(Trong ảnh: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Thủ tướng Canada Mark Carney tại lễ bốc thăm FIFA World Cup 2026 ở Washington D.C., ngày 5/12/2025. Ảnh: THX/TTXVN)
Theo truyền thông quốc tế, tại cuộc họp Hội đồng FIFA ở Zurich (Thụy Sĩ) ngày 15/10, một số thành viên đã đề nghị chấm dứt giải thưởng hòa bình của tổ chức này, trong khi một số khác đề xuất thay đổi quy định, theo hướng không tiếp tục trao giải cho các chính trị gia.
FIFA đã giao Ủy ban Trách nhiệm xã hội trong bóng đá, gồm 22 thành viên, đánh giá giải thưởng và đưa ra đề xuất trước cuộc họp Hội đồng FIFA tiếp theo tại Doha, Qatar, ngày 16/12. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino xác nhận quyết định sẽ được đưa ra tại cuộc họp này. Nếu giải thưởng bị bãi bỏ, ông Trump có thể trở thành người đầu tiên và duy nhất được nhận.
Bà Debbie Hewitt, Phó chủ tịch FIFA kiêm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Anh, cho biết quá trình rà soát sẽ xem xét cả việc thành lập và trao giải. Ủy ban cần làm rõ giải thưởng ra đời như thế nào, liệu có nên được thành lập hay không, ai quyết định trao giải và cách trao giải có phù hợp hay không, trước khi cân nhắc bãi bỏ hoặc cải tổ.
Giải thưởng Hòa bình FIFA được công bố ngày 5/11/2025, dự kiến trao hằng năm nhằm tôn vinh những cá nhân có hành động đặc biệt, xuất sắc vì hòa bình. Tuy nhiên, việc lập giải đánh dấu bước đi ra ngoài phạm vi hoạt động truyền thống của FIFA vốn tập trung vào thể thao.
Một tháng sau đó, ông Trump trở thành người đầu tiên nhận giải tại lễ bốc thăm World Cup 2026 ở Trung tâm Kennedy, Washington. Tổng thống Mỹ gọi đây là một trong những vinh dự lớn của cuộc đời mình.
Tổng thống Trump có quan hệ gần gũi với Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Trước lễ trao giải, ông Infantino từng công khai cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình nhờ vai trò trung gian thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza. Tuy nhiên, ông Trump không giành được giải thưởng này năm 2025, dù nhận được sự ủng hộ của một số lãnh đạo thế giới.
Quyết định trao giải cho Tổng thống Mỹ nhanh chóng vấp phải chỉ trích. Những người phản đối nhấn mạnh rằng chưa đầy 24 giờ trước lễ trao giải, Mỹ đã tiến hành một cuộc không kích ở vùng biển Caribe khiến nhiều người thiệt mạng. Sau đó, Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran, khiến Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei của Iran thiệt mạng trong một cuộc tấn công.
Trong giới bóng đá, Liên đoàn Bóng đá Na Uy (NFF) là một trong những tổ chức nhiều lần phản đối giải thưởng. Tháng 10/2026, NFF gửi hồ sơ tới các ủy ban của FIFA liên quan đến ba vấn đề, trong đó có việc trao giải hòa bình. NFF cho biết mục đích là yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền xem xét, thu thập bằng chứng và làm rõ trách nhiệm.
Trước đó, hồi tháng 4, Chủ tịch NFF Lise Klaveness đã kêu gọi FIFA bãi bỏ giải thưởng để tránh bị cuốn vào chính trị. Theo bà, trao giải hòa bình không thuộc chức năng của FIFA, trong khi đã có một tổ chức độc lập thực hiện công việc này thông qua giải Nobel.
Tổ chức nhân quyền FairSquare cũng gửi đơn khiếu nại tới Ủy ban Đạo đức FIFA, cáo buộc ông Infantino vi phạm nghĩa vụ giữ trung lập khi thể hiện sự ủng hộ đối với ông Trump.
Sự phản đối còn xuất hiện từ các cầu thủ. Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông quốc tế cuối tháng 4, tiền vệ đội tuyển Australia Jackson Irvine cho rằng quyết định trao giải làm suy giảm uy tín của FIFA trong nỗ lực dùng bóng đá để thúc đẩy những thay đổi tích cực. Theo Irvine, những quyết định như vậy đi ngược lại cam kết về nhân quyền và khiến bóng đá đỉnh cao ngày càng xa rời cộng đồng.
Cựu quan chức Liên hợp quốc Craig Mokhiber cũng chỉ trích việc trao giải cho ông Trump, viện dẫn sự ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ dành cho Israel, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền ở Caribe và những vấn đề về quyền con người tại Mỹ. Trong khi đó, ông Infantino từ chối hành động chống lại Israel, với lập luận bóng đá không thể giải quyết các vấn đề địa chính trị.
Tranh cãi về giải thưởng diễn ra khi Chủ tịch FIFA đang chịu sức ép từ một kế hoạch thương mại khác. Cuối tháng 7, ông Infantino đề xuất mở cửa cho nhà đầu tư tư nhân tham gia các giải đấu hàng đầu của FIFA, trong đó có World Cup. Kế hoạch bán 20% cổ phần thương mại liên quan đến World Cup, trị giá 4,2 tỷ USD, đã vấp phải làn sóng phản đối. FIFA sau đó phải từ bỏ đề xuất trước sự phản đối của Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA), Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF).
Dù xuất hiện những lời kêu gọi từ chức, ông Infantino, người lãnh đạo FIFA từ năm 2016, vẫn đang vận động tái tranh cử vào tháng 3/2027 tới.
