Thông báo được đưa ra sau cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tại Canberra. Hai bên cho biết hiệp định sẽ được triển khai sau khi hoàn tất các thủ tục nội bộ, qua đó giảm đáng kể rào cản thương mại và đầu tư giữa hai nền kinh tế.
Theo thỏa thuận, 98% hàng xuất khẩu của Australia sẽ được miễn thuế khi vào thị trường EU, trong khi gần như toàn bộ thuế quan của EU đối với nông sản Australia sẽ được xóa bỏ. EU kỳ vọng xuất khẩu sang Australia sẽ tăng khoảng 1/3 trong vòng 10 năm, với các lĩnh vực như sữa và ô tô có thể tăng trưởng tới 50%.
Đáng chú ý, hạn ngạch thịt bò Australia xuất khẩu sang EU sẽ tăng hơn 10 lần, đạt 30.600 tấn trong 10 năm tới, trong đó 55% được miễn thuế và phần còn lại chịu mức thuế ưu đãi 7,5%. EU cũng mở hạn ngạch 25.000 tấn thịt cừu và dê của Australia theo lộ trình 7 năm.
Hai bên cũng đã giải quyết các bất đồng kéo dài liên quan đến tên gọi địa lý và tiếp cận thị trường. Australia được tiếp tục sử dụng một số tên gọi các loại phô mai như “feta” và “gruyere” nếu đã sử dụng tối thiểu 5 năm, trong khi các nhà sản xuất rượu vang được phép dùng tên “prosecco” - loại rượu vang sủi bọt - trong nước nhưng phải chấm dứt sử dụng cho xuất khẩu sau 10 năm.
Bên cạnh đó, Australia sẽ điều chỉnh chính sách thuế đối với xe điện, nâng ngưỡng áp thuế xe sang, qua đó giúp khoảng 75% xe điện - trong đó có nhiều sản phẩm từ châu Âu - được miễn thuế.
Trong lĩnh vực nguyên liệu, EU và Australia nhất trí tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định các nguyên liệu thô thiết yếu như lithium, nhôm và mangan - những thành phần quan trọng cho sản xuất pin và năng lượng tái tạo. Thỏa thuận được kỳ vọng giúp doanh nghiệp EU tiếp cận nguồn cung đáng tin cậy hơn, góp phần củng cố an ninh kinh tế và năng lực cạnh tranh.
Song song với đó, hai bên cũng ký kết thỏa thuận đối tác an ninh, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, công nghiệp quốc phòng, an ninh hàng hải, an ninh mạng, chống khủng bố và bảo đảm an ninh kinh tế. Hợp tác về các công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được thúc đẩy.
Phát biểu tại họp báo, bà Von der Leyen nhấn mạnh hiệp định gửi đi thông điệp quan trọng trong bối cảnh thế giới đang thay đổi, khi các cường quốc ngày càng sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép. Trong khi đó, Thủ tướng Albanese khẳng định thỏa thuận cho thấy cam kết đối với thương mại tự do và công bằng dựa trên luật lệ.
EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba và là nguồn đầu tư nước ngoài lớn thứ hai của Australia. Đàm phán FTA giữa hai bên bắt đầu từ năm 2018, từng bị đình trệ năm 2023 do bất đồng về nông nghiệp trước khi được nối lại vào năm 2025. Hiệp định dự kiến sẽ được ký chính thức sau khi được Hội đồng châu Âu phê chuẩn.
