Theo bài viết có tiêu đề “Dịch COVID-19 có thể là phép thử lớn nhất của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN” đăng trên tạp chí quốc tế chuyên tin tức về châu Á-Thái Bình Dương The Diplomat ngày 9/4, tác giả Hoàng Thị Hà viết: “Trong bối cảnh quốc gia phải lo đối phó với dịch COVID-19 và đã đạt được một số thành công đáng kể, tính đến nay, Việt Nam đã thể hiện được những nỗ lực để nâng cao vai trò ASEAN".
Sau khi tham vấn với các nhà lãnh đạo ASEAN, ngay từ ngày 14/2, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ra Tuyên bố Chủ tịch ASEAN, khẳng định quyết tâm và cam kết chính trị ở mức cao của ASEAN để kiểm soát và ngăn chặn dịch bệnh. Tuyên bố của Chủ tịch ASEAN về bùng phát đại dịch đã nêu bật tính khẩn cấp của vấn đề và cam kết một phản ứng tập thể của các quốc gia thành viên, cũng như đưa ra các biện pháp hỗ trợ lẫn nhau trong việc đối phó với dịch bệnh.
Cụ thể, thủ đô Hà Nội đã triển khai tất cả các kênh trực tuyến để duy trì các cuộc thảo luận trong ASEAN. Đối với các nước trong khối, Việt Nam luôn nỗ lực dẫn đầu trong việc hỗ trợ thiết bị y tế cho Lào và Campuchia, cũng như cung cấp các bộ xét nghiệm cho Indonesia.
Nói về sự hỗ trợ trên, nhà báo Prashanth Parameswaran trên tạp chí The Diplomat đánh giá Việt Nam tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tiểu vùng. Đối với những quốc gia ngoài khu vực, bằng việc tài trợ hàng trăm nghìn khẩu trang cho các nước châu Âu, cũng như hợp tác cung cấp các thiết bị bảo hộ cho Mỹ, Việt Nam đang nhận được sự biết ơn và tin tưởng của các nhà lãnh đạo quốc tế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/4 (theo giờ Mỹ) đã đăng lên mạng xã hội cá nhân Twitter lời cảm ơn “những người bạn ở Việt Nam” vì hợp tác với Mỹ trong cuộc chiến phòng chống dịch COVID-19. Dòng trạng thái cho hay chuyến bay chở 450.000 bộ trang phục bảo hộ giúp phòng chống COVID-19 đã hạ cánh tại Dallas (bang Texas) sau khi được đưa đến từ Việt Nam. Lô hàng thiết bị y tế phòng chống dịch trên được coi là nỗ lực hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ nhằm đẩy nhanh quá trình giao nhận hàng phục vụ cuộc chiến chống dịch COVID-19 tại Mỹ.
Dẫn link bài báo trên Bloomberg có tiêu đề “Việt Nam trao cho Mỹ 250.000 khẩu trang y tế sản xuất trong nước” về Twitter, Thượng nghị sĩ Mỹ Tom Cotton cảm thán lòng biết ơn tới Việt Nam: “Chúng tôi mãi mãi ghi nhớ sự trợ giúp của người dân Việt Nam. Cảm ơn các bạn”.
Trong bài viết nói về cách thức Việt Nam làm thế nào để gặt hái thành công qua “ngoại giao khẩu trang”, nhà báo John Pennington của trang bình luận ASEAN Today khẳng định ngoại giao khẩu trang có thể thúc đẩy kinh tế Việt Nam cũng như vị thế ngoại giao tại khu vực. Việt Nam được đánh giá cao về chất lượng và hữu dụng trong hàng xuất khẩu của nước này. Dịch bệnh COVID-19 đã trao cho Việt Nam một cơ hội ngoại giao và nhà nước đã tận dụng được cơ hội này.
Quan điểm trên cũng được ông Alexander Vuving, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu An ninh châu Á-Thái Bình Dương Daniel K Inouye ở Honolulu, Hawaii (Mỹ) đồng tình. Vị giáo sư này cho hay đại dịch COVID-19 là cơ hội tuyệt vời để Việt Nam tăng cường sức mạnh mềm, giúp quảng bá hành động hào hiệp của Việt Nam dành cho cộng đồng quốc tế.
Ông Derek Grossman - chuyên gia phân tích quốc phòng cấp cao làm việc tại tổ chức nghiên cứu RAND Corporation có trụ sở tại Mỹ - kết luận cách thức Việt Nam ứng phó với dịch COVID-19 cũng như thực hiện nỗ lực ngoại giao trong bối cảnh khủng hoảng cho phép Việt Nam gia tăng vị thế của mình trên thế giới.
