Video ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện văn phòng JICA Việt Nam chia sẻ về định hướng hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn tới:
Gói hỗ trợ này nhằm hỗ trợ nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng mới, tạo đà bứt phá hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.
Sáng kiến này được Chủ tịch JICA Tanaka trực tiếp trình bày với Thủ tướng Lê Minh Hưng trong chuyến thăm Việt Nam vào đầu tháng 6/2026, trên nền tảng Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện và dấu mốc 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản (7/1973 - 7/2026). Gói hỗ trợ được xây dựng dựa trên sự đồng thuận của Lãnh đạo hai nước tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhật Bản - Việt Nam diễn ra vào tháng 5/2026, trong đó xác định an ninh kinh tế là lĩnh vực hợp tác ưu tiên mới, bao gồm năng lượng, khoáng sản thiết yếu, AI, chất bán dẫn và công nghệ vũ trụ. Gói hỗ trợ toàn diện của JICA tập trung vào 4 trụ cột có tính bổ trợ lẫn nhau:
Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (STI & DX) và phát triển nguồn nhân lực: JICA xác định nguồn nhân lực là trung tâm của quá trình chuyển đổi. Trụ cột này được thiết kế phù hợp với các Nghị quyết 57, Nghị quyết 71 và Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị. JICA sẽ hỗ trợ toàn diện từ tư vấn chính sách, phát triển giáo dục đại học đến hợp tác nghiên cứu trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ vũ trụ, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số. Đồng thời, JICA đang trao đổi về một khoản vay chương trình mới cho AI, DX và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong chuyển đổi xanh (GX), quản lý rủi ro thiên tai, giao thông đô thị và y tế.
Đặc biệt, sáng kiến "tuần hoàn chất xám" sẽ được đẩy mạnh thông qua các chương trình như Học bổng JDS (đưa 29 cán bộ sang Nhật Bản đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ) và Dự án phát triển Trường Đại học Việt Nhật giai đoạn 3.
Phát triển doanh nghiệp trong nước và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu: Nhằm hỗ trợ các Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 và Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, JICA tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, kết nối kinh doanh và tiếp cận tài chính. Các chương trình đào tạo quản trị kiểu Nhật (Keieijuku) tại Viện VJCC tiếp tục được duy trì (đã đào tạo hơn 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp vừa và nhỏ). Bên cạnh đó, JICA cũng thúc đẩy các khoản vay cho khu vực nông thôn (qua BIDV), hỗ trợ kỹ thuật nâng hạng thị trường chứng khoán, và triển khai nghiên cứu khảo sát khả năng hỗ trợ Việt Nam tăng cường dự trữ dầu khí chiến lược.
Cải thiện môi trường đầu tư: Bám sát các Nghị quyết 59, 66 và 10 của Bộ Chính trị, JICA phát huy kinh nghiệm hợp tác lâu năm trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp để hỗ trợ Việt Nam xây dựng và thực hiện các thể chế, chính sách nhằm góp phàn tạo nên một môi trường kinh doanh hấp dẫn và ổn định hơn. Trọng tâm hợp tác bao gồm: Hệ thống pháp luật - tư pháp, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chính sách thuế, hỗ trợ đổi mới mô hình quản trị (bao gồm mô hình chính quyền địa phương hai cấp).
Phát triển hạ tầng chiến lược : JICA tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam phát triển hạ tầng kỹ thuật và xã hội mang tính nền tảng, bao gồm hạ tầng nghiên cứu - giáo dục, công nghệ tiên tiến và hạ tầng đô thị (đường sắt đô thị, cảng biển, đường bộ, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải). Tiêu biểu như dự án nhà máy xử lý nước thải Yên Xá (Hà Nội) hay dự án phục hồi cống thoát nước tại TP Hồ Chí Minh bằng công nghệ không đào hở. Bên cạnh đó, JICA chú trọng phát triển vùng khó khăn qua việc ký 2 hiệp định vay trị giá khoảng 40 tỷ yên (249,8 triệu USD) vào tháng 5/2026 để nâng cấp hạ tầng thiết yếu tại 8 tỉnh miền núi phía Bắc.
Đại diện JICA khẳng định, thông qua 4 trụ cột hợp tác này, JICA tin rằng những nỗ lực này sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong các lĩnh vực ngày càng quan trọng đối với an ninh kinh tế và phát triển bền vững.
Trả lời câu hỏi của phóng viên tại buổi họp báo, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện văn phòng JICA Việt Nam cho biết, mặc dù các chương trình và dự án hợp tác độc lập vẫn tiếp tục là hoạt động chính, chúng tôi sẽ hướng tới việc tạo ra tác động lớn hơn thông qua sự phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan. Mục tiêu đặt ra là tạo dựng được hiệu quả lan tỏa mạnh mẽ hơn.
Đại diện JICA nhấn mạnh 3 từ khóa định hướng hoạt động gồm: Đồng kiến tạo, Đổi mới sáng tạo và Tác động hoàn trả/luân chuyển.
JICA mong muốn hợp tác chặt chẽ với các bên liên quan tại Việt Nam và Nhật Bản để cùng nhau nghiên cứu, xây dựng các giải pháp giải quyết vấn đề mang tính đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy sự đóng góp, cống hiến và luân chuyển hiệu quả các giải pháp, sáng kiến này giữa hai quốc gia.
