Được triển khai trong bối cảnh AI trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo của kinh tế toàn cầu, Trung tâm được định vị là nền tảng hợp tác khu vực tích hợp nhiều chức năng, từ nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ, đến ươm tạo doanh nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Với lợi thế địa lý gần ASEAN, Nam Ninh được lựa chọn làm điểm đặt Trung tâm nhằm phát huy vai trò cửa ngõ kết nối giữa Trung Quốc và Đông Nam Á.
Theo quy hoạch, Trung tâm được xây dựng như một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, bao gồm các phân khu chức năng như khu nghiên cứu phát triển công nghệ AI, khu công nghiệp ứng dụng, trung tâm triển lãm, giao lưu quốc tế và nền tảng dịch vụ công hỗ trợ hợp tác xuyên biên giới. Cấu trúc này cho phép tích hợp toàn bộ chuỗi giá trị của ngành công nghiệp AI, từ nghiên cứu cơ bản đến thương mại hóa sản phẩm. Một trong những điểm nhấn của Trung tâm là định hướng phát triển năng lực tính toán và hạ tầng dữ liệu quy mô lớn, qua đó cung cấp dịch vụ tính toán cho các doanh nghiệp và tổ chức trong khu vực ASEAN. Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu và nền tảng điện toán giúp giảm chi phí tiếp cận công nghệ, đồng thời nâng cao khả năng ứng dụng AI trong các lĩnh vực như đô thị thông minh, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục số và quản trị công.
Bên cạnh đó, Trung tâm đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp AI mang tính liên kết khu vực. Nhiều doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học đã tham gia mạng lưới hợp tác, triển khai các dự án chung về phát triển sản phẩm, giải pháp công nghệ và ứng dụng thực tiễn. Các lĩnh vực hợp tác trải rộng từ sản xuất thông minh, logistics, năng lượng đến y tế và dịch vụ công. Một trụ cột quan trọng khác của Trung tâm là đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao tri thức. Thông qua các chương trình hợp tác giáo dục, liên kết đào tạo và nghiên cứu chung, Trung tâm góp phần nâng cao năng lực công nghệ cho các nước ASEAN. Các sáng kiến như liên minh nguồn mở AI, chương trình đào tạo kỹ sư và chuyên gia dữ liệu, cũng như các diễn đàn học thuật khu vực đang từng bước được triển khai.
Trong tổng thể hợp tác ASEAN, Việt Nam được đánh giá là một trong những đối tác quan trọng và giàu tiềm năng của Trung tâm. Với định hướng phát triển mạnh mẽ kinh tế số và chuyển đổi số quốc gia, Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với chiến lược phát triển của Trung tâm, tạo nền tảng thuận lợi cho hợp tác song phương.
Thực tế cho thấy một số doanh nghiệp và tổ chức tại Trung tâm đã bước đầu triển khai hợp tác với đối tác Việt Nam trong các lĩnh vực như dịch thuật thông minh, giáo dục trực tuyến và giải pháp AI ứng dụng. Trong thời gian tới, hợp tác giữa Trung tâm và Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng theo hướng thực chất và đa dạng hơn. Các lĩnh vực trọng điểm bao gồm phát triển AI ngôn ngữ Trung - Việt, phục vụ thương mại và giao lưu nhân dân; hợp tác đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao trong các ngành như AI, dữ liệu lớn và khoa học máy tính; cũng như triển khai các ứng dụng AI trong thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và quản lý chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, hai bên có thể tận dụng các nền tảng công nghệ để thúc đẩy mô hình “livestream kết hợp thương mại điện tử”, qua đó tăng cường lưu thông hàng hóa hai chiều. Việc ứng dụng AI trong dịch thuật thời gian thực, phân tích dữ liệu người dùng và tối ưu hóa nội dung số được đánh giá sẽ giúp giảm rào cản ngôn ngữ và nâng cao hiệu quả tiếp cận thị trường.
Ngoài ra, hợp tác trong lĩnh vực đô thị thông minh và chuyển đổi số cũng được coi là hướng đi tiềm năng, khi các thành phố của Việt Nam đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông, môi trường và dịch vụ công. Trung tâm có thể đóng vai trò nền tảng thử nghiệm và chuyển giao các mô hình công nghệ phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Việc tăng cường hợp tác với Việt Nam không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội và nhân văn cho quan hệ song phương. Các chương trình trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và chuyên gia công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo ra thế hệ nhân lực mới, có khả năng thích ứng với nền kinh tế số và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, quá trình triển khai hợp tác cũng đặt ra một số thách thức, như tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như vấn đề bảo mật dữ liệu và quản trị không gian số. Đòi hỏi hai bên cần tăng cường phối hợp chính sách, xây dựng cơ chế hợp tác linh hoạt và đảm bảo cân bằng lợi ích. Trong bối cảnh đó, Trung tâm Hợp tác đổi mới sáng tạo AI Trung Quốc - ASEAN được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “cầu nối số”, thúc đẩy hội nhập công nghệ và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các quốc gia trong khu vực. Việc chuyển dịch từ hợp tác thương mại truyền thống sang hợp tác dựa trên đổi mới sáng tạo và công nghệ cao được coi là xu hướng tất yếu, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Với nền tảng chính sách thuận lợi, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, cùng với nhu cầu hợp tác ngày càng gia tăng từ các nước ASEAN, Trung tâm được đánh giá sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu mối quan trọng trong thúc đẩy liên kết công nghệ khu vực, đồng thời mở ra không gian hợp tác mới giữa Trung Quốc và Việt Nam trong kỷ nguyên số.
