Động thái nhằm củng cố vai trò quốc tế của đồng euro trong bối cảnh môi trường địa chính trị và tài chính toàn cầu ngày càng biến động.
Theo thông báo, cơ chế repo của Hệ thống Ngân hàng Trung ương châu Âu (Eurosystem), còn gọi là Eurep, sẽ được mở rộng và duy trì dưới hình thức thường trực. Cơ chế này cho phép các ngân hàng trung ương vay euro từ ECB khi thị trường căng thẳng, đổi lại họ phải thế chấp tài sản chất lượng cao bằng đồng euro và hoàn trả cả gốc lẫn lãi khi đáo hạn.
Trước đây, quyền tiếp cận Eurep chỉ giới hạn ở 8 quốc gia, chủ yếu là các nước láng giềng Liên minh châu Âu (EU). Theo quy định mới, về nguyên tắc tất cả các ngân hàng trung ương ngoài khu vực đồng euro đều có thể tham gia, trừ những tổ chức bị áp đặt trừng phạt quốc tế hoặc liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố. Mỗi ngân hàng trung ương có thể vay tối đa 50 tỷ euro, cao hơn đáng kể so với mức trần hiện tại. Cơ chế này dự kiến đi vào hoạt động từ tháng 7/2026, tức trong quý III/2026.
Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết ECB cần chuẩn bị cho một môi trường biến động hơn. Bà nhấn mạnh việc đảm bảo sẵn nguồn thanh khoản euro sẽ giúp tránh tình trạng các tài sản định danh bằng euro bị bán tháo trong giai đoạn thị trường căng thẳng, qua đó bảo vệ hiệu quả truyền dẫn chính sách tiền tệ.
Theo ECB, việc mở rộng Eurep sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương nước ngoài yên tâm cho vay, giao dịch và đầu tư bằng đồng euro, vì họ biết có thể tiếp cận nguồn hỗ trợ từ ECB khi cần thiết. Điều này được kỳ vọng sẽ gia tăng nhu cầu đối với tài sản bằng euro và nâng cao vị thế của đồng tiền chung châu Âu trên thị trường quốc tế, nơi euro hiện vẫn đứng sau đồng USD.
Cơ chế repo là công cụ thường được sử dụng khi các ngân hàng gặp khó khăn trong việc huy động vốn trên thị trường. Dù vậy, trong thời gian gần đây, mức độ sử dụng các đường tín dụng repo của ECB vẫn khá khiêm tốn do đây là công cụ mang tính khẩn cấp.
ECB cũng cho biết sẽ không công bố dữ liệu chi tiết về việc từng quốc gia sử dụng Eurep, mà chỉ cung cấp số liệu tổng hợp hàng tuần về lượng thanh khoản euro được rút ra qua các kênh repo.
Động thái mới nhất cho thấy ECB đang tận dụng thời điểm thị trường toàn cầu có nhiều bất ổn để thúc đẩy vai trò quốc tế của đồng euro, đồng thời tăng khả năng chống chịu của khu vực đồng tiền chung trước các cú sốc từ bên ngoài.
