Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý giá bán điện bình quân năm 2011 được tăng thêm 15,28% so với giá bình quân của năm 2010 để áp dụng từ ngày 1/3 tới. 
Dự kiến tuần này, các Bộ ngành sẽ hoàn tất việc tính toán để Thủ tướng Chính phủ sẽ có quyết định phê duyệt chính thức. Phóng viên Báo Tin Tức đã trao đổi với ông Nguyễn Tiến Thỏa- Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) xung quanh vấn đề này.
Thưa ông, các Bộ ngành liên quan vẫn đang tính toán biểu giá điện cụ thể cho sản xuất, sinh hoạt và kinh doanh với mức tăng mới; tác động của việc tăng giá điện đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và đời sống người dân. Ông có nhận định như thế nào với mức tăng giá điện bình quân 15,28% từ ngày 1/3?
Theo số liệu trên thì giá điện tăng bình quân là 165 đồng/kWh. Đó là giá điện chưa được tính đủ nên Nhà nước còn phải khoanh lại cho ngành điện khoảng 27.917 tỷ đồng chi phí phát sinh từ năm trước để phân bổ dần cho các năm sau.
Giá điện tăng đương nhiên tác động làm tăng giá thành sản phẩm và giảm lợi nhuận của các ngành sử dụng điện. Nhưng tăng giá thành, giảm lợi nhuận bao nhiêu còn phụ thuộc vào việc quản lý, sắp xếp sản xuất, tiết kiệm, chống lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của từng đơn vị trong nền kinh tế.
Đối với các hộ nghèo theo tiêu chí mới, Nhà nước vẫn có chính sách hỗ trợ giá đối với 50 kWh đầu tiên. Giá điện tăng sẽ tác động làm CPI tăng trực tiếp của vòng 1 về lý thuyết khoảng 0,38%. Nếu tính tác động đến các vòng thiếp theo và cả các yếu tố tâm lý kỳ vọng thì có thể tỷ lệ tăng chung khoảng 0,76%.
 Giá điện tăng, nhưng Nhà nước vẫn có chính sách hỗ trợ giá đối với 50 kWh đầu tiên. Ảnh: Ngọc Hà – TTXVN |
Để giảm bớt tác động của việc tăng giá điện, trước hết các doanh nghiệp phải tính toán tiết kiệm chi phí thông qua các biện pháp cải tiến quản lý, nâng cao năng suất, giảm đến mức hợp lý định mức tiêu hao nguyên nhiên vật liệu. Bên cạnh đó, các Bộ quản lý sản xuất kinh doanh cần bàn bạc cùng doanh nghiệp, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách giúp doanh nghiệp giảm chi phí, hạ giá thành, giảm áp lực tăng giá bán.
Từ tháng 3, cùng với giá điện, giá cả một số mặt hàng dự kiến cũng tăng. Trước việc người dân lo ngại mặt bằng giá cả sẽ tăng do các yếu tố trên, các cơ quan chức năng sẽ có phương án quản lý như thế nào trong thời gian tới để các mặt hàng không tăng giá đồng loạt?
Chúng ta đang thực hiện nhất quán cơ chế giá thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Nhà nước tôn trọng quyền tự định giá và cạnh tranh về giá theo pháp luật, tránh quan điểm áp đặt giá chủ quan “neo giá” để giá cả hàng hóa, dịch vụ ở mức cao không hợp lý, bất chấp sự giảm giá trên thị trường (trong nước và thế giới), hoặc cố định giá ở thị trường trong nước quá thấp bất hợp lý khi giá thị trường thế giới đã tăng và các yếu tố hình thành giá đã thay đổi. Nhưng đồng thời cũng phải tránh quan điểm thả nổi hoàn toàn giá trong nước, để giá thị trường trong nước chịu sự tác động tự do, tự phát hoàn toàn của thị trường thế giới.
Đối với các mặt hàng Nhà nước đang định giá hoặc kiểm soát giá bằng những hình thức thích hợp (điện, than, xăng, dầu…) cũng phải tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường trong thời gian sớm nhất. Nhưng, các cơ quan chức năng tính toán lựa chọn phương án điều chỉnh tăng có mức độ kiềm chế, tránh đảo lộn kinh tế vĩ mô, không đẩy CPI lên quá cao.
