Chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, giải quyết vấn đề từ cơ sở, gắn bảo đảm quốc phòng, an ninh với môi trường đầu tư là những nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững của tỉnh.
Không gian mới, yêu cầu bảo vệ cao hơn
Việc hợp nhất Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình mở ra một không gian phát triển liên kết giữa vùng Thủ đô với trung du, miền núi phía Bắc. Những khu công nghiệp, đô thị, tuyến giao thông, vùng du lịch và địa bàn đồng bào dân tộc thiểu số cùng hiện diện trong một đơn vị hành chính lớn hơn. Cơ hội kết nối nguồn lực, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư đi liền với yêu cầu quản trị địa bàn rộng, dân cư đa dạng và những nguy cơ an ninh có tính liên vùng.
Từ an ninh kinh tế, an ninh mạng đến những vấn đề đất đai, lao động, dân tộc, tôn giáo, mỗi lĩnh vực đều có thể phát sinh tình huống tác động tới ổn định xã hội. Đặc biệt, các dự án hạ tầng và công nghiệp quy mô lớn thường gắn với giải phóng mặt bằng, chuyển dịch sinh kế và biến động dân cư. Nếu thiếu thông tin minh bạch, đối thoại kịp thời và cách xử lý thấu tình đạt lý, những vướng mắc ban đầu có thể kéo dài, ảnh hưởng quyền lợi người dân và tiến độ phát triển.
Bởi vậy, bảo vệ an ninh không chỉ là phản ứng sau khi xảy ra vụ việc. Yêu cầu đặt ra là chủ động dự báo, nắm chắc tình hình, phòng ngừa từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở; đồng thời bảo đảm mọi biện pháp đều dựa trên pháp luật, tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Trong không gian phát triển mới, khả năng giữ ổn định trước những biến động cũng chính là một thước đo chất lượng điều hành của địa phương.
Chủ động trên các mặt trận an ninh
Những kết quả đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy áp lực bảo đảm an ninh, trật tự vẫn rất lớn. Theo thông tin được công bố về 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 973 vụ phạm tội về trật tự xã hội, giảm 11,87% so với cùng kỳ; phát hiện, bắt giữ 900 vụ ma túy với 1.504 đối tượng; khởi tố 143 vụ phạm tội về kinh tế, tham nhũng, chức vụ. Cùng kỳ, lực lượng chức năng phát hiện, khởi tố 173 vụ với 310 bị can lợi dụng không gian mạng để phạm tội về trật tự xã hội.
Riêng 6 tháng đầu năm 2026, theo Công an tỉnh Phú Thọ, lực lượng An ninh đã xây dựng 654 tin, bài phản bác thông tin sai trái; đăng tải, chia sẻ hơn 40.000 tin, bài phục vụ tuyên truyền, định hướng thông tin; xử lý 24 trường hợp phát tán nội dung xấu độc, sai sự thật trên không gian mạng; phát hiện, đấu tranh, xử lý 12 vụ với 37 bị can phạm tội liên quan đến công nghệ cao. Đây là nhóm số liệu của lực lượng An ninh trong sáu tháng, cần được phân biệt với số liệu chung toàn tỉnh trong chín tháng.
Bảo vệ an ninh trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở xử lý vi phạm. Cùng với đấu tranh chống hành vi phạm pháp, cần tăng khả năng tiếp cận thông tin chính xác, phổ biến kỹ năng nhận diện lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xây dựng văn hóa ứng xử có trách nhiệm. Khi người dân hiểu pháp luật và có kỹ năng tự bảo vệ, hiệu quả phòng ngừa sẽ bền vững hơn.
Ở địa bàn cơ sở, việc nắm tình hình liên quan đến tranh chấp đất đai, khiếu kiện, tín ngưỡng, tôn giáo hay các dự án đầu tư cần được thực hiện bằng tiếp xúc, đối thoại và giải quyết kiến nghị chính đáng. Đối với vùng miền núi, vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín đặc biệt quan trọng trong vận động chấp hành pháp luật, hòa giải mâu thuẫn và củng cố sự gắn kết cộng đồng. Sự chủ động thực chất bắt đầu từ khả năng nghe được tiếng nói của người dân trước khi mâu thuẫn trở thành điểm nóng.
