Đây là chuyến thăm lần thứ hai sau chuyến thăm năm 2014 của lãnh đạo Azerbaijan. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng bí thư Tô Lâm đến Azerbaijan hồi tháng 5/2025. Tháng 10 vừa qua, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cũng có chuyến thăm tới Azerbaijan.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại LB Nga kiêm nhiệm Azerbaijan Đặng Minh Khôi đánh giá chuyến thăm mở ra giai đoạn cụ thể hoá tầm nhìn chiến lược, biến trao đổi tiềm năng thành cơ hội thực tiễn, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới.
Thưa Đại sứ, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev sắp tới sẽ thăm Việt Nam. Xin Đại sứ đánh giá về ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyến thăm trong bối cảnh quan hệ hai nước vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược? Chuyến thăm sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Azerbaijan phát triển như thế nào trong thời gian tới?
Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Tô Lâm, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev sẽ có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 20-21/11/2026. Chuyến thăm này là một dấu mốc mới trong lịch sử quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước, đồng thời thể hiện sự coi trọng của lãnh đạo cấp cao Azerbaijan đối với Việt Nam và quan hệ song phương.
Việt Nam và Azerbaijan có mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, được xây dựng và vun đắp qua nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước. Những dấu mốc lịch sử như chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Azerbaijan năm 1959 và chuyến thăm của Lãnh tụ dân tộc Azerbaijan Heydar Aliyev đến Việt Nam năm 1983 đã đặt nền móng vững chắc cho tình hữu nghị giữa hai dân tộc. Trong suốt chặng đường phát triển, Azerbaijan luôn dành cho Việt Nam sự ủng hộ và tình cảm chân thành; Việt Nam cũng luôn coi trọng quan hệ hữu nghị và hợp tác với Azerbaijan.
Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Azerbaijan tháng 5/2025 và việc hai nước chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược đã mở ra một chương mới trong quan hệ song phương. Từ đó đến nay, tình hình hợp tác trên các lĩnh vực đã có những bước phát triển rõ rệt. Tin cậy chính trị được củng cố với việc trao đổi đoàn cấp cao và các cấp diễn ra thường xuyên, nổi bật là chuyến thăm gần đây của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tiếp tục khẳng định sự coi trọng của hai bên đối với quan hệ song phương. Hợp tác kinh tế-thương mại, đầu tư tăng tính thực chất. Một số doanh nghiệp đã triển khai các dự án cụ thể trên lãnh thổ của bên kia. Hợp tác quốc phòng, an ninh được tăng cường trên các lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, nghiên cứu sản xuất và thương mại. Hợp tác dầu khí, năng lượng, giao thông vận tải và logistics được đẩy mạnh. Hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân có những bước phát triển mới.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm của Tổng thống Ilham Aliyev tới Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, trao đổi toàn diện về các định hướng phát triển quan hệ, đồng thời xác định những biện pháp cụ thể nhằm triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược. Tôi tin tưởng chuyến thăm sẽ tạo xung lực mới, góp phần tăng cường hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, từ chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư đến năng lượng, giáo dục, khoa học công nghệ và giao lưu nhân dân.
Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với Azerbaijan, một đối tác có vị trí địa chiến lược quan trọng tại khu vực Caucasus, là cầu nối giữa châu Âu và châu Á, đồng thời có vai trò ngày càng tích cực trong các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế. Việt Nam mong muốn cùng Azerbaijan phát huy những lợi thế bổ trợ, mở rộng kết nối giữa Đông Nam Á với Caucasus, Trung Á và các khu vực lân cận.
Tôi kỳ vọng chuyến thăm sẽ không chỉ tạo dấu ấn về chính trị, ngoại giao mà còn mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân và doanh nghiệp hai nước. Quan trọng hơn, chuyến thăm sẽ góp phần đưa quan hệ Việt Nam – Azerbaijan bước sang giai đoạn phát triển mới, tương xứng với tầm vóc của khuôn khổ Đối tác Chiến lược.
Trên cơ sở những thành tựu hợp tác đã đạt được và khuôn khổ Đối tác Chiến lược mới được thiết lập, Đại sứ đánh giá đâu là những lĩnh vực hợp tác có tiềm năng và triển vọng lớn giữa Việt Nam và Azerbaijan? Hai bên cần tập trung vào những định hướng và giải pháp nào để khai thác hiệu quả các tiềm năng đó trong thời gian tới?
