Cụ thể, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Nga trong bốn tuần qua duy trì gần mức cao nhất trong 16 tháng, cho thấy nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm gây áp lực buộc các nước ngừng nhập khẩu từ Nga hầu như không có tác động.
Dữ liệu theo dõi tàu chở dầu tính đến ngày 27/9 cho thấy lượng vận chuyển trung bình hàng ngày duy trì ở 3,62 triệu thùng, bằng mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Dòng chảy liên tục này diễn ra bất chấp các nỗ lực có mục tiêu của Mỹ nhằm thuyết phục các quốc gia hạn chế nhập khẩu dầu Nga.
Tổng thống Trump đã gây áp lực với Liên minh châu Âu (EU), Ấn Độ và Trung Quốc để ngừng mua dầu Nga, mô tả động thái này là một nỗ lực thúc đẩy khả năng đạt thỏa thuận hòa bình ở Ukraine.
Ngày 13/9, ông Trump đã gửi thư tới các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), kêu gọi họ ngừng mua dầu của Nga và áp đặt những biện pháp trừng phạt mạnh mẽ. Ông Trump viết trên mạng xã hội: “Tôi sẵn sàng triển khai các lệnh trừng phạt nghiêm khắc đối với Nga khi toàn bộ các quốc gia NATO cùng đồng thuận và bắt đầu thực hiện điều tương tự và dừng mua dầu từ Nga”.
Nga đã chỉ trích các biện pháp cưỡng ép của Mỹ, khẳng định các quốc gia có chủ quyền có quyền lựa chọn đối tác thương mại.
Việc Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga đặc biệt khiến Mỹ phẫn nộ. Tháng 8, Mỹ đã áp mức thuế trừng phạt 25% đối với hàng hóa Ấn Độ, cộng thêm mức 25% trước đó sau khi hai nước không đạt được thỏa thuận thương mại. Ấn Độ từ chối giảm nhập khẩu từ Nga và gọi chính sách của Mỹ là cưỡng ép kinh tế.
Trung Quốc giữ lập trường cứng rắn hơn, khi Bộ Thương mại nước này khẳng định sẽ tăng cường hợp tác năng lượng với Nga. Bộ này nhấn mạnh Trung Quốc sẽ bảo vệ lợi ích của mình khi Mỹ thúc giục các nước thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) áp thuế 100% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Một số quốc gia châu Âu cũng đang phản đối. Hungary và Slovakia, vốn phụ thuộc vào dầu vận chuyển qua đường ống, viện dẫn lý do kinh tế và hậu cần để tiếp tục nhập khẩu dầu Nga. Nhập khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ cũng duy trì ổn định, trung bình khoảng 300.000 thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, Nga vẫn có thể duy trì khối lượng xuất khẩu khi chuyển dầu khỏi các nhà máy lọc dầu bị Ukraine tấn công bằng thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, công suất các cảng xuất khẩu có thể trở thành yếu tố hạn chế nếu các cuộc tấn công tăng cường.
Theo dữ liệu của Bloomberg, trong tuần gần đây nhất, có 36 tàu chở 26,75 triệu thùng dầu thô Nga, tăng so với 23,69 triệu thùng của tuần trước. Giá trị xuất khẩu trong tuần kết thúc ngày 28/9 tăng 240 triệu USD lên 1,57 tỷ USD.
