Nhiều tác giả chủ động lựa chọn vấn đề mới, khó, nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái bằng lý lẽ, chứng cứ. Ban Tổ chức Cuộc thi đánh giá, nhiều tác phẩm còn có khả năng giải đáp những vấn đề thực tiễn, củng cố nhận thức và niềm tin xã hội.
Nhận diện biểu hiện xuyên tạc dưới hình thức khách quan
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo - Giảng viên cao cấp, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, chất lượng tác phẩm cần được đánh giá trên cả hai phương diện: Sự mở rộng lực lượng tham gia và mức độ đầu tư, sáng tạo trong từng tác phẩm. Theo số liệu của Ban Tổ chức, số lượng bài dự thi cả nước tăng 67,17% so với năm 2025. Đây là dấu hiệu đáng ghi nhận về sức thu hút của Cuộc thi.
Tuy nhiên, điều Ban Giám khảo quan tâm hơn cả là tác phẩm phát hiện được vấn đề gì, giải quyết vấn đề bằng căn cứ nào và đem lại giá trị gì cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Ấn tượng sâu sắc năm nay là chất lượng nhiều tác phẩm dự thi đã có bước tiến rõ nét. Các tác giả lựa chọn được những vấn đề mới, khó, bám sát sự vận động nhanh chóng của thực tiễn; đồng thời thể hiện rõ tính chính luận, tính chiến đấu và khả năng đấu tranh trực diện, có luận cứ trước những quan điểm sai trái, thù địch.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo cho biết, so với các mùa trước, chuyển biến đáng chú ý ở những tác phẩm có chất lượng tốt thể hiện trên bốn phương diện, gồm: Thứ nhất, về chiều sâu lý luận, các tác phẩm chú trọng hơn việc vận dụng lý luận để giải thích những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn. Giá trị của bài chính luận không chỉ ở việc trích dẫn đúng, mà còn ở khả năng làm rõ bản chất vấn đề, mối liên hệ giữa các hiện tượng và cơ sở khoa học của nhận định. Những tác phẩm nổi bật đã thể hiện được sự kết hợp giữa khẳng định giá trị nền tảng với làm sáng tỏ yêu cầu vận dụng, phát triển trong điều kiện mới.
Thứ hai, về tính thực tiễn, nội dung được đặt trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, thực hiện các quyết sách chiến lược và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sức thuyết phục được nâng lên khi tác giả xuất phát từ những vấn đề cụ thể, sử dụng dẫn chứng có nguồn gốc rõ ràng, phân tích cả kết quả, khó khăn và nguyên nhân, từ đó đề xuất cách giải quyết phù hợp.
Thứ ba, về khả năng phát hiện vấn đề, điểm đáng chú ý là cách nhận diện những biểu hiện xuyên tạc dưới hình thức có vẻ khách quan, những lập luận sử dụng một phần sự thật nhưng cắt rời bối cảnh hoặc suy rộng từ hiện tượng cá biệt. Phát hiện đúng điểm sai trong cách đặt vấn đề và suy luận là điều kiện để phản bác trúng, tránh tranh luận chung chung.
Thứ tư, về lập luận, những tác phẩm tốt có sự gắn kết rõ giữa luận điểm, luận cứ và kết luận; kết hợp giải thích, chứng minh với đối thoại, phản biện. Tính sắc bén vì thế được thể hiện bằng độ chính xác của nhận định, độ tin cậy của chứng cứ và khả năng giải đáp những băn khoăn của người đọc. “Chúng tôi đánh giá cao những chuyển biến đó, đồng thời cho rằng yêu cầu xuyên suốt vẫn là: vững vàng về lập trường, chặt chẽ về khoa học, sát thực tiễn và có sức thuyết phục bằng lý lẽ, chứng cứ”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo nhấn mạnh.
Tiến sĩ Lê Thị Chiên - Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 35, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh đặc biệt của năm nay, nhiều tác phẩm dự thi đã bám sát những thay đổi nhanh chóng của thực tiễn, kịp thời phản ánh cả những vấn đề lý luận, thực tiễn mới liên quan đến nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Về lý luận, nhiều tác phẩm đã phân tích, luận giải những vấn đề mới như mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa, tự chủ chiến lược, chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số... Về thực tiễn, nhiều tác phẩm đã chỉ rõ những phương thức chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng, từ đó kiến tạo một hệ sinh thái số về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; hướng đến giải quyết những "điểm nghẽn" từ cơ sở. Nhìn chung, tính trực diện đấu tranh của các tác phẩm ngày càng rõ nét hơn, cho thấy rõ nhận thức, năng lực ngày càng cao của các tác giả tham gia dự thi.
Nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin
Một trong những yêu cầu quan trọng đối với các tác phẩm chính luận là phải kết hợp chặt chẽ giữa tính lý luận, tính chiến đấu và sức lan tỏa trong đời sống xã hội. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo cho rằng, tính lý luận, tính chiến đấu và sức lan tỏa có quan hệ chặt chẽ với nhau. Lý luận giúp nhận diện đúng bản chất vấn đề; tính chiến đấu thể hiện ở việc bảo vệ điều đúng, chỉ rõ điều sai và trách nhiệm trước những vấn đề đặt ra; sức lan tỏa được tạo nên khi nội dung đó đáp ứng nhu cầu nhận thức và được chuyển tải bằng hình thức phù hợp với công chúng.
Điểm mới đáng chú ý trước hết là cách tiếp cận từ những vấn đề cụ thể của đời sống để làm sáng tỏ vấn đề lý luận. Khi xuất phát từ câu hỏi mà người dân quan tâm, tác phẩm có điều kiện kết nối chủ trương với thực tiễn, lý giải vì sao cần đổi mới và những điều kiện để đổi mới đạt kết quả. Cách tiếp cận ấy giúp chính luận gần với đời sống mà vẫn giữ được chiều sâu.
Về phương pháp lập luận, điểm có giá trị là sự kết hợp giữa xây dựng nhận thức đúng và phản bác nhận thức sai. Tác phẩm có sức thuyết phục cần trình bày trung thực luận điểm được phản bác, xác định chính xác sai sót nằm ở dữ kiện, cách diễn giải hay bước suy luận, sau đó sử dụng chứng cứ tương ứng để làm rõ. Đồng thời, tác phẩm phải phân biệt quan điểm sai trái với ý kiến góp ý có trách nhiệm, phân biệt sự thiếu thông tin với hành vi cố tình xuyên tạc. Sự phân biệt này vừa bảo đảm tính khoa học, vừa góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh và củng cố đồng thuận xã hội.
Về hình thức thể hiện, năm thể loại của Cuộc thi tạo điều kiện kết hợp thế mạnh của bài viết với âm thanh, hình ảnh và video. Hướng sáng tạo cần phát huy là tổ chức nội dung theo từng nhóm công chúng, diễn đạt rõ ràng, lựa chọn dẫn chứng tiêu biểu và sử dụng phương tiện thể hiện phù hợp. Sức lan tỏa cần được nhìn nhận qua khả năng giúp công chúng hiểu đúng, biết kiểm chứng và chủ động nhận diện thông tin sai lệch, bên cạnh mức độ tiếp cận tác phẩm.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo, có bài còn nặng trình bày lại chủ trương, thiếu câu hỏi và phát hiện riêng; dẫn chứng thực tiễn chưa được phân tích đến nơi đến chốn; trích dẫn nhiều nhưng chưa chuyển thành luận cứ; có lập luận phản bác còn khái quát, chưa chỉ rõ đối tượng và nội dung cần phản bác. Một số cách thể hiện còn dài, nhiều thuật ngữ, chưa phù hợp với công chúng hướng tới.
Để nâng cao chất lượng những mùa tiếp theo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Báo cho rằng, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng nguồn tin, tổ chức lập luận và thể hiện tác phẩm theo đặc trưng từng thể loại; đồng thời, cần gắn sáng tác với nghiên cứu thực tiễn và đưa tác phẩm có chất lượng vào sử dụng sau Cuộc thi. Đích đến là hình thành những sản phẩm chính luận có giá trị lâu dài, giúp người đọc nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin và năng lực tự phân tích trước những thông tin phức tạp.
Để tiếp tục lan tỏa các tác phẩm đạt kết quả tốt, Tiến sĩ Lê Thị Chiên cho biết, tất cả các tác phẩm sẽ được biên tập, xuất bản thành những bộ sách phục vụ tuyên truyền như các năm; đồng thời các tác phẩm sẽ được số hóa thành kho dữ liệu của Cuộc thi để tuyên truyền trên các nền tảng số. Ngoài ra, Ban Tổ chức sẽ nghiên cứu kĩ các nội dung tác phẩm, nhất là những tác phẩm có những đề xuất, kiến nghị về những vấn đề liên quan đến đổi mới nội dung, phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ được chắt lọc để tham mưu cho Ban Chỉ đạo 35 các cấp nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác 35 trong thực tiễn.
