Ngày 2/9, đồng USD đã vượt mức 2,1 triệu rial Iran trên thị trường tự do tại Tehran, lập kỷ lục mới trong bối cảnh đồng rial mất khoảng 60% giá trị so với USD kể từ đầu năm theo lịch Iran vào tháng 3 - thời điểm 1 USD được giao dịch ở mức khoảng 1,35 triệu rial.
Đà mất giá của đồng rial đã tăng tốc kể từ khi Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran vào tháng 7, sau khi một lệnh ngừng bắn tồn tại trong thời gian ngắn bị đổ vỡ.
Đồng euro cũng tăng lên mức cao chưa từng có là 2,55 triệu rial đổi 1 euro trong khi đồng bảng Anh đạt mức 1 bảng đổi 2.976.000 rial.
Đồng dirham của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), được sử dụng làm chuẩn tham chiếu để định giá đồng rial trên các thị trường khu vực, lần đầu tiên đạt mức 600.000 rial.
Một gram vàng 18 carat tăng lên trên 225,7 triệu rial, trong khi đồng tiền vàng Imami - một đơn vị lưu giữ giá trị tiêu chuẩn tại Iran - được giao dịch ở mức 2,26 tỷ rial.
Theo truyền thông châu Âu, Iran vận hành hệ thống tỷ giá hối đoái kép. Tỷ giá chính thức do Ngân hàng Trung ương ấn định và được sử dụng cho các giao dịch của nhà nước cũng như nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu được trợ giá, cao hơn đáng kể so với tỷ giá trên thị trường tự do mà người dân và doanh nghiệp Iran có thể tiếp cận.
Khoảng cách giữa hai tỷ giá đã gia tăng mạnh kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu vào ngày 28/2 với tỷ giá trên thị trường tự do hiện cao hơn gấp đôi tỷ giá chính thức.
Đồng rial đã rơi vào tình trạng lao dốc không phanh kể từ ngày 28/2 và đà mất giá càng tăng tốc khi Washington siết chặt chiến dịch gây sức ép kinh tế.
Bộ Tài chính Mỹ đã cắt quyền tiếp cận của Iran đối với các ngân hàng trong khu vực, qua đó chặn một trong những kênh chủ yếu của Cộng hòa Hồi giáo Iran để tiếp cận ngoại tệ và thanh toán các khoản nhập khẩu.
Việc phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran càng làm gia tăng sức ép khi hạn chế các tuyến thương mại và làm giảm nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
Ông Abdolnaser Hemmati, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran, cho biết ngân hàng này sẵn sàng bơm 2 tỷ USD vào thị trường ngoại hối nhằm ổn định đồng rial.
Theo ông Hemmati, đợt mất giá mới nhất chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố tâm lý hơn là những yếu tố kinh tế cơ bản.
“Lớp bụi được tạo ra trên thị trường ngoại hối rồi sẽ lắng xuống, và đợt tăng tỷ giá gần đây chịu tác động nhiều hơn từ các yếu tố tâm lý chứ không phải các yếu tố kinh tế thực chất”, ông Hemmati nói.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran thừa nhận rằng lạm phát đã gây áp lực nặng nề lên các hộ gia đình.
“Mặc dù lạm phát và giá cả tăng cao đã gây áp lực nặng nề lên sinh kế và cuộc sống hằng ngày của người dân, và những khó khăn này là điều có thể cảm nhận rõ ràng, Ngân hàng Trung ương đã có thể kiểm soát tốc độ gia tăng của lạm phát thông qua việc sử dụng các công cụ tiền tệ, giám sát và thận trọng”, ông Hemmati nói.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran bác bỏ những tuyên bố của Mỹ cho rằng Tehran không thể tiếp cận các nguồn dự trữ tài chính.
“Những tuyên bố này hoàn toàn vô căn cứ. Các nguồn dự trữ không bị đóng băng và Ngân hàng Trung ương có quyền tiếp cận các nguồn lực ổn định cũng như nhiều nguồn thu từ dầu mỏ và ngoài dầu mỏ”, ông Hemmati nói, đồng thời tuyên bố rằng kể từ tháng 3, hơn 18 tỷ USD ngoại tệ đã được cung cấp để phục vụ nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, thuốc men, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu thô.
Tuy nhiên, ông Hemmati không cung cấp thêm bất kỳ thông tin chi tiết nào để chứng minh cho con số này.
