Những tuyên bố đáng quan ngại gần đây về việc AI có nguy cơ đe doạ con người đã được tiếp nối bằng những lời kêu gọi trong cuối tuần qua từ giới lãnh đạo AI - trong đó có Giám đốc điều hành Anthropic, ông Dario Amodei - về việc làm chậm lại tốc độ tiến bộ công nghệ để có thêm thời gian quản lý các rủi ro.
Thị trường ngay lập tức đã có những phản ứng ban đầu với diễn biến trên. Trong đó, các doanh nghiệp bán dẫn - nhóm cổ phiếu và lợi nhuận từng bứt phá mạnh mẽ trong năm nay, là đối tượng hứng chịu làn sóng bán tháo nặng nề nhất trong phiên giao dịch ngày 14/9. Giám đốc Đầu tư của công ty quản lý tài sản Arena Private Wealth ở Chicago, ông Erik Kratz, cho biết thị trường đang “trừng phạt” nhóm doanh nghiệp cung cấp công cụ và hạ tầng phụ trợ nặng nề hơn các tập đoàn điện toán đám mây lớn. Nguyên nhân là do nhóm này chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất khi tốc độ nâng cấp công nghệ có dấu hiệu chững lại.
Biến động lần này gợi nhớ đến diễn biến thị trường hồi đầu năm 2025 sau sự xuất hiện của mô hình AI DeepSeek từ Trung Quốc, khi mô hình này làm dấy lên nghi vấn về tốc độ chi tiêu cho hạ tầng AI. Dù vậy, đợt bán tháo khi đó chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và được xem là một sự gián đoạn ngắn hạn đối với xu hướng giao dịch cổ phiếu AI.
Còn giờ đây, giới đầu tư phải cân nhắc các rủi ro lớn hơn nhiều, trong đó có khả năng gia tăng các quy định quản lý từ chính phủ. Ông Kratz nhận định rủi ro thực sự không nằm ở việc phát triển công nghệ bị chậm lại, mà nằm ở phản ứng thái quá từ các cơ quan quản lý.
Đồng quan điểm, giám đốc cấp cao tại Goldman Sachs Alternatives, ông Michael Bruun, cho biết các nhà đầu tư đang phải tính toán xem liệu chính sách quản lý sẽ thắt thắt chặt hay nới lỏng hơn, căng thẳng địa chính trị gia tăng hay giảm bớt, cũng như liệu có những mô hình công nghệ mới nào đang xuất hiện hay không.
Nếu những hoài nghi về AI tiếp tục lan rộng, thị trường cổ phiếu có thể trở nên rất nhạy cảm và dễ tổn thương trong bối cảnh cả hai chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite hiện chỉ còn kém đỉnh lịch sử khoảng 2%. Cùng lúc đó, thị trường đang phải đối mặt với áp lực từ lợi suất trái phiếu gia tăng, giá dầu leo thang và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ nâng lãi suất trong tuần này nhằm kiểm soát lạm phát.
Chuyên gia của công ty quản lý tài sản Mindset ở Indianapolis, bang Indiana, ông James Humphries, cho biết cổ phiếu ngành bán dẫn và hạ tầng AI từ lâu đã được định giá dựa trên giả định rằng đà bùng nổ chi tiêu vốn sẽ diễn ra liên tục. Do đó, chỉ cần ngành này tự kìm hãm tốc độ phát triển, thị trường sẽ gần như không còn dư địa để sửa sai.
Ông Humphries cảnh báo thêm trong bối cảnh thị trường vốn đang chật vật với tình trạng lạm phát dai dẳng và hướng đi lãi suất chưa rõ ràng của Fed, việc đánh mất động cơ tăng trưởng chính này sẽ khiến các chỉ số chứng khoán phải hứng chịu những cơn gió ngược từ kinh tế vĩ mô.
