Trước sự ra quân quyết liệt của lực lượng chống buôn lậu, các đối tượng buôn lậu đã sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để đối phó như: Theo dõi các động thái của lực lượng chức năng, thường xuyên thay đổi thời gian và địa bàn hoạt động, tụ tập đông người, gây cản trở lực lượng thi hành công vụ khi bị kiểm tra, bắt giữ. Vì lợi nhuận bất chính mà các đối tượng vận chuyển, buôn bán, gian lận thương mại không từ một hành vi, thủ đoạn nào nhằm đối phó với các cơ quan chức năng.
Tại tỉnh Lạng Sơn, qua theo dõi của lực lượng chức năng, các đối tượng buôn lậu thường hoạt động vào giờ giao ca, ban đêm tại các khu vực Rọ Bon (xã Tân Thanh); Gốc Bưởi, Đồi 386 (xã Tân Mỹ); Khe Thớt, Cột Cờ, Thác Nước (thị trấn Đồng Đăng)… Nếu bị ngăn chặn quyết liệt tại các đường mòn trên thì các đối tượng buôn lậu lại tìm cách vận chuyển theo các đường vòng, đường tránh khác như đường 474 (xã Tân Mỹ), khe Bà Đen, khe Bà Lan (thị trấn Đồng Đăng) và một số đường mòn, lối mở thuộc huyện Lộc Bình.
Có mặt tại khu vực xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng, chúng tôi tận mắt chứng kiến dọc hai bên đường 4B là cả nghìn người hàng ngày tụ tập chờ đợi khi các lực lượng chức năng lơi lỏng là tìm cơ hội xuất cảnh trái phép sang bên kia biên giới vác hàng về. Là địa bàn do Đồn Biên phòng Tân Thanh (huyện Văn Lãng) phụ trách chỉ với khoảng 6 km đường biên mà đã phải lập tới 18 lán để chốt chặn tại các đường mòn; đó là chưa kể tới hàng trăm mét hàng rào dây thép gai được dựng lên.
 Lực lượng chống buôn lậu tỉnh Lạng Sơn xử lý tang vật tịch thu. Ảnh: Thái Thuần/TTXVN |
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện một ngày trung bình có khoảng trên dưới 2.000 người, thậm chí có thời điểm lên tới gần 5.000 lượt người tập trung về các khu vực Cốc Nam, Tân Thanh… chờ cơ hội tìm cách để xuất cảnh trái phép để vác hàng qua biên giới. Hiện nay, do bị chặn bắt nhiều nên giá thuê cửu vạn vác hàng qua biên giới đã tăng lên tới trên dưới 20.000 đồng/kg hàng (trước kia chỉ từ 3 - 5.000 đồng/kg). Ngoài việc trả công cao, các chủ hàng thường trả tiền công sòng phẳng cho cửu vạn ngay sau khi hàng được vác về trót lọt. Nếu chẳng may hàng bị bắt thì cửu vạn cũng không phải đền như trước kia.
Khi hàng hóa vào đến nội địa, thủ đoạn chính của các đối tượng buôn lậu vẫn chủ yếu lợi dụng các quy định chưa chặt chẽ của Thông tư số 60/2011/TTLT-BTC-BCT-BCA ngày 15/5/2011 của liên bộ hướng dẫn chế độ hóa đơn, chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường để viết hóa đơn hợp thức cho hàng hóa nhập lậu vận chuyển bằng ô tô tải qua các tuyến quốc lộ 1A, 1B hoặc theo quốc lộ 31 về Bắc Giang hoặc theo tuyến đường sắt với thủ đoạn cài cắm, trà trộn, cất giấu kỹ lưỡng trên các phương tiện, hàng hóa đã có hóa đơn, chứng từ. Mặt hàng chủ yếu là đồ chơi trẻ em mang tính bạo lực như súng nhựa, dao kiếm, pháo các loại, mỹ phẩm… Đặc biệt trong thời gian qua trên địa bàn xuất hiện mặt hàng là hàng Việt Nam chất lượng cao có đầy đủ tem chống hàng giả như bóng điện, mũ bảo hiểm…
Đối với hoạt động buôn lậu gia cầm, chủ yếu là gia cầm giống, gia cầm thịt và sản phẩm gia súc chủ yếu vận chuyển qua khu vực Cột Cờ, Bãi Gianh (thị trấn Đồng Đăng) theo các đường mòn, đường tắt về khu vực Khuổi Mươi (xã Thụy Hùng) hoặc qua khu vực Gốc Nhãn, Nà Phát (xã Yên Khoái) huyện Lộc Bình. Sau khi vào nội địa tiếp tục đưa lên các xe tải nhỏ loại 0,5 tấn hoặc ô tô 7 chỗ lợi dụng đêm tối chay tốc độ cao trên quốc lộ 1A vận chuyển về các tỉnh phía sau.
