Trong khuôn khổ Hội nghị Ngày Lương thực Thế giới năm 2026 do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 15/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Văn phòng Đại diện FAO tại Việt Nam đã tôn vinh 10 phụ nữ Việt Nam tiêu biểu có đóng góp cho hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Năm Quốc tế Phụ nữ làm Nông nghiệp 2026, đồng thời là một phần của sáng kiến toàn cầu “100 Phụ nữ tiêu biểu của FAO trong Hệ thống Nông nghiệp – Thực phẩm và Phát triển nông thôn”. Các ứng viên được hội đồng gồm chuyên gia FAO, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các đối tác đánh giá dựa trên bốn tiêu chí: tác động thực tế, vai trò dẫn dắt, đổi mới sáng tạo và phát triển cộng đồng.
Những phụ nữ Việt Nam được vinh danh đại diện cho nhiều lĩnh vực, từ nghiên cứu khoa học, quản lý, khuyến nông đến khởi nghiệp, phát triển chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ. Dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau, họ cùng hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị nông sản, cải thiện sinh kế, thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng bền vững.
Trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh sản phẩm nông nghiệp, bà Thái Hương, Anh hùng Lao động, nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Chiến lược Tập đoàn TH được đánh giá là người tiên phong phát triển chăn nuôi bò sữa ứng dụng công nghệ cao, góp phần thay đổi phương thức sản xuất và cung ứng sữa tươi tại Việt Nam. Bà cũng khởi xướng chương trình sữa học đường quốc gia, thúc đẩy dinh dưỡng học đường và phát triển thực phẩm sạch theo hướng xanh, tuần hoàn.
Cùng hướng đến nâng cao giá trị nông sản, bà Lâm Ngọc Bảo Hân, nhà sáng lập thương hiệu “Gia đình Nhà Cua” tại Cà Mau, phát triển mô hình nuôi tôm, cua và cá dưới tán rừng ngập mặn theo hướng sinh thái, có khả năng truy xuất nguồn gốc. Việc ứng dụng than sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp và đổi mới phương thức kinh doanh giúp kết nối người tiêu dùng với sản phẩm địa phương, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường.
Trong khi đó, bà Thạch Thị Chal Thi, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Trà Vinh Farm, phát triển thương hiệu Sokfarm với các sản phẩm từ mật hoa dừa phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Mô hình hiện liên kết hơn 150 hộ trồng dừa, tạo việc làm cho hơn 300 lao động địa phương, trong đó phần lớn là phụ nữ và có nhiều lao động người Khmer.
Ứng dụng công nghệ vào sản xuất là hướng đi của bà Nguyễn Phạm Cẩm Tú, đồng sáng lập, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn năng lượng CAS tại Đà Nẵng. Bà đồng phát triển mô hình AgriSolar, kết hợp sản xuất nông nghiệp với năng lượng mặt trời và công nghệ tự động hóa, hướng đến sử dụng đất hiệu quả, tạo ra điện sạch, thực phẩm hữu cơ và việc làm xanh, đặc biệt cho phụ nữ nông thôn.
Trong lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo và hoạch định chính sách, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đại biểu Quốc hội khóa XVI là người có nhiều sáng kiến thúc đẩy kết nối giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo và thực tiễn sản xuất. Bà góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển nghiên cứu công nghệ sinh học thú y, tư vấn chính sách về nông nghiệp, giáo dục đại học, đổi mới sáng tạo.
Với gần 30 năm nghiên cứu cà phê, bà Đinh Thị Tiếu Oanh, Trưởng Bộ môn Cây công nghiệp, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên đã tham gia chọn tạo gần 20 giống được công nhận chính thức. Bên cạnh nghiên cứu, bà đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tập huấn cho nông dân, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cà phê và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ở lĩnh vực khuyến nông, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hải, Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi và Thú y, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là người thúc đẩy các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, bền vững. Thông qua hoạt động hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ phục hồi sản xuất sau thiên tai, bà góp phần giúp nông dân phòng ngừa dịch bệnh, khôi phục đàn vật nuôi và nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Minh, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch là người có nhiều dấu ấn trong quá trình hiện đại hóa ngành thủy sản Việt Nam. Hiện nay, bà ưu tiên thúc đẩy minh bạch thực phẩm thông qua truy xuất nguồn gốc và nền tảng số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản lý, đáp ứng yêu cầu thị trường và mở rộng cơ hội kinh doanh.
Lĩnh vực phát triển kinh tế cộng đồng, bà Nông Thị Thắm, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Y dược học cổ truyền Yên Thế, xây dựng mô hình liên kết hơn 270 hộ sản xuất dược liệu, cây trồng và hoa tại Lào Cai. Bà đồng thời chia sẻ kiến thức về công nghệ và quản lý sản xuất với phụ nữ dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng cơ hội phát triển sinh kế.
Trong khi đó, bà Lương Thị Hạnh, nhà sáng lập, điều hành Công ty cổ phần Hanhsilk tại Hà Nội được đánh giá cao trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa bản địa. Doanh nghiệp Hanhsilk góp phần khôi phục, phát triển nghề lụa đũi Nam Cao thông qua kết nối trồng dâu, nuôi tằm, sản xuất lụa với phát triển sản phẩm, du lịch trải nghiệm. Mô hình đang tạo sinh kế cho nhiều hộ gia đình, đặc biệt là phụ nữ, đồng thời quảng bá giá trị văn hóa làng nghề đến du khách.
Ông Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam, nhấn mạnh việc bảo đảm cơ hội bình đẳng cho phụ nữ trong tiếp cận đất đai, nguồn vốn, tri thức, thị trường có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển nông nghiệp, cải thiện đời sống cộng đồng không chỉ ở Việt Nam mà ở hầu hết quốc gia khác trên toàn cầu. Khi phụ nữ được tạo điều kiện phát huy năng lực, năng suất mùa vụ có thể được nâng cao, trẻ em được chăm sóc dinh dưỡng tốt hơn, cộng đồng có khả năng phục hồi nhanh hơn trước những khó khăn, thách thức. Vì vậy, cần tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và nguồn lực cho phụ nữ, khuyến khích họ tham gia quá trình ra quyết định, đảm nhận vai trò lãnh đạo. Đây cũng là nền tảng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển sinh kế, xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.
