Trong bối cảnh đời sống văn học có nhiều chuyển động, đặc biệt sau những thay đổi về không gian hành chính và văn hóa, giải thưởng năm nay ghi nhận gần 70 tác phẩm dự giải ở nhiều thể loại, phản ánh sự đa dạng của tiếng nói sáng tạo và những lối đi riêng đáng chú ý của từng tác giả.
Theo ban tổ chức, Giải thưởng Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh 2025 tiếp tục khẳng định vai trò như một thước đo chuyên môn quan trọng của một hội nghề nghiệp, đồng thời cho thấy sức sống của văn học Thành phố trong không gian văn hóa mở rộng, với sự tham gia của các tác giả đến từ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).
Ở hạng mục văn học thiếu nhi, tác giả Cao Việt Quỳnh (sinh năm 2008) trở thành cây bút trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng khi được trao giải với bộ tiểu thuyết 5 tập “Lục địa rồng”. Tác phẩm gây ấn tượng bởi thế giới tưởng tượng phong phú, kết hợp yếu tố khoa học viễn tưởng và kỳ ảo, đồng thời chuyển tải thông điệp nhân văn về trách nhiệm và lòng vị tha.
Giải Lý luận phê bình được trao cho tác giả Văn Thành Lê với công trình “Văn học thiếu nhi Việt Nam đầu thế kỉ 21 - những điều đọng lại trong con mắt nhắm”/
Ở mảng thơ, giải thưởng được trao cho tập “Những ngọn gió biên cương” của Trần Mai Hường và tặng thưởng trường ca “Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh” của Châu La Việt.
Hạng mục văn xuôi ghi dấu ấn với tiểu thuyết “Trùng khơi nghe sóng” của Trương Anh Quốc, lấy bối cảnh giàn khoan dầu khí giữa biển khơi, phản ánh những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên và nội tâm con người. Hai tặng thưởng được trao cho hồi ức “Những ngày ở Paris” của Nguyễn Hoài Nam và tiểu thuyết “Miền cỏ tranh” của Nguyễn Minh Ngọc.
Ở lĩnh vực văn học dịch, hai tác phẩm được vinh danh là “Hoang mạc Tartar” (dịch giả Hương Châu) và “Khi đàn sếu bay về phương Nam” (dịch giả Minh Khôi), góp phần mở rộng không gian tiếp nhận văn học châu Âu đối với độc giả Việt Nam.
Đáng chú ý, giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 được trao cho Giai Du (sinh năm 2001) với truyện dài “Lân tinh” viết về đời sống của một đội múa lân mưu sinh, giàu chất Nam bộ và đậm màu sắc văn hóa dân gian.
Phát biểu tại buổi lễ, nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, nhấn mạnh yêu cầu tự làm mới và nâng tầm sáng tạo của người cầm bút trong bối cảnh đời sống văn học nhiều biến động, đồng thời khẳng định vai trò của văn học như một nguồn tư liệu gốc cho các loại hình nghệ thuật.
Cùng với việc vinh danh các tác phẩm tiêu biểu, dịp này, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh cũng kết nạp 21 hội viên mới là các nhà thơ, nhà văn, nhà lý luận phê bình và dịch giả, góp phần bổ sung lực lượng sáng tác và nghiên cứu cho đời sống văn học Thành phố.