Liều lĩnh, tinh vi
Qua tìm hiểu thực tế, các đối tượng buôn lậu sử dụng nhiều thủ đoạn như khoán trắng cho người vận chuyển nên người dân, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng như mở đường mòn mới để gánh hàng qua biên giới. Sau đó dùng xe máy phân khối lớn vận chuyển hàng chạy tốc độ cao phóng nhanh vượt ẩu tìm cách trốn tránh lực lượng chức năng làm nhiệm vụ. Đặc biệt là tình trạng các đầu nậu tổ chức đông người dùng xe chèn ép, cắt dây cướp lại hàng khi bị lực lượng chức năng phát hiện bắt giữ.
Cùng với những thủ đoạn chống trả quyết liệt, tinh vi, để phát hiện và bắt giữ được các vụ vận chuyển gia cầm là rất vất vả bởi các chủ hàng thuê đội ngũ “chim lợn” dày đặc chầu chực cả ngày lẫn đêm ngay tại cổng các đơn vị chức năng chống buôn lậu để nắm bắt mọi di chuyển, biến động của các cơ quan chức năng chống buôn lậu. Do vậy lực lượng chức năng phải dày công xây dựng kế hoạch “sơ tán” lực lượng nhằm đánh lạc hướng, cắt đuôi được đội ngũ “chim lợn”này mới hy vọng thành công.
Mặt khác, các hoạt động gian lận thương mại cũng diễn ra tương đối phức tạp. Đối với khu vực biên giới chủ yếu lợi dụng sơ hở của thủ thục hải quan điện tử để khai báo sai tên hàng, mã số, thuế suất, số lượng, chủng loại và các quy định về chính sách quản lý đối với hàng hóa để trốn thuế. Đối với khu vực nội địa chủ yếu là trong lĩnh vực sử dụng hóa đơn bán hàng gian lận về giá trị, chủng loại, gian lận về đo lường, chất lượng hàng hóa…
Các lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn đã hết sức quyết liệt trong công tác phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại với hàng chục lán dã chiến dựng lên tại các đường mòn, lối mở sát biên giới; với hàng trăm mét rào dây thép gai rào kín các đường mòn. Tuy nhiên do sức hút lợi nhuận cao nên các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại đã không từ bỏ một thủ đoạn nào để thực hiện bằng được hành vi của mình, do vậy nguy cơ xảy ra tình trạng mang, vác hàng lậu qua biên giới vẫn còn diễn biến phức tạp.
Ông Nguyễn Hữu Trí, Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Cốc Nam cho biết, ngành Hải quan đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng xây tường bê tông, dựng hàng rào dây thép gai, lập lán tại những nơi trọng yếu các đường ngang, đường mòn dọc tuyến biên giới, đặc biệt là những điểm nóng về buôn lậu vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Cắt cử mỗi lán từ 2 đến 5 người, trực 24/24 giờ, cương quyết xử lý các vụ vận chuyển hàng lậu, hàng cấm nên hàng lậu gần như không còn cơ hội để thẩm lậu qua đây. Tình hình người xuất nhập cảnh trái phép cơ bản không còn, dân buôn lậu nằm im, chờ thời. Tuy nhiên vẫn còn tình trạng lợi dụng đêm tối, mưa rét, một số chủ hàng vẫn điều hành cửu vạn liều mình vác hàng, vượt qua biên giới nhằm thử “phản ứng” của ngành chức năng.
“Trong thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tăng cường công tác tuần tra kiểm soát, ngăn chặn, bắt giữ và xử lý hàng hóa nhập lậu, hàng cấm. Đấu tranh phát hiện các hành vi gian lận thương mại. Chủ động thực hiện tốt công tác phối hợp với các lực lượng chống buôn lậu trên địa bàn kiểm soát được diễn biến buôn lậu trong khu vực cửa khẩu và địa bàn quản lý để có biện pháp ngăn chặn kịp thời và hiệu quả”, ông Nguyễn Hữu Trí khẳng định.
Nhóm phóng viên
