Theo Kyiv Independent ngày 9/11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết EU đã nhất trí kích hoạt cơ chế hỗ trợ khẩn cấp để đáp ứng những nhu cầu cấp bách của nước này. Thỏa thuận được đưa ra trong cuộc điện đàm giữa ông Zelensky và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen.
Ông Zelensky cho biết cơ chế này sẽ giúp Ukraine nhanh chóng tiếp cận nguồn lực cần thiết, trong khi các nhóm công tác của hai bên đã bắt đầu triển khai. Theo ông, tình hình điện, nước và sưởi ấm đặc biệt khó khăn tại Kiev cùng các khu vực Dnipro, Sumy, Donetsk và Kherson.
Người phát ngôn EC Eva Hrncirova xác nhận rằng hỗ trợ sẽ được thực hiện thông qua Cơ chế Bảo vệ dân sự của EU (UCPM). Một quan chức EU khác cho biết lĩnh vực năng lượng Ukraine sẽ được hỗ trợ, song số tiền hoặc danh mục thiết bị cụ thể của đợt hỗ trợ này chưa được làm rõ.
UCPM cho phép EU phối hợp huy động thiết bị, vật tư và lực lượng ứng cứu khi có yêu cầu trợ giúp. Trung tâm Điều phối ứng phó khẩn cấp của EU tiếp nhận nhu cầu, tập hợp nguồn lực từ các nước tham gia và có thể huy động hàng dự trữ chiến lược rescEU. EC đồng thời điều phối và hỗ trợ chi phí vận chuyển hoặc triển khai.
Ukraine chính thức tham gia UCPM từ tháng 4/2023 và đã nhiều lần nhận hỗ trợ qua cơ chế này. EU cũng thiết lập các trung tâm hậu cần tại Ba Lan, Romania và Slovakia để chuyển hàng viện trợ vào Ukraine. Thiết bị năng lượng được huy động nhằm giúp duy trì những dịch vụ thiết yếu như bệnh viện, trường học và hệ thống cấp nước.
Trước đó, ngày 24/2/2026, bà von der Leyen công bố kế hoạch năng lượng trị giá 920 triệu euro để hỗ trợ Ukraine trong giai đoạn lạnh 2026-2027. Kế hoạch tập trung sửa chữa lưới điện, khôi phục các nhà máy bị hư hại và mở rộng nguồn điện phân tán.
Các kênh hỗ trợ quốc tế khác cũng đang tăng cường mua sắm thiết bị. Theo thông báo ngày 6/11 của tổ chức Cộng đồng Năng lượng, Quỹ Hỗ trợ năng lượng Ukraine đã ký 90 hợp đồng với tổng trị giá gần 200 triệu euro trong tháng 10, mức cao nhất trong một tháng kể từ khi hoạt động. Các hợp đồng bao gồm máy biến áp công suất lớn và thiết bị phục vụ sửa chữa hạ tầng.
Nhu cầu hỗ trợ gia tăng khi hệ thống năng lượng Ukraine liên tục chịu thiệt hại. Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal cho biết ngày 30/10 rằng Nga đã tiến hành hơn 350 cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng kể từ tháng 9, làm hư hại hơn 800 thiết bị tại các trạm biến áp và cơ sở phát điện.
Ngày 3/11, Nga tiếp tục tiến hành đợt tấn công được cho là lớn nhất nhằm vào hệ thống năng lượng Ukraine trong năm. Các cuộc tấn công vào trạm biến áp, hệ thống truyền tải và nhà máy điện gây mất điện, gián đoạn cấp nước trên diện rộng tại Kiev. Thành phố phải tạm dừng một số loại hình giao thông công cộng chạy điện.
Trong lời kêu gọi hỗ trợ tại Madrid ngày 5/11, ông Zelensky đề nghị các đối tác cung cấp khẩn cấp máy biến áp, dây cáp, máy phát điện và những thiết bị liên quan. Ông cũng đề nghị các chính phủ kết nối Ukraine với doanh nghiệp có khả năng nhanh chóng cung cấp thiết bị tương thích để phục vụ sửa chữa.
Tác động của mất điện đang lan sang nhiều dịch vụ đô thị. Theo Kyiv Independent, người dân Kiev phải điều chỉnh sinh hoạt theo lịch cắt điện và những đợt gián đoạn đột xuất. Hệ thống bơm và xử lý nước thải cũng phụ thuộc vào nguồn điện. Đại diện ngành cấp thoát nước Ukraine cảnh báo thiết bị xuống cấp cùng tình trạng thiếu điện cho máy bơm có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với hoạt động vệ sinh đô thị.
