Có thể nói Bắc Kinh đã bất ngờ khơi mào một cuộc chiến tranh tiền tệ ngày 11/8, khi quyết định hạ giá đồng nhân dân tệ (NDT), tác động tới các nước láng giềng đang lệ thuộc nhiều vào kinh tế Trung Quốc.
Hệ quả đã được thấy ngay lập tức, đồng tiền nhiều nước trong khu vực đã rớt giá theo đồng nhân dân tệ buộc một số nước phải khổ nhọc tìm cách đối phó.
 Nhân viên ngân hàng chuyển các tập tiền mệnh giá 100 nhân dân tệ. Ảnh: Yonhap/TTXVN. |
Trong bài phân tích đề ngày 12/8, nhật báo Wall Street Journal đã nêu bật tác động mà quyết định điều chỉnh hạ tỷ giá đồng NDT đã gây ra, đặc biệt là các nước Đông Nam Á. Theo lời quan chức của một ngân hàng trung ương nước châu Á được tờ báo này trích dẫn, thì đó là một cú sốc bất ngờ, không hề báo trước.
Đối với ba nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á là Malaysia, Indonesia và Việt Nam, hệ quả rất tức thời. Ngay sau khi Bắc Kinh hạ giá đồng nhân dân tệ, đồng ringgit của Malaysia đã giảm khoảng 2% giá trị so với đồng USD. Với tỷ giá phải cần 4,0375 ringgit mới đổi được 1 USD, đồng tiền Malaysia đã ở mức thấp nhất kể từ khi bùng lên cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998 đến nay.
Tương tự như vậy, đồng rupiah của Indonesia cũng rơi xuống mức của năm 1998, với 13.789 rupiah đổi được 1 USD, trong lúc tiền đồng Việt Nam thì giảm giá 1%, tuột xuống mức 1 USD đổi được 22.040 đồng.
Ngoài ba nước trên, Wall Street Journal cũng ghi nhân tình trạng mất giá của đồng won Hàn Quốc, đồng rupee của Ấn Độ, đồng đôla Australia, và đồng yen Nhật Bản cũng bị sụt giá.
Tình trạng đồng tiền quốc gia bị sụt giá đã gây nên một tình trạng bấp bênh mà các nước liên can cần nhanh chóng ổn định. Việt Nam là nước đã tung ra biện pháp phòng thủ rõ nét nhất, với quyết định ngày 12/8 là mở rộng từ 1% lên 2% biên độ tỷ giá tiền đồng Việt Nam so với đồng USD.
Theo Wall Street Journal, việc Bắc Kinh phải dùng đến vũ khí đồng NDT để tự cứu mình có thể có hệ quả không tốt cho chính sách khu vực của Chủ tịch Tập Cận Bình, hiện đang rất muốn dùng lợi ích kinh tế để thuyết phục các nước hậu thuẫn cho định chế tài chính đa phương Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á mà Trung Quốc mới thành lập, cũng như ủng hộ Trung Quốc trong việc đòi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công nhận đồng NDT là ngoại tệ dự trữ toàn cầu.
Để lôi kéo các nước láng giềng, vào tháng 3/2015, ông Tập Cận Bình đã đưa ra ba con số: 10.000 tỷ USD hàng hóa nhập vào Trung Quốc trong 5 năm tới, 500 tỷ USD đầu tư ra ngoài nước và 500 triệu chuyến du lịch của người Trung Quốc ra nước ngoài.
Thế nhưng, với đồng NDT suy yếu, sức mua của Trung Quốc suy giảm, du khách Trung Quốc cũng ít đi. Chính vì thế mà các chuyên gia thuộc trung tâm nghiên cứu ngân hàng ANZ vào ngày 12/8 đã dựa trên sự kiện đồng NDT bị phá giá để cắt giảm từ 0,5% đến 0,75% tỷ lệ tăng trưởng dự kiến năm 2015 cho một số nước châu Á.
Đồng NDT giảm giá có thể gây bất lợi cho kinh tế Singapore
Các chuyên gia cho biết nền kinh tế của Singapore có thể sẽ bị tổn thương do những tác động của việc Trung Quốc hạ giá đồng NDT.
Liên tiếp trong ba ngày 11, 12 và 13/8, Trung Quốc đã điều chỉnh tỷ giá hối đoái giữa đồng NDT và đồng USD theo chiều hướng “có lợi” cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này. Tuy nhiên, động thái này ngay lập tức đã ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường ngoại hối và chứng khoán trong khu vực châu Á, trong đó có Singapore.
Trong hai ngày giao dịch đầu tiên của tuần này, thị trường chứng khoán Singapore giảm mạnh tới hơn 4% do “cú sốc” giảm giá đồng NDT của Trung Quốc.
Các chuyên gia nhận định, hiện tượng bán tháo các cổ phiếu ngân hàng trong hai ngày trước phản ánh tâm lý hơi thái quá của thị trường trước việc đồng NDT giảm giá, bởi thực tế nền tảng kinh doanh và triển vọng hoạt động của các ngân hàng luôn trong diện top đầu. Song thị trường này đã phục hồi đi lên trong ngày giao dịch ngày 13/8.
Theo các chuyên gia, nếu các bất ổn này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến doanh nghiệp cũng như tâm lý của người tiêu dùng, dẫn đến tiêu thụ hàng hóa chậm trễ và các hoạt động kinh tế trì trệ. Những điều này nếu xảy ra sẽ khiến nền kinh tế lớn hơn có thể bị tổn thương hơn nữa trong bối cảnh triển vọng toàn cầu vẫn khá chậm chạp.
Đây được coi là yếu tố khá “nhạy cảm” bởi kinh tế Singapore vốn đang trong quá trình tái cơ cấu và các cơ quan quản lý của nước này vừa phải điều chỉnh hạ dự báo tăng trưởng kinh tế trong năm nay từ khoảng 2-4% xuống còn khoảng 2-2,5%.
Việc cắt giảm dự báo tăng trưởng hàng năm là do những rủi ro liên tục từ môi trường bên ngoài và sự suy giảm trong thương mại toàn cầu đang diễn ra, cùng với những cảnh báo về một triển vọng không mấy sáng sủa trong những tháng tới.
Ông Song Seng Wun, chuyên gia kinh tế của Ngân hàng CIMB, cho biết đối với một quốc gia phụ thuộc xuất khẩu như Singapore, chắc chắn sẽ bị áp lực giảm. Chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI) dựa trên đơn đặt hàng mới và đơn hàng xuất khẩu mới, sẽ có tác động đến sản xuất và xuất khẩu.
Ông Francis Tan, chuyên gia kinh tế từ ngân hàng UOB, cũng chỉ ra rằng lĩnh vực bán dẫn, trong đó phần lớn xuất khẩu sang Trung Quốc, là một ngành công nghiệp dễ bị tổn thương khi mà đồng NDT mất giá so với đồng đôla Singapore.
Đồng NDT yếu đi sẽ khiến giá cả các hàng hóa của Singapore trở nên đắt hơn so với Trung Quốc, và làm giảm khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Singapore so với các quốc gia khác cũng đang có quan hệ thương mại với Trung Quốc. Du lịch cũng có thể bị tác động, đặc biệt là lượng khách Trung Quốc đến Singapore.
Trong khi đó, theo ông Song Seng Wun, lĩnh vực duy nhất có khả năng không bị ảnh hưởng là xây dựng, vốn gần như “miễn nhiễm” với các yếu tố bên ngoài.