Tôi cho rằng quan hệ Việt Nam - Azerbaijan đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi để phát triển toàn diện và thực chất hơn. Hai nước có nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị và nhiều lợi thế kinh tế bổ trợ cho nhau. Tuy nhiên, quy mô hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư hiện nay còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng và mong muốn của hai bên. Đây vừa là thách thức, vừa là dư địa rất lớn để hai nước khai thác trong giai đoạn tới.
Trước hết, hợp tác năng lượng tiếp tục là một trong những lĩnh vực có nhiều triển vọng. Azerbaijan có thế mạnh và kinh nghiệm lâu năm trong khai thác, chế biến dầu khí; Việt Nam có nhu cầu phát triển ngành năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Hai bên có thể mở rộng hợp tác giữa Petrovietnam và SOCAR trong cung ứng dầu thô, thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí, hóa dầu và các dịch vụ kỹ thuật liên quan. Hai bên đồng thời cần nghiên cứu mở rộng hợp tác trong năng lượng tái tạo và các lĩnh vực năng lượng mới.
Thứ hai, thương mại và đầu tư cần được xác định là động lực quan trọng để nâng cao tính thực chất của quan hệ Đối tác Chiến lược. Việt Nam có thế mạnh về nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng, sản phẩm công nghiệp chế biến và điện tử; Azerbaijan có vị trí thuận lợi để kết nối hàng hóa Việt Nam với thị trường khu vực Nam Caucasus, Trung Á và châu Âu. Ngược lại, Việt Nam cũng có thể trở thành cửa ngõ để hàng hóa và doanh nghiệp Azerbaijan tiếp cận thị trường ASEAN. Hai nước cần tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức các diễn đàn doanh nghiệp, hội chợ, triển lãm và thúc đẩy các hoạt động kết nối trực tiếp giữa cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ ba, hợp tác giao thông vận tải và logistics có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng không gian kinh tế giữa hai nước. Với vị trí địa lý đặc biệt, Azerbaijan có vai trò trong các hành lang vận tải kết nối châu Á và châu Âu. Việt Nam cũng có vị trí chiến lược tại Đông Nam Á, với hệ thống cảng biển và mạng lưới thương mại quốc tế ngày càng phát triển. Hai bên có thể nghiên cứu các phương thức kết nối vận tải, logistics và chuỗi cung ứng nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương.
Bên cạnh đó, chúng tôi đặc biệt coi trọng việc mở rộng hợp tác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục và đào tạo. Đây là những lĩnh vực phù hợp với yêu cầu phát triển của cả hai nước, đồng thời có khả năng tạo ra giá trị gia tăng và lợi ích lâu dài.
Một nội dung rất quan trọng là tăng cường giao lưu văn hóa, du lịch và nhân dân. Việt Nam và Azerbaijan có nhiều điểm tương đồng về truyền thống lịch sử, văn hóa và tình cảm hữu nghị. Chúng ta cần tiếp tục phát huy di sản quan hệ tốt đẹp mà các thế hệ lãnh đạo hai nước đã dày công xây dựng, thông qua các chương trình trao đổi sinh viên, học giả, chuyên gia, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và du lịch. Tôi tin rằng sự hiểu biết và gắn bó giữa nhân dân hai nước chính là nền tảng xã hội vững chắc để quan hệ Đối tác Chiến lược phát triển bền vững.
Để hiện thực hóa những tiềm năng trên, theo tôi, hai bên cần tiếp tục duy trì trao đổi đoàn các cấp, nhất là cấp cao; phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương, đặc biệt là Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế, thương mại, khoa học và kỹ thuật; đồng thời đẩy mạnh rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hợp tác kinh tế. Đặc biệt, cần chuyển mạnh từ trao đổi tiềm năng sang triển khai các chương trình, dự án cụ thể, xác định rõ lĩnh vực ưu tiên, đối tác thực hiện và lộ trình triển khai. Các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai nước cần chủ động hơn nữa trong việc tìm kiếm cơ hội hợp tác, kết nối thị trường và khai thác lợi thế của mỗi bên.
Trên bình diện đa phương, Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường phối hợp, tham vấn và ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế và diễn đàn khu vực, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và các nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế.
Tôi tin tưởng rằng với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị và quyết tâm của lãnh đạo cấp cao hai nước, quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam – Azerbaijan sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Chuyến thăm của Tổng thống Ilham Aliyev sẽ là cơ hội quan trọng để hai bên cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược, tạo thêm động lực và mở rộng không gian hợp tác, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ!