Bội đội Cụ Hồ” là phẩm chất cao đẹp có giá trị lịch sử mà nhân dân Việt Nam lấy tên vị lãnh tụ tối cao Hồ Chí Minh của mình để đặt cho quân đội. Nhân dân đã dành tình cảm, lòng tin yêu cho lực lượng vũ trang, điều này phản ánh đúng với bản chất Quân đội ta từ dân mà ra, vì dân mà chiến đấu.
Danh hiệu và vinh dự
Dưới góc độ lý luận văn hóa, GS. TS Đinh Xuân Dũng, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương cho rằng: Tên gọi “Bộ đội Cụ Hồ” là cách gọi thật gần gũi, rất Việt Nam không chỉ nhân dân mến gọi dành cho quân đội mà còn là một danh hiệu, một vinh dự lớn đối với những chiến sĩ của nhân dân.
 Bộ đội pháo binh huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: Trọng Đức - TTXVN |
Nhân dân ta gọi “Bộ đội Cụ Hồ” vì “Cụ Hồ” là tên gọi trìu mến của nhân dân ta đối với lãnh tụ Hồ Chí Minh, là người tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh bất khuất, hiện thân của niềm tin và sức mạnh, là hình ảnh tiêu biểu cho tất cả những giá trị cao đẹp của dân tộc và văn hóa Việt Nam. Nhân dân Việt Nam gọi quân đội của mình là “Bộ đội của Cụ Hồ” vì cảm nhận một cách sâu sắc quan hệ đặc biệt hiếm có giữa Bác và Quân đội, Bác và những người chiến sĩ. Nét đặc sắc trong đạo đức và tình cảm của Bác là vô cùng gần gũi, yêu thương bộ đội, tin tưởng ở tinh thần dũng cảm và sáng tạo của bộ đội, hiểu thấu và thông cảm những gian khổ, khó khăn của người chiến sĩ.
Mỗi bước trưởng thành, mỗi chiến công của Quân đội nhân dân Việt Nam đều gắn liền với quá trình giáo dục, rèn luyện của “người Cha thân yêu”, nên nhân dân gọi là “Bộ đội Cụ Hồ”. Gọi người lính cách mạng là “Bộ đội Cụ Hồ” còn là vì bản thân các chiến sĩ quân đội đã luôn luôn xứng đáng với niềm tin của Người. Hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” đã trở thành một mẫu hình về con người mới có lý tưởng cao đẹp, có mục tiêu chiến đấu là vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, có đạo đức trong sáng, thực hiện trọn vẹn, xuất sắc những chỉ thị, lời căn dặn, luôn xứng đáng niềm tin sâu sắc của Bác.
Theo GS. TS Đinh Xuân Dũng, nếu xét ở góc độ truyền thống văn hóa quân sự dân tộc, tên gọi “Bộ đội Cụ Hồ” còn có nguồn gốc sâu xa hơn, nó được bắt nguồn, nối tiếp và phát triển của kiểu mẫu những nghĩa sĩ, nghĩa binh, nghĩa quân trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Những nghĩa binh, nghĩa quân, nghĩa sĩ đứng lên, sung vào đội ngũ chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc, vì những giá trị của văn hóa quân sự Việt Nam trong 1.000 năm Bắc thuộc, trong các cuộc chiến đấu chống ngoại xâm thời phong kiến và trong hơn 80 năm đô hộ của thực dân Pháp xâm lược đều là những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam.
Nói về những nghĩa sĩ, nghĩa binh, nghĩa quân của hàng nghìn năm lịch sử ấy, không thể không kể tới hình ảnh của các “Đội nữ binh” thời Bà Trưng, Bà Triệu, những nữ binh cưỡi voi xông trận trong tinh thần “đền nợ nước, trả thù nhà”, đã làm nên truyền thống “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” của người Việt Nam. Nói về những nghĩa sĩ, nghĩa binh trong lịch sử dựng nước và giữ nước cần phải nói nhiều hơn đến hình ảnh những người chiến sĩ đã làm nên chiến thắng lừng lẫy trên sông Bạch Đằng, sông Cầu, ở bến Chương Dương, Hàm Tử, Chi Lăng, Xương Giang, Tốt Động, Chúc Động, Rạch Gầm, Xoài Mút, Ngọc Hồi, Đống Đa… Trên cơ sở kế thừa đó trong lịch sử, nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ” có sức sống bền vững, có khả năng được củng cố, phát triển suốt chiều dài lịch sử đến hôm nay.
Nét đặc trưng của “Bộ đội Cụ Hồ”
“Bộ đội Cụ Hồ” có những đặc trưng cơ bản đã được cô đúc trong lời khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/1964) là: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.
“Bộ đội Cụ Hồ” là đỉnh cao về hình tượng của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó là những người lính từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Ngay từ khi mới thành lập, họ đã được nhân dân coi như con em. Những người chiến sĩ cách mạng luôn luôn gắn bó máu thịt với dân, được dân tin, dân phục, dân yêu vì dám xả thân “vì nhân dân quên mình, vì nhân dân hy sinh”. “Bộ đội Cụ Hồ” là những chiến sĩ có lòng trung thành tuyệt đối với Đảng Cộng sản. Trung thành với Đảng cũng là trung thành với Tổ quốc Việt Nam, bởi Đảng là đội tiền phong của giai cấp công nhân và dân tộc, lợi ích của Đảng là lợi ích của dân tộc. Trung với Nước, trung với Đảng được biểu hiện ở lòng yêu Tổ quốc thiết tha, căm ghét mọi kẻ thù xâm lược và các thế lực không tôn trọng độc lập, chủ quyền và sự nghiệp cách mạng của chúng ta, là tinh thần quyết chiến, quyết thắng, “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Một nét đặc trưng tiêu biểu khác của “Bộ đội Cụ Hồ”, đó là tinh thần kỷ luật tự giác cao. Trước đây, trong lịch sử, những người lính Việt Nam đã có truyền thống “quân lệnh như sơn”. Thời nay, “Bộ đội Cụ Hồ” luôn được rèn luyện bằng “12 điều kỷ luật”, bằng việc chấp hành mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước và mệnh lệnh của cấp chỉ huy. Ý thức chấp hành mệnh lệnh của “Bộ đội Cụ Hồ” trong bảy mươi năm qua dựa trên tinh thần tự giác là chủ yếu. Tinh thần “quân lệnh như sơn” ở đây đã được thực hiện bằng tình đồng đội, tình “huynh đệ”, và nhiều hơn, chính là lòng tự trọng, danh dự. Tinh thần kỷ luật cao đồng thời chính là cội nguồn tạo thành sức mạnh bách chiến, bách thắng của “Bộ đội Cụ Hồ”, của Quân đội nhân dân Việt Nam.
“Những đặc trưng nổi bật của “Bộ đội Cụ Hồ” như trung thành vô hạn với Tổ quốc Việt Nam, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ, gắn bó chặt chẽ với nhân dân; có tinh thần đồng đội, tinh thần kỷ luật tự giác; tinh thần quốc tế “giúp bạn là giúp mình”… đã trở thành những hành trang quý báu trên hành trình lớn lên, trưởng thành và chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” cần được gìn giữ, phát huy và nuôi dưỡng, sẽ là sức mạnh nội sinh vô cùng to lớn của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới”, GS. TS Đinh Xuân Dũng khẳng định.
Việt Hoàng