Thế trận lòng dân, điểm tựa cho phát triển bền vững
Tại Phú Thọ, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được cụ thể hóa bằng các mô hình tự quản và lực lượng hỗ trợ ở cơ sở. Theo Công an tỉnh Phú Thọ, trong 9 tháng năm 2026, địa phương có 5.049 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự với 15.428 thành viên; 176 mô hình dân vận khéo trong lực lượng Công an; 38 loại mô hình bảo đảm an ninh, trật tự triển khai tại 33.104 điểm và 75 điển hình tiên tiến. Đây là nguồn lực xã hội đáng kể để hỗ trợ phát hiện nguy cơ, hòa giải và phòng ngừa vi phạm.
Tuy nhiên, sức mạnh của thế trận an ninh nhân dân không chỉ nằm ở số tổ, số mô hình. Điều quan trọng là người dân có tin tưởng cung cấp thông tin, có được bảo vệ khi phản ánh vụ việc và có thấy kiến nghị của mình được giải quyết hay không. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, các mô hình cần tiếp tục được rà soát để tránh hình thức, phù hợp địa bàn mới và phát huy vai trò thực chất của từng thành viên.
An ninh còn là một điều kiện của tăng trưởng. Theo số liệu thống kê, Phú Thọ có 57 khu, cụm công nghiệp đang hoạt động; hơn 500 dự án FDI trong khu, cụm công nghiệp với tổng vốn trên 10 tỷ USD và hơn 200 dự án FDI ngoài khu, cụm công nghiệp với vốn trên 3 tỷ USD. Quy mô đầu tư ấy đặt ra yêu cầu bảo vệ an ninh kinh tế, an toàn thông tin, quan hệ lao động và trật tự tại những địa bàn tập trung sản xuất.
Đối với nhà đầu tư, môi trường an toàn không chỉ có nghĩa là ít xảy ra vi phạm. Đó còn là sự minh bạch của chính sách, khả năng dự báo rủi ro, sự ổn định của quan hệ lao động và việc xử lý tranh chấp đúng pháp luật. Với người dân, ổn định phải gắn với sinh kế, cơ hội việc làm và quyền lợi được bảo đảm. Gắn nhiệm vụ an ninh với phát triển vì vậy không phải ưu tiên một mục tiêu hơn mục tiêu khác, mà là tạo điều kiện để các mục tiêu cùng được thực hiện.
Ở tầm rộng hơn, phát triển kinh tế - xã hội phải đi đôi với củng cố nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân. Quy hoạch giao thông, đô thị, công nghiệp và hạ tầng trọng yếu cần tính đến yêu cầu phòng thủ, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và khả năng ứng phó các tình huống khẩn cấp. Việc xây dựng lực lượng vũ trang địa phương, dân quân tự vệ, dự bị động viên và tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ cũng cần được đặt trong tổng thể không gian phát triển sau hợp nhất.
Đặc biệt, phối hợp giữa Công an, Quân đội, các sở, ngành và chính quyền cấp xã phải đi vào thực chất, từ trao đổi thông tin, đánh giá địa bàn đến xử lý tình huống. Các nguy cơ an ninh phi truyền thống như tấn công mạng, thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường có thể tác động đồng thời tới nhiều địa phương. Một cơ chế phối hợp thông suốt, phân định rõ trách nhiệm và chuẩn bị phương án từ trước sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ hoạt động sản xuất và đời sống nhân dân.
Trong điều kiện địa bàn rộng, yêu cầu đặt ra không chỉ là phối hợp khi có vụ việc mà phải hình thành cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, phân định rõ trách nhiệm giữa các lực lượng. Chăm lo đời sống Nhân dân cũng là cách củng cố ổn định từ gốc.
Chủ động phòng ngừa không đồng nghĩa với chỉ tăng cường kiểm soát. Đó còn là năng lực dự báo đúng, thông tin kịp thời, đối thoại hiệu quả, xử lý công bằng và huy động được sự tham gia tự nguyện của người dân. Một khu dân cư bình yên, một doanh nghiệp yên tâm sản xuất hay một dự án được triển khai trên cơ sở đồng thuận đều là biểu hiện cụ thể của thế trận quốc phòng, an ninh vững chắc.
Từ vùng đất cội nguồn dân tộc, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội định hình vị thế mới trong liên kết vùng. Giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc và bồi đắp niềm tin của Nhân dân sẽ tạo nền tảng để tỉnh biến tiềm năng thành động lực phát triển. Bình yên không chỉ là thành quả cần gìn giữ hôm nay, mà còn là điều kiện để Phú Thọ phát triển bền vững trong những năm tới.
