Động thái này diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Friedrich Merz mới đây thông báo rút khỏi dự án Hệ thống chiến đấu không quân tương lai (FCAS) giữa Đức, Pháp và Tây Ban Nha.
Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, Liên minh mới mang tên “Team Gen 6” được thành lập nhằm tận dụng khoảng trống sau sự đổ vỡ của FCAS. Đầu tuần này, nhóm đã gửi thư tới Thủ tướng Merz để bày tỏ mong muốn cùng phát triển một máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 của Đức.
Ngoài Airbus Defence and Space, liên minh mới còn có sự tham gia của các công ty quốc phòng và công nghệ lớn của Đức như MBDA, Hensoldt, Diehl Defence, Liebherr, MTU Aero Engines, Rohde & Schwarz và Autopflug. Ngoài ra, tập đoàn quốc phòng Saab của Thụy Điển cũng đang được vận động tham gia dự án. Saab được đánh giá có kinh nghiệm phát triển độc lập dòng tiêm kích Gripen.
Theo truyền thông Đức, mục tiêu “Team Gen 6” hướng tới là phát triển một mẫu máy bay chiến đấu tinh gọn và ít phức tạp hơn so với thiết kế của FCAS. Trong bối cảnh xu hướng tác chiến hiện đại ngày càng đề cao vai trò của các thiết bị bay không người lái, nhóm phát triển khẳng định không có ý định xây dựng “một phiên bản FCAS mang màu sắc Đức”.
Cùng với đó, liên minh mới được cho là không muốn tham gia chương trình GCAP - dự án hợp tác phát triển tiêm kích thế hệ mới giữa Anh, Italy và Nhật Bản, do khác biệt về yêu cầu kỹ thuật và định hướng chiến lược.
IG Metall - Công đoàn ngành kim loại lớn nhất tại Đức, cũng lên tiếng ủng hộ sáng kiến tự phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới của Đức. Ông Jürgen Kerner, thành viên ban lãnh đạo IG Metall, cho rằng việc tham gia GCAP ở giai đoạn hiện nay không còn phù hợp vì việc phân chia các hạng mục công việc đã hoàn tất. Theo ông, hướng đi hợp lý là Airbus Defence and Space cùng các đối tác phát triển tiêm kích thế hệ thứ 6 dựa trên nền tảng Eurofighter hiện có, đồng thời hợp tác bổ sung những năng lực công nghệ còn thiếu.
Liên minh “Team Gen 6” dự kiến sẽ được ra mắt chính thức tại Triển lãm Hàng không và Vũ trụ Quốc tế (ILA), khai mạc trong tuần này tại thủ đô Berlin.
Trong diễn biến khác liên quan, quyết định của Đức và Pháp chấm dứt dự án nói trên đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều tại châu Âu, trong đó nhiều lãnh đạo và giới quan sát cảnh báo tác động tiêu cực đối với tham vọng quốc phòng chung của Liên minh châu Âu (EU).
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever ngày 9/6 cho rằng quyết định của Đức và Pháp có thể làm suy yếu năng lực phòng thủ không quân của châu Âu trong dài hạn. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha, bà Margarita Robles bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về quyết định này. Theo bà Robles, đây là “tin xấu và rất đáng lo ngại đối với châu Âu”, đồng thời cảnh báo việc này có thể ảnh hưởng tới mục tiêu tăng cường “tự chủ chiến lược” của châu lục.
Báo Le Point của Pháp dẫn nhận định của giới quan sát cho rằng việc FCAS bị hủy bỏ sau nhiều năm bế tắc phản ánh những bất đồng kéo dài giữa các đối tác công nghiệp và khác biệt về yêu cầu tác chiến giữa Pháp và Đức. Quyết định hủy bỏ dự án này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng hợp tác quốc phòng trong EU, đặc biệt trong bối cảnh các nước châu Âu chịu áp lực tăng chi tiêu quốc phòng.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, hiện chưa rõ số phận của các thành phần khác trong FCAS như hệ thống đám mây tác chiến hay các drone chiến đấu. Trong khi đó, Pháp có thể sẽ phải tiếp tục phát triển một mẫu tiêm kích phù hợp với yêu cầu riêng của mình, đặc biệt là nhiệm vụ hải quân và răn đe hạt nhân. Đức nhiều khả năng sẽ tìm kiếm các đối tác mới thông qua chương trình GCAP (Global Combat Air Programme) do Anh, Italy và Nhật Bản dẫn dắt hoặc các sáng kiến quốc phòng khác.
