Để hiểu thêm về quá trình triển khai, những kết quả đạt được cũng như các nhiệm vụ mà Hà Nội tiếp tục thực hiện sau khi hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính, phóng viên báo Tin tức và Dân tộc đã trao đổi với ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội, về “Chiến dịch 500 ngày đêm” trên địa bàn thành phố.
Thưa ông, sau gần 2 tháng triển khai cao điểm, Hà Nội đã hoàn thành công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn. Ông có thể cho biết những kết quả nổi bật của “Chiến dịch 500 ngày đêm” trên địa bàn thành phố?
Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai quyết liệt “Chiến dịch 500 ngày đêm”.
Cấp uỷ, người đứng đầu các các cơ quan đơn vị, các địa phương đã thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, quyết liệt chủ trương của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Ban chỉ đạo Quốc gia, Ban Chỉ đạo Thành phố quyết tâm thực hiện tốt Chiến dịch 500 ngày đêm, về đích sớm trước 15 ngày so với thời gian Thành phố đề ra.
Đến ngày 23/9, thành phố đã hoàn thành công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Các lực lượng đã tổ chức khai quật, lấy mẫu đối với 4.468 mộ liệt sĩ, đạt 100% kế hoạch. Trong đó, có 3.672 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 81,18%; 796 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu.
Công tác lưu trữ, bảo quản và bàn giao 3.672 mẫu hài cốt liệt sĩ tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam theo đúng quy trình. Kết quả này thể hiện sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố và tinh thần trách nhiệm cao của các lực lượng tham gia chiến dịch.
Điều đáng chú ý là Hà Nội đã hoàn thành nhiệm vụ sớm hơn so với thời hạn được giao. Đâu là yếu tố quan trọng giúp thành phố đạt được kết quả này, thưa ông?
Trong thời gian chưa đầy 2 tháng, thành phố đã huy động hơn 3.000 người tham gia các tổ, đội lấy mẫu và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đẩy nhanh tiến độ. Kết quả, Hà Nội đã hoàn thành nhiệm vụ sớm 15 ngày so với chỉ đạo của Ban Chỉ đạo thành phố, trước ngày 10/10; đồng thời sớm 3 tháng so với kế hoạch của Ban Chỉ đạo Quốc gia, trước ngày 31/12/2026.
Theo tôi, để có được kết quả như vậy, các cơ quan được giao nhiệm vụ thường trực Ban Chỉ đạo Thành phố (Bộ Tư lệnh Thủ đô, Sở Nội vụ) đã rất chủ động tham mưu Ban Chỉ đạo Thành phố sớm ban hành Kế hoạch cụ thể, phân công rõ nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị; ban hành hướng dẫn quy trình thực hiện; thành lập các Tổ công tác của Thành phố để hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương trong việc tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, yếu tố quan trọng nhất là sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị và các lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Tất cả đều xác định đây không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm, nghĩa tình đối với các liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ.
Trong suốt quá trình triển khai, các lực lượng đã phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, thống nhất, không quản ngại thời tiết mưa bão, nhiều nghĩa trang liệt sĩ đã được nâng cấp qua các thời kỳ với những hố mộ sâu gần 3 m, địa hình có sự thay đổi, các cán bộ chiến sĩ đã khắc phục mọi khó khăn, tổ chức khai quật, lấy mẫu và bàn giao mẫu sinh phẩm đúng quy trình, kỹ thuật, bảo đảm yêu cầu khoa học và an toàn tuyệt đối.
Song song với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, việc thu thập mẫu ADN thân nhân liệt sĩ cũng có vai trò rất quan trọng. Thành phố đã triển khai nhiệm vụ này như thế nào, thưa ông?
Công an thành phố và UBND các xã, phường đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch, thành lập các tổ công tác chuyên trách, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ tiến độ. Đến ngày 23/9/2026, thành phố đã cập nhật lên hệ thống dữ liệu dân cư Quốc gia 38.989 trường hợp và thu nhận 15.230 mẫu ADN theo danh sách đăng ký.
Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa rất quan trọng, bởi việc đối chiếu mẫu ADN hài cốt liệt sĩ với mẫu ADN thân nhân là một trong những cơ sở để phục vụ xác định danh tính các liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu tại 230 nghĩa trang, những nhiệm vụ nào sẽ được Hà Nội tập trung thực hiện trong thời gian tới, thưa ông?
Thành phố sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các văn bản chỉ đạo của Trung ương về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Hiện nay, Ban chỉ đạo thành phố Hà Nội đang triển khai công tác tìm kiếm, quy tập 14 hài cốt liệt sĩ theo kết luận địa bàn đợt I năm 2025 trên địa bàn 4 xã Bất Bạt, Vật Lại, Suối Hai, Cổ Đô. Rà soát, thu thập, xác minh thông tin liên quan đến các trường hợp liệt sĩ được an táng, hy sinh trên địa bàn 4 xã; tiếp nhận và xử lý thông tin do nhân dân, các tổ chức, cá nhân cung cấp; thống nhất việc phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn, lực lượng quân sự, các thôn và nhân chứng trong quá trình rà soát, xác minh thông tin.
Thành phố cũng đặt mục tiêu hoàn thành dữ liệu về nghĩa trang, mộ liệt sĩ đối với 340 nghĩa trang trên địa bàn; chỉ đạo các xã, phường chỉnh trang các phần mộ liệt sĩ, có kế hoạch cải tạo, sửa chữa nghĩa trang để chuẩn bị cho các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Cùng với đó là tiếp tục hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm đối với thân nhân liệt sĩ trên địa bàn và đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đặc biệt khi Hà Nội đã hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu sớm hơn kế hoạch?
“Chiến dịch 500 ngày đêm” là nhiệm vụ có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Với Hà Nội, kết quả đạt được trong thời gian qua là sự kết tinh của quyết tâm, trách nhiệm, tâm trí, sức lực và nghĩa tình đồng đội của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, lực lượng chức năng và các địa phương. Thành phố xác định đây là “mệnh lệnh từ trái tim”.
Việc hoàn thành lấy mẫu là bước quan trọng để tiếp tục thực hiện các công việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, góp phần đưa các liệt sĩ chưa xác định được danh tính trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình. Hà Nội sẽ tiếp tục tập trung thực hiện các nhiệm vụ còn lại với tinh thần trách nhiệm cao nhất, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027.
Xin trân trọng cảm ơn ông!