Công trình này được cho là từng được sử dụng cho các nghi lễ dâng lễ vật và hiến tế, qua đó giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về một trong những giai đoạn phức tạp nhất trong lịch sử của nền văn minh Maya.
Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ Latinh, Bộ Văn hóa Guatemala cho hay công trình trên nằm trong khu rừng giáp biên giới với Mexico và Belize. Địa điểm này mang tên Okox - có nghĩa là “nấm” trong tiếng Maya Q’eqchi’ - là một kiến trúc hình tròn được xây dựng trong giai đoạn Tiền Cổ điển muộn của nền văn minh Maya (khoảng từ năm 100 trước Công nguyên đến năm 150 sau Công nguyên), được phát hiện trong các cuộc khai quật bắt đầu từ năm 2025.
Nhóm nghiên cứu công trình trên gồm các chuyên gia đến từ Guatemala, Pháp, Mexico và Canada. Báo cáo của nhóm chuyên gia này đánh giá Okox là một trường hợp đặc biệt, giúp tìm hiểu một trong những giai đoạn phức tạp nhất trong lịch sử các vùng đất thấp của người Maya. Công trình này gồm một nền đài cao 2,2 m, đường kính 5 m, kết nối với một cấu trúc hình chữ nhật, tạo thành tổng thể dài khoảng 10 m. Các nhà khảo cổ đánh giá chất lượng xây dựng là điểm nổi bật của phát hiện này. Công trình được xây bằng những khối đá vôi lớn được gia công tỉ mỉ, với các chi tiết trang trí hiếm gặp như đường gờ bao quanh và dấu tích sơn đỏ trên bề mặt.
Kết quả nghiên cứu cho thấy một số hài cốt trẻ em được chôn cất liên quan đến quá trình xây dựng công trình, có thể nhằm phục vụ các nghi lễ hiến tế, phản ánh khả năng tồn tại tập tục này trong xã hội Maya cổ đại. Ngoài ra, tại khu vực trung tâm của công trình, các nhà khảo cổ phát hiện hài cốt của một người đàn ông khoảng 30-40 tuổi được đặt bên dưới một chiếc bình lớn. Gần đó là một chiếc dùi làm từ gai cá đuối, loại công cụ từng được sử dụng trong các nghi lễ tự hiến tế, qua đó cho thấy người này có thể từng giữ vai trò quan trọng về mặt tôn giáo hoặc chính trị trong cộng đồng cổ đại.
Nền văn minh Maya đạt thời kỳ phát triển rực rỡ nhất trong giai đoạn Cổ điển (250-900 sau Công nguyên), trước khi suy tàn vào thời kỳ Hậu Cổ điển (900-1200 sau Công nguyên). Khu vực cư trú của người Maya cổ bao gồm miền Nam Mexico, Guatemala, El Salvador, Honduras và Belize.
