng dự án đã khởi công nhưng thiếu vốn, phải giãn, dừng hoặc kéo dài tiến độ.
Quyết định đầu tư cũng cần gắn chặt với khả năng cân đối vốn, khả năng vay và các giới hạn an toàn tài chính. Thành phố cần đánh giá tính khả thi của các phương án huy động vốn, đồng thời nghiên cứu hiệu quả khai thác nguồn lực từ đất đai, tài sản công và các nguồn lực hợp pháp khác.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Hà Nội đánh giá cụ thể hiệu quả thực tế của các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Thủ đô và các cơ chế Quốc hội đã ban hành để tháo gỡ khó khăn cho các dự án; làm rõ cơ chế đã huy động thêm nguồn lực xã hội, tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thủ tục cũng như những cơ chế chưa được triển khai hoặc hiệu quả còn hạn chế để có cơ sở kiến nghị hoàn thiện chính sách.
