Theo Global Times, một nhóm nghiên cứu tại Trung Quốc vừa công bố bước tiến quan trọng trong lĩnh vực truyền dẫn quang, khi đạt tốc độ truyền dữ liệu hai chiều theo thời gian thực lên tới 2,5 petabit/giây trên sợi quang lõi đơn 24 lõi. Thành tựu này được xem là dấu mốc mới trong công nghệ truyền dẫn quang đường dài dung lượng siêu lớn.
Thông tin từ Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về Công nghệ và Mạng truyền thông quang thuộc Tập đoàn Công nghệ Thông tin và Truyền thông Trung Quốc (CICT) cho biết nghiên cứu được thực hiện với sự phối hợp của Phòng thí nghiệm Pengcheng và Công ty Fiberhome Fujikura Optic Technology.
Về mặt kỹ thuật, tốc độ 2,5 petabit/giây tương đương với việc truyền tải khoảng 290.000 GB dữ liệu mỗi giây. Nói cách khác, hệ thống này có thể tải xuống tới 14.000 bộ phim 4K dung lượng 20GB chỉ trong một giây.
Nhà nghiên cứu Yang Chao cho biết bước tiến này không đơn thuần là gia tăng tốc độ mà còn mở rộng đáng kể năng lực truyền tải thông tin. Ông liên tưởng, nếu trước đây hệ thống truyền dẫn giống như việc xây dựng các tuyến cao tốc, thì nay đã tiến tới mô hình mạng lưới giao thông ba chiều.
Theo ông, điểm cốt lõi của đột phá nằm ở việc tăng số làn truyền thay vì chỉ cải thiện tốc độ trên một kênh duy nhất. Trong khi sợi quang truyền thống tương tự một làn đường với giới hạn nhất định, công nghệ sợi quang 24 lõi cho phép tạo ra 24 kênh truyền độc lập trong cùng một sợi, từ đó nâng cao đáng kể dung lượng tổng thể.
CICT cho biết, trong nhiều năm qua, đơn vị này tập trung phát triển các công nghệ truyền dẫn quang với ba tiêu chí cốt lõi gồm dung lượng siêu lớn, tốc độ siêu cao và khoảng cách siêu dài, đồng thời thúc đẩy đổi mới công nghệ lõi trong nước.
Kết quả nghiên cứu lần này được đánh giá là minh chứng rõ ràng cho tính khả thi và tiềm năng ứng dụng của công nghệ ghép kênh phân chia không gian và đa băng tần trong truyền thông quang dung lượng lớn. Đây được xem là hướng đi quan trọng cho việc phát triển các hệ thống truyền thông quang thế hệ tiếp theo.
Đáng chú ý, bước tiến này xuất hiện trong bối cảnh các hệ thống sợi quang đơn truyền thống đang dần chạm ngưỡng giới hạn về dung lượng, khi nhu cầu dữ liệu tăng vọt do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), các mô hình ngôn ngữ lớn và trung tâm dữ liệu.
Theo ông Xiang Ligang, Tổng thư ký Liên minh Công nghệ Ứng dụng Công nghiệp Tiêu dùng Thông tin Hiện đại Trung Quan Thôn, đột phá này không chỉ củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực truyền thông quang mà còn góp phần thúc đẩy nâng cấp toàn ngành.
Công nghệ mới được kỳ vọng sẽ cung cấp nền tảng truyền dẫn tốc độ cao, ổn định cho các hệ thống viễn thông di động cũng như các lĩnh vực đang phát triển mạnh như AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn. Những ứng dụng thực tiễn có thể kể đến như truyền hình trực tiếp 8K mượt mà hơn hay các tương tác AI theo thời gian thực với độ trễ cực thấp.
Trong bối cảnh kinh tế số toàn cầu đang tăng tốc, các bước tiến trong hạ tầng truyền dẫn dữ liệu như trên được xem là yếu tố then chốt, giúp mở rộng khả năng xử lý và khai thác dữ liệu ở quy mô chưa từng có.
Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy phát triển AI không thể tách rời việc nâng cấp hạ tầng truyền dẫn và trung tâm dữ liệu. Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang đầu tư mạnh vào mạng quang thế hệ mới để đáp ứng nhu cầu dữ liệu ngày càng lớn. Với Việt Nam, đây là hướng cần được tính toán song song với phát triển các ứng dụng AI, bởi năng lực kết nối sẽ quyết định khả năng mở rộng dịch vụ số. Việc ưu tiên hạ tầng số cũng phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57 về xây dựng nền tảng công nghệ và dữ liệu phục vụ đổi mới sáng tạo.
