Năm 2026, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp. Các nhóm tấn công có chủ đích duy trì hoạt động nhắm vào hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia và hạ tầng trọng yếu. Mã độc tống tiền kết hợp đánh cắp dữ liệu để gây sức ép kép; tội phạm mạng khai thác trí tuệ nhân tạo để giả mạo giọng nói, hình ảnh, tự động hóa lừa đảo và phát triển mã độc. Tấn công qua chuỗi cung ứng, nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba và hoạt động mua bán trái phép