Mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng đồng bộ cơ chế, chính sách, giải pháp tìm kiếm, nhận diện, xác minh nguồn gốc, lập hồ sơ, vận động, đàm phán, mua, tiếp nhận hiện vật được hiến tặng, chuyển giao hoặc áp dụng hình thức hợp pháp khác đưa về nước tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa có nguồn gốc Việt Nam ở nước ngoài đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm (hiện vật), bảo đảm phù hợp Luật Di sản văn hóa năm 2024, Công ước UNESCO năm 1970 và các điều ước quốc tế khác mà Việt Nam là thành viên; góp phần bảo vệ chủ quyền văn hóa, khôi phục ký ức lịch sử, làm giàu và hoàn thiện các bộ sưu tập quốc gia.
100% hiện vật đưa về nước được quản lý, bảo quản theo quy định của pháp luật
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Đề án phấn đấu hoàn thành việc nhận diện và lập Danh sách tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài; xây dựng và ban hành hướng dẫn chuyên môn, quy trình đưa hiện vật về nước để triển khai thống nhất trên cả nước.
Bảo đảm 100% hiện vật sau khi đưa về nước được đăng ký, kiểm kê, quản lý, bảo quản và phát huy giá trị theo quy định của pháp luật; áp dụng các biện pháp bảo quản, bảo vệ và hình thức trưng bày phù hợp với tính chất, giá trị và tình trạng của từng hiện vật. Số hóa và tích hợp 100% hồ sơ đã thu thập vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa.
Tăng cường hợp tác quốc tế về phòng, chống buôn bán trái phép di sản văn hóa, chia sẻ thông tin, truy vết nguồn gốc, thúc đẩy hoàn trả, đưa hiện vật về nước; tổ chức đào tạo tối thiểu 50 lượt cán bộ chuyên môn về giám định, đàm phán, pháp lý quốc tế.
Giai đoạn 2031 - 2035 xử lý tối thiểu 50 hồ sơ hiện vật thuộc Nhóm A, B, C; phấn đấu đưa về nước từ 30 hiện vật trở lên; duy trì, cập nhật Danh sách và Cơ sở dữ liệu; đào tạo tối thiểu 60 lượt cán bộ chuyên môn và từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia quốc gia.
Nhiệm vụ của Đề án
Nhiệm vụ của Đề án là xây dựng Danh mục nhận diện, xác thực giá trị; ban hành hướng dẫn chuyên môn; xây dựng phương án đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm đang ở nước ngoài về nước theo từng nhóm; tích hợp dữ liệu về tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa Việt Nam ở nước ngoài vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành, ngoại giao văn hóa.
Đề án đưa ra các giải pháp thực hiện là: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động nguồn lực; phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ; đa dạng hóa phương thức và nâng cao hiệu quả tiếp nhận, phát huy giá trị; tăng cường hợp tác quốc tế.
Đề án được thực hiện từ năm 2026 đến năm 2035, chia thành 2 giai đoạn (giai đoạn 2026 - 2030 và giai đoạn 2031 - 2035) nhằm bảo đảm tính khả thi, từng bước xây dựng nền tảng, thí điểm và mở rộng.
