Từ ngày 21 đến 23/9, đồng bào Khmer Nam Bộ tổ chức lễ Sene Dolta (còn gọi là lễ Sen Dolta, hay Sen Đôn-ta) một trong những lễ truyền thống quan trọng trong năm. Với nghi thức tôn giáo trang nghiêm và phong tục đặc sắc, lễ hội thể hiện đậm nét đời sống tinh thần, tín ngưỡng và truyền thống hiếu đạo của người Khmer, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Thượng tọa Lâm Tú Linh, Phó Trụ trì chùa Mahatup (TP Cần Thơ) cho biết: Trong lễ đặt cơm vắt, đồng bào Phật tử Khmer luân phiên mang lễ vật đến chùa để dâng cúng, hồi hướng phước báu cho ông bà, tổ tiên và các vong linh không nơi nương tựa, các hạng ngạ quỷ. Nghi lễ này còn gọi là Pchum Ben.
Các nghi thức Pchum Ben được tổ chức liên tục từ ngày 1 rôch đến ngày 15 rôch tháng Phôt T’rô Bot (theo âm lịch Khmer), tương ứng với khoảng giữa tháng 9 dương lịch. Lễ Pchum Ben khép lại bằng lễ Sene Dolta với nhiều nghi thức truyền thống trang nghiêm.
Đây là dịp để bà con trong các phum sóc và dòng tộc củng cố tình cảm gia đình, tăng cường gắn kết cộng đồng, thắt chặt mối quan hệ giữa các thế hệ; đồng thời góp phần gìn giữ các giá trị truyền thống, xây dựng và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc trong không khí vui tươi, đầm ấm.
"Tuy nhiên, quý Phật tử Khmer xin đừng quên hai người đã sinh thành và dưỡng dục để chúng ta có được ngày hôm nay, đó chính là cha mẹ, những “vị Phật sống” trong ngôi nhà của mình. Trước khi mang cơm dâng lên chư Tăng ở chùa, hãy nhớ làm phước, phụng dưỡng và báo hiếu cha mẹ trước tiên. Bởi hiếu hạnh chính là nền tảng của mọi công đức", thượng tọa Lâm Tú Linh nói.
Ngày Pchum Thom, hay còn gọi ngày giỗ hội, là dịp quan trọng để con cháu trong gia đình Khmer thăm viếng ông bà, cha mẹ còn sống, dâng tặng trái cây, bánh kẹo và tiền. Sau đó, các gia đình trở về nhà chuẩn bị mâm cúng tưởng nhớ ông bà, cha mẹ và tổ tiên những người đã khuất. Đây được xem là ngày lễ chính thức đầu tiên trong lễ Sene Dolta - còn gọi là “ngày đón ông bà”, mang đậm nét văn hóa tâm linh của cộng đồng Khmer Nam Bộ.
Vào ngày lễ chính thứ hai của lễ Sene Dolta, từ sáng sớm, bà con Phật tử Khmer đã chuẩn bị vật thực mang đến chùa để dâng lên chư tăng, sau đó cùng nhau dùng cơm trong không khí đầm ấm tại chùa. Trong khuôn viên ngôi chùa của phum sóc, mọi người cùng tham gia các trò chơi dân gian, múa hát những điệu múa truyền thống như rom-vong, lăm-liêu, sa-ra-van… tạo nên không khí lễ hội rộn ràng, vui tươi và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Vào ngày cuối cùng của lễ Sene Dolta, bà con Phật tử Khmer tổ chức nghi lễ tiễn ông bà, tổ tiên về cõi giới bằng cách thả thuyền nhỏ làm từ bẹ chuối. Trên thuyền có cắm cờ phướn nhiều màu sắc mô phỏng hình cá sấu, cùng hình nộm và các lễ vật như gạo, mè, muối, tiền mã...
Sau khi thắp nhang khấn vái, thả thuyền trôi theo dòng nước sông, kênh, rạch gần nhà, gọi là nghi thức "tiễn đưa ông bà". Nghi lễ này thể hiện lòng tri ân sâu sắc của con cháu đối với tổ tiên, đồng thời khép lại mùa lễ Sene Dolta trong không khí trang nghiêm mà đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Trước đó, nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2025 của đồng bào Khmer, chính quyền địa phương đã tổ chức các đoàn đến thăm, chúc mừng và tặng quà Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước, các vị sư sãi, ban quản trị chùa, người có uy tín, phật tử Khmer và các gia đình chính sách tiêu biểu tại TP Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long cùng nhiều địa phương khác. Các đoàn đã gửi lời chúc mừng tốt đẹp đến đồng bào Khmer đón lễ Sene Dolta vui tươi, đầm ấm, đoàn kết.
Bà Thạch Thị Kim Sang, ngụ tại khóm 5, phường Phú Lợi, TP Cần Thơ cho biết: “Cứ mỗi dịp lễ Sene Dolta, tôi rất vui vì con cháu tụ họp đông đủ, cùng nhau nấu những món ăn truyền thống để cúng ông bà, tổ tiên, đặc biệt là trong ngày tiễn đưa ông bà”.
Không khí đầm ấm, vui tươi của lễ Sene Dolta 2025 tiếp tục khẳng định tinh thần đoàn kết, gắn bó của đồng bào Khmer Nam Bộ, góp phần xây dựng đời sống văn hóa phong phú và bền vững trong cộng đồng.