Theo bài phân tích đăng trên tờ Politico ngày 19/5, ông François-Joseph Schichan - cựu nhà ngoại giao Pháp, nguyên cố vấn chính trị của Đại sứ Pháp tại London giai đoạn 2017-2021 - cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần xem Anh là một đối tác chiến lược, thay vì tiếp tục duy trì thái độ dè dặt và lập trường đối đầu đã kéo dài kể từ sau cuộc trưng cầu ý dân về Brexit năm 2016.
Tác giả lưu ý rằng gần một thập kỷ sau cuộc bỏ phiếu Brexit, vẫn còn không ít quan điểm trong nội bộ EU nhìn nhận sự rời đi của Anh là một thách thức đối với tiến trình hội nhập khu vực. Trong khi đó, bối cảnh quốc tế đang bước vào giai đoạn bất ổn mới, với nguy cơ an ninh từ phía Đông, sự điều chỉnh ưu tiên chiến lược của Mỹ và các thách thức kinh tế do Trung Quốc đặt ra, đòi hỏi châu Âu cần tăng cường gắn kết nội khối và mở rộng hợp tác với các đối tác then chốt.
Theo ông Schichan, việc Anh không còn là thành viên của EU không có nghĩa là một đối tác xa lạ. Ngược lại, Anh là một quốc gia có tiềm lực quân sự, thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, sở hữu năng lực răn đe hạt nhân và là trụ cột trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Do đó, không có một cấu trúc an ninh châu Âu nào được xem là hoàn chỉnh nếu thiếu sự tham gia của Anh.
Tác giả đề xuất hai bên nên khởi động quá trình tái thiết quan hệ thông qua một hiệp ước an ninh toàn diện, cho phép Anh tham gia vào các chương trình quốc phòng của EU trên cơ sở tuân thủ khuôn khổ pháp lý hiện hành. Đồng thời, hợp tác trong lĩnh vực an ninh cũng sẽ tạo tiền đề thuận lợi để hai bên phối hợp chính sách đối với Ukraine cũng như thúc đẩy đối thoại chiến lược sâu rộng, bao gồm cả các sáng kiến phòng thủ chung như đề xuất về "lá chắn hạt nhân châu Âu" do Pháp khởi xướng.
Bài viết đồng thời cảnh báo rằng nếu EU không kịp thời nắm bắt cơ hội hiện tại, Anh có thể tiếp tục theo đuổi chính sách đối ngoại nghiêng về phía Mỹ và các nước trong không gian “Anglosphere”. Diễn biến này có thể tạo điều kiện cho các quan điểm hoài nghi EU gia tăng ảnh hưởng trong chính trường Anh, từng được thể hiện qua lập trường của một số nhân vật theo xu hướng dân túy như ông Nigel Farage.
Bên cạnh việc thiết lập lại quan hệ giữa EU và Anh, bài viết nhấn mạnh sự cần thiết của việc củng cố các mối quan hệ song phương giữa Anh và từng quốc gia thành viên EU. Một số tín hiệu tích cực gần đây cho thấy xu hướng hợp tác này đang được thúc đẩy. Đáng chú ý là thỏa thuận quốc phòng mới giữa Anh và Đức, cũng như việc Anh và Pháp tiến hành cập nhật Hiệp ước Lancaster House. Hai nước dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh song phương vào tháng 7 tới nhằm thúc đẩy hợp tác chiến lược trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng.
Kết thúc bài viết, ông Schichan cho rằng đã đến lúc EU cần khép lại chương lịch sử mang tên Brexit, vượt qua tâm lý chia rẽ để thiết lập một quan hệ đối tác chiến lược lâu dài với Anh - phù hợp với lợi ích an ninh - kinh tế của cả hai bên trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang diễn biến nhanh chóng và phức tạp.
