Kênh RT cho biết bốn người am hiểu vấn đề nói với FT hôm 15/10 rằng đề xuất trên đã được đưa ra vào tuần trước trong các cuộc đàm phán tại Miami, với sự tham gia của đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump là các ông Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng các quan chức Ukraine, Pháp, Đức, Anh, EU và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Theo các nguồn tin, Washington đã đưa ra một số cơ chế nhằm giải tỏa số tài sản bị đóng băng như một phần của thỏa thuận hòa bình toàn diện, trong đó có phương án chuyển một phần tài sản vào một pháp nhân chuyên biệt do Mỹ giám sát.
Tuy nhiên, FT cho biết các phương án cụ thể vẫn chưa được hoàn tất và nhiều ý tưởng về cách sử dụng số tiền này vẫn đang được thảo luận.
Một quan chức Mỹ nói với FT rằng trong các cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Kiev trình bày các đề xuất sử dụng nguồn tài chính có thể dành cho công cuộc tái thiết, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) để giải quyết tình trạng tham nhũng tràn lan và đưa ra các biện pháp bảo đảm trách nhiệm giải trình tài chính.
Tuy nhiên, theo FT, các nước châu Âu ủng hộ Kiev đã bác bỏ sáng kiến của Mỹ, từ chối chuyển giao quyền kiểm soát số tài sản này. Động thái đó đòi hỏi phải có sự chấp thuận nhất trí của toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU.
Đề xuất này cũng được cho là đã khiến các phái đoàn châu Âu và Kiev “sửng sốt”, trong đó một số người đặt câu hỏi về ý định của Washington.
Một người am hiểu các cuộc thảo luận nói với FT: “Họ đã được thông báo rằng điều này đơn giản là sẽ không xảy ra”.
Về mặt công khai, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bác bỏ mọi sự thỏa hiệp liên quan đến tài sản của Nga, nhấn mạnh rằng “chúng phải tiếp tục bị đóng băng tại châu Âu. Đây là công việc của chúng tôi và chúng tôi là những người quyết định vấn đề này”.
Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski thậm chí còn đưa ra tuyên bố cứng rắn hơn khi nói rằng việc hoàn trả bất kỳ khoản tiền nào cho Nga chỉ có thể xảy ra “khi chúng tôi đã chết”.
Các nước phương Tây đã đóng băng khoảng 300 tỷ USD tài sản có chủ quyền của Nga sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022. Phần lớn số tài sản này được lưu giữ tại tổ chức lưu ký chứng khoán Euroclear có trụ sở ở Brussels.
Moskva đã lên án động thái này, coi đây là hành vi “đánh cắp” trắng trợn.
Trong khi các nước EU đã đạt được thỏa thuận sử dụng khoản lợi nhuận phát sinh từ số tài sản này để hỗ trợ Ukraine, đề xuất tịch thu hoàn toàn số tài sản đó đã vấp phải sự phản đối quyết liệt do những lo ngại rằng động thái này sẽ làm tổn hại uy tín kinh doanh của khối và dẫn đến các biện pháp trả đũa pháp lý từ Moskva.
Bỉ là trở ngại lớn nhất đối với đề xuất này, do nước này lo ngại việc sử dụng tài sản có chủ quyền của Nga mà không có sự đồng ý của Moskva sẽ khiến Euroclear và người nộp thuế Bỉ phải đối mặt với những yêu cầu bồi thường pháp lý khổng lồ.
Bình luận về bài báo của FT, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moskva không có thông tin về sáng kiến được cho là của Mỹ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Nga sẽ nỗ lực bằng mọi cách để thu hồi các “tài sản bị đánh cắp”, bao gồm tiến hành các hành động pháp lý, khởi kiện tại tòa án và truy cứu trách nhiệm những người liên quan.
Theo RT, bài báo của FT được công bố sau khi ông Trump tuần trước thông báo đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc cho phép Nga tăng xuất khẩu dầu diesel nhằm giảm bớt áp lực đối với thị trường Mỹ và toàn cầu.
Ngoài ra, Reuters ngày 15/10 dẫn các nguồn tin cho biết thêm Washington cũng đang xem xét nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với một số tàu thuộc lực lượng mà truyền thông phương Tây gọi là “hạm đội bóng tối” của Nga, được sử dụng để vận chuyển dầu mỏ Nga.
Thông tin này cũng xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng giữa ông Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày càng leo thang.
Tổng thống Mỹ đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Kiev nhằm vào những nhà máy lọc dầu Nga là nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tăng vọt, đồng thời kêu gọi Ukraine có một “tổng thống mới”.
Về phần mình, ông Zelensky cho biết ông cảm thấy bị ông Trump phản bội vì thỏa thuận liên quan đến dầu diesel của Nga và những hạn chế đối với khả năng tiếp cận dịch vụ Starlink của Ukraine.