Thời gian điều chỉnh giá đối với những mặt hàng đó cần tránh điều chỉnh tập trung vào cùng thời điểm nhằm giảm thiểu tác động cộng hưởng gây hiệu ứng đẩy giá hàng hóa, dịch vụ khác tăng. Đi liền với đó là phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi các quy định của pháp luật về quản lý giá để có những biện pháp điều tiết phù hợp, hạn chế đến mức thấp nhất những tác động bất lợi đến mặt bằng giá chung.
Thưa ông, trong bối cảnh giá nhiều mặt hàng "buộc" phải tăng, việc điều hành giá năm 2011 liệu có gặp nhiều khó khăn?
Mục tiêu phải kiểm soát CPI tăng không quá 7% là mục tiêu phấn đấu rất khó khăn. Giá cả phải chịu nhiều nhân tố tác động bất lợi, khó kiểm soát. Cụ thể như sau: Nền kinh tế thế giới đang phải đối mặt với các nguy cơ lớn: Lạm phát, tăng giá đang xảy ra ở mức cao, đe doạ sự bất ổn kinh tế của nhiều nước tương tự như giai đoạn từ giữa năm 2007 đến giữa năm 2008.
Nhiều nước vẫn phải “oằn mình” chống đỡ với khoản nợ công khá cao đã từng gây ra khủng hoảng ở một số nước và đang đe doạ sự bất ổn của nhiều nước khác (nợ công của 16 nước khu vực đồng EURO chiếm trên 80% GDP của khu vực.; tổng nợ công của toàn thế giới tính đến ngày 19/11/2010 ước khoảng 40.660 tỷ USD). Hầu hết các nước này đều thực hiện chính sách “thắt chặt” tài khoá, tiền tệ….
 Giá điện tăng, nhưng Nhà nước vẫn có chính sách hỗ trợ giá đối với 50 kWh đầu tiên. Ảnh: Trần Lê Lâm - TTXVN |
Nhưng cũng có những nước lại chủ trương bơm thêm tiền để kích thích kinh tế… tình hình đó sẽ gây ra những biến động về kinh tế, tài chính, tiền tệ làm cho tính bất định và rủi ro tăng lên sẽ tác động đến nhiều nước, trong đó có nước ta, một nước có độ mở nền kinh tế khá lớn (150% GDP).
Ở trong nước, những yếu kém vốn có chưa được khắc phục có hiệu quả về cơ cấu kinh tế, chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh, kết cấu hạ tầng… vẫn là những yếu tố tiềm ẩn gây lạm phát cao và bất ổn định kinh tế vĩ mô.
Tổng cầu của nền kinh tế đang cao hơn so với tổng cung; mặt khác chúng ta lại phải tiếp tục lộ trình điều chỉnh một số giá xoá một bước bao cấp qua giá mà Nhà nước đang định giá (điện) hoặc kiểm soát giá bằng những hình thức thích hợp (xăng, dầu)… Thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp… sẽ tạo ra sức ép đẩy mặt bằng giá tăng.
Để kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý, chúng ta phải thực hiện đồng bộ các giải pháp mà Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 9/1/2011 Chính phủ đã đề ra nhưng với liều lượng mạnh hơn, quyết liệt hơn.
Đó là: Phải cụ thể hoá và thực hiện ngay các giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng trên cơ sở hiệu quả và tăng khả năng cạnh tranh.
Thực hiện các biện pháp khống chế tổng cầu của nền kinh tế thông qua việc giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng, giảm bội chi ngân sách, giảm nhập siêu xuống dưới mục tiêu Quốc hội đề ra. Áp dụng các giải pháp kinh tế tăng tính ổn định của thị trường vàng, ngoại tệ, tỷ giá, lãi suất. Thực hiện cơ chế giá thị trường, đẩy mạnh cạnh tranh về giá; kiểm soát độc quyền và liên minh độc quyền.
Kiểm soát có hiệu quả hoạt động của thị trường, chống các hành vi gian lận thương mại, vi phạm hoặc chấp hành không nghiêm túc các pháp luật về kinh doanh, tài chính, tiền tệ, giá cả….
Minh Phương- Thùy Dương (thực hiện)
