Gỡ khó cho ngành du lịch suối khoáng nóng

Doanh nghiệp và người dân địa phương mong muốn hoạt động ổn định, hiệu quả theo đúng quy định pháp luật trong thời gian tới.

Cuối năm 2020, nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch tại địa phương, anh Vũ Mạnh Cường, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Cường Hải, xã Hạnh Phúc, quyết định huy động vốn đầu tư bài bản mô hình du lịch suối khoáng nóng. Mô hình tiên phong của anh từng bước tạo sức lan tỏa, khuyến khích các hộ dân chuyển đổi sang làm du lịch. Từ một tổ dân phố nghèo, đến nay nơi đây có khoảng 30 homestay phục vụ khách du lịch, góp phần thay đổi diện mạo địa phương. Ngoài kinh doanh dịch vụ lưu trú, các điểm homestay còn tạo đầu ra ổn định cho nhiều sản phẩm nông nghiệp như gà đồi, khoai sọ, măng rừng, rau sạch, mật ong, thảo dược... Đồng thời, mô hình tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái, Mông, với thu nhập bình quân 5-8 triệu đồng/người/tháng.

Tuy nhiên, hiện nay, hầu hết các mô hình du lịch tại đây vẫn gặp những vướng mắc về pháp lý. Trong đó, Hợp tác xã Du lịch Cường Hải có dự án quy mô hơn 1,2 ha nhưng đến nay mới hoàn thiện thủ tục đất đai đối với gần 50% diện tích. Qua tìm hiểu của phóng viên, phần diện tích còn lại chưa thể hoàn tất thủ tục chuyển đổi do khu vực dự án có nguồn nước khoáng nóng tự nhiên, liên quan đến điểm mỏ Trạm Tấu đã được đưa vào Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 866/QĐ-TTg ngày 18/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Cường Hải, vị trí điểm mỏ thể hiện trong hồ sơ quy hoạch có sự khác biệt lớn so với vị trí nguồn nước khoáng nóng thực tế tại khu vực dự án. Sự chồng lấn và chưa thống nhất về thông tin quy hoạch khiến các thủ tục liên quan đến đất đai, đầu tư chưa thể hoàn tất. Hợp tác xã đã nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng rà soát, xác định lại vị trí điểm mỏ và hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc nhưng đến nay vẫn chưa được tháo gỡ. Doanh nghiệp mong muốn Trung ương và tỉnh Lào Cai sớm có hướng dẫn, cơ chế cụ thể để tháo gỡ những trở ngại về đất đai, môi trường, khoáng sản để du lịch xã Hạnh Phúc phát triển bền vững.

Tương tự, homestay Na Thẩm, xã Hạnh Phúc có diện tích khoảng 1ha, trong đó có 0,2ha hiện đang là đất trồng cây lâu năm chưa thể chuyển đổi sang đất thương mại, dịch vụ. Bà Đào Thị Thùy, chủ cơ sở homestay Na Thẩm bộc bạch, nhận thấy tiềm năng về du lịch, bà đã mua đất và phát triển các phòng nghỉ homestay. Tuy nhiên hiện nay, doanh nghiệp còn một số diện tích chưa chuyển đổi sang đất thương mại, dịch vụ. Doanh nghiệp mong muốn các cấp chính quyền tỉnh Lào Cai sớm có hướng dẫn, tháo gỡ và tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi diện tích đất còn lại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương.

Hiện nay, xã Hạnh Phúc có 32 cơ sở kinh doanh lưu trú, homestay và dịch vụ du lịch. Trong đó, 10 cơ sở cơ bản đảm bảo điều kiện về đất đai, 22 cơ sở còn tồn tại hoặc chưa đảm bảo các quy định về sử dụng đất theo quy định pháp luật. Hiện địa phương đang tập trung triển khai rà soát, phân loại, xây dựng phương án xử lý và từng bước tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở theo đúng quy định pháp luật.

Ông Phạm Quang Huy, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường xã Hạnh Phúc cho biết, các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch trên địa bàn chủ yếu được hình thành và đi vào hoạt động trước thời điểm xã Hạnh Phúc được thành lập. Trước đây, UBND huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái đã có văn bản chỉ đạo rà soát, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục đất đai đối với các cơ sở này, tuy nhiên vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Qua rà soát, hầu hết các cơ sở kinh doanh đều thiện chí chấp hành pháp luật, mong muốn được các cơ quan chức năng hướng dẫn, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc để hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, đồng thời cam kết phối hợp thực hiện đầy đủ các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Hiện nay, đối với các cơ sở chưa đảm bảo điều kiện, UBND xã Hạnh Phúc yêu cầu các cơ sở tạm dừng hoạt động. Đồng thời, việc xử lý các tồn tại về đất đai cũng được xã thực hiện thận trọng, trong đó cần xem xét yếu tố lịch sử, thực tiễn khách quan nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho người dân trên địa bàn.

Qua những trở ngại về lĩnh vực phát triển du lịch, xã Hạnh Phúc kiến nghị UBND tỉnh Lào Cai và các sở, ngành nghiên cứu, xem xét áp dụng cơ chế phù hợp trong việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đất đai cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch. Hướng dẫn trình tự, thủ tục liên quan đến hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước khoáng nóng nhằm đảm bảo hoạt động đúng quy định pháp luật, góp phần phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng bền vững tại địa phương.

Nhằm tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động khai thác, sử dụng nước khoáng, nước nóng thiên nhiên, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát đánh giá quy hoạch các mỏ nước khoáng, nước nóng thiên nhiên trong Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và Quy hoạch tỉnh. Sở nghiên cứu, lựa chọn các mỏ có tiềm năng tham mưu cho UBND tỉnh đưa ra đấu giá hoặc cấp phép cho các tổ chức cá nhân có đủ điều kiện theo đúng quy định pháp luật.

UBND xã, phường tăng cường quản lý nghiêm hoạt động khai thác khoáng sản; rà soát, thống kê các trường hợp khai thác, sử dụng nước khoáng, nước nóng thiên nhiên trên địa bàn để thực hiện công tác quản lý theo quy định; kiên quyết dừng việc khai thác nước khoáng, nước nóng thiên nhiên đối với các trường hợp chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác./.