Theo Reuters ngày 23/10, lúc 12 giờ 54 phút giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay giảm 0,1%, xuống 4.021,04 USD/ounce, sau khi chạm mức thấp nhất kể từ ngày 20/7 vào đầu phiên. Tính từ đầu tuần, giá vàng đã giảm khoảng 3,6%, hướng tới tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng 6. Thị trường đang chờ đợi cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 27-28/10 và dữ liệu chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) dự kiến công bố vào tuần tới để đánh giá triển vọng lãi suất. PCE là thước đo lạm phát được Fed ưu tiên sử dụng để theo dõi tiến trình đạt mục tiêu lạm phát 2%.
Mốc 4.000 USD/ounce vì thế trở thành phép thử quan trọng đối với lực mua. Tuy nhiên, một ngưỡng hỗ trợ tâm lý được thị trường chú ý không đồng nghĩa với việc giá vàng đã xác lập đáy. Các đánh giá quốc tế hiện cho thấy hai xu hướng: áp lực từ chính sách tiền tệ có thể khiến vàng tiếp tục giảm trong những tháng cuối năm, trong khi nhu cầu đầu tư và đa dạng hóa dự trữ vẫn tạo cơ sở cho khả năng phục hồi trong năm 2027.
Vì sao bất ổn chưa đủ sức nâng giá vàng?
Sức ép hiện nay chủ yếu xuất phát từ việc thị trường đánh giá lại chi phí nắm giữ vàng trong môi trường chính sách tiền tệ thắt chặt. Theo Kitco ngày 20/10, các nhà phân tích thuộc CIBC Capital Markets, bộ phận thị trường vốn của Ngân hàng Thương mại Hoàng gia Canada (CIBC), cho biết giá vàng đã giảm gần 24% so với mức cao kỷ lục khoảng 5.600 USD/ounce được thiết lập hồi đầu năm. Giá từng giảm xuống khoảng 4.000 USD/ounce vào cuối tháng 6 trước khi phục hồi lên gần 4.400 USD/ounce trong mùa hè. Tuy nhiên, áp lực bán trở lại trong tháng 9 sau khi Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản và phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt chính sách nhằm kiểm soát lạm phát.
Các nhà phân tích của CIBC nhận định lãi suất thực tăng cao và đồng USD mạnh lên vẫn là hai thách thức lớn nhất đối với vàng trong ngắn hạn, bởi chúng làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không mang lại lợi suất. Đồng thời, việc lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5% tạo ra những tác động trái chiều: khiến trái phiếu hấp dẫn hơn so với vàng, nhưng cũng làm gia tăng lo ngại về chi phí vay và tính bền vững của nợ công Mỹ.
Áp lực thanh khoản cũng có thể làm suy yếu vai trò trú ẩn của vàng trong từng thời điểm. Theo The Wall Street Journal ngày 23/10, chuyên gia Dilin Wu của Pepperstone nhận định giá vàng không diễn biến như kỳ vọng khi tâm lý né tránh rủi ro gia tăng. Thay vì thúc đẩy dòng tiền tìm đến vàng, đợt bán tháo cổ phiếu Mỹ có thể khiến một số nhà đầu tư phải bán vàng để bù đắp thua lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu bổ sung ký quỹ tại các thị trường khác. Ngay cả việc dòng tiền trú ẩn đổ vào trái phiếu kho bạc Mỹ, kéo lợi suất giảm, cũng chưa tạo được lực đẩy đáng kể cho vàng. Điều này cho thấy áp lực thanh khoản và hoạt động đóng vị thế đầu tư có thể đang lấn át các yếu tố hỗ trợ kim loại quý.
Dưới 4.000 USD, những vùng giá nào đáng chú ý?
Các phân tích kỹ thuật cho thấy thị trường đang bước vào vùng nhạy cảm. FinanceFeeds ngày 22/10 nhận định việc vàng phá vỡ ngưỡng hỗ trợ 4.095 USD/ounce đã mở đường cho khả năng kiểm tra mốc 4.000 USD/ounce, khu vực từng nhiều lần giúp giá đảo chiều trong tháng 7 và tháng 8. Nếu ngưỡng này bị xuyên thủng, bà Renisha Chainani, Giám đốc nghiên cứu tại Augmont dự doán vùng 3.940-3.950 USD/ounce là mức hỗ trợ tiếp theo. Trả lời Financial Express trong bài đăng ngày 17/10, bà Chainani cho rằng vùng hỗ trợ hình thành trong tháng 6-7 có thể bị phá vỡ nếu Fed phát tín hiệu tăng lãi suất thêm nhiều hơn một lần và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến về 5,5%. Trong kịch bản đó, giá vàng có thể giảm xuống 3.800 USD/ounce.
Một dự báo thận trọng hơn đến từ Bank of America (BofA). Theo Kitco ngày 1/10, ngân hàng này nhận định vàng có thể giảm xuống 3.750 USD/ounce trong quý IV khi giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao. BofA đặc biệt lưu ý rủi ro từ vị thế đầu tư: nếu niềm tin vào khả năng phục hồi suy yếu, việc đồng loạt thu hẹp vị thế có thể đẩy nhanh đà giảm. BofA còn đưa ra kịch bản bất lợi hơn, theo đó giá vàng bình quân năm 2027 có thể chỉ đạt 3.500 USD/ounce nếu giá dầu tăng lên 150 USD/thùng do căng thẳng Trung Đông kéo dài. Đây không phải kịch bản cơ sở của BofA.
Như vậy, các mốc 3.950, 3.800 và 3.750 USD/ounce phản ánh những điều kiện phân tích và mức độ rủi ro khác nhau. Việc giá vàng chạm một ngưỡng hỗ trợ cần được đánh giá cùng phản ứng của lực mua, xu hướng lãi suất và diễn biến thanh khoản, thay vì mặc nhiên coi đó là điểm kết thúc của đợt giảm.
Lực đỡ nào có thể giúp vàng phục hồi?
Dữ liệu đầu tư cho thấy nhu cầu nắm giữ vàng dài hạn chưa biến mất. Theo báo cáo công bố ngày 7/10 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) được bảo đảm bằng vàng trên toàn cầu thu hút khoảng 10 tỷ USD trong tháng 9, nâng tổng dòng vốn vào quý III lên mức kỷ lục khoảng 31 tỷ USD, tương ứng lượng vàng nắm giữ tăng thêm 211 tấn trong quý. Dù giá vàng giảm, lượng vàng do các quỹ ETF nắm giữ vẫn tăng 67 tấn trong tháng 9, đạt mức kỷ lục 4.256 tấn. Diễn biến này cho thấy một bộ phận nhà đầu tư tiếp tục gia tăng sở hữu vàng ngay trong giai đoạn thị trường điều chỉnh.
CIBC cũng duy trì triển vọng phục hồi dù đã hạ mạnh dự báo. Theo Kitco ngày 20/10, ngân hàng này điều chỉnh dự báo giá vàng quý IV/2026 xuống 4.500 USD/ounce, giảm 31% so với mức 6.500 USD/ounce đưa ra hồi đầu năm. CIBC đồng thời dự báo giá vàng bình quân năm 2027 đạt 5.200 USD/ounce, thấp hơn mức 6.500 USD/ounce trước đó. Đối với năm 2028, ngân hàng dự báo giá bình quân đạt 5.500 USD/ounce, giảm so với mức 6.000 USD/ounce từng đưa ra. Cơ sở của triển vọng này là những động lực từng hỗ trợ đợt tăng giá lịch sử của vàng vẫn tồn tại. Mặc dù lạm phát dai dẳng, xung đột Mỹ - Iran và giá năng lượng cao khiến Fed duy trì lập trường thắt chặt, bất ổn địa chính trị, lo ngại về nợ công và xu hướng đa dạng hóa dự trữ vẫn có thể hỗ trợ vàng trong dài hạn.
Ngoài chính sách tiền tệ, CIBC dự báo nhu cầu đầu tư và hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là hai trụ cột quan trọng hỗ trợ thị trường. Nhu cầu vàng vật chất cũng duy trì ở mức cao, với tổng lượng vàng miếng và tiền vàng được mua trên toàn cầu đạt 784 tấn trong nửa đầu năm 2026, thuộc nhóm mức cao nhất từng ghi nhận trong cùng kỳ. Bên cạnh đó, xu hướng các ngân hàng trung ương đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD, tiếp tục củng cố vai trò của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược.
Với những thông tin hiện có, ngưỡng 4.000 USD/ounce nên được xem là vùng kiểm định sức mua, chưa phải đáy giá được xác nhận. Nếu áp lực lãi suất kéo dài và hoạt động bán giảm vị thế gia tăng, vùng 3.800-3.750 USD/ounce vẫn là kịch bản giảm được các chuyên gia đề cập. Ngược lại, nhu cầu đầu tư được duy trì cùng sự dịu lại của áp lực tiền tệ có thể tạo nền tảng cho giá vàng phục hồi. "Đích đến" của vàng vì thế không chỉ phụ thuộc vào những ngưỡng kỹ thuật, mà còn được quyết định bởi sự thay đổi của chính sách tiền tệ, dòng vốn và nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn.
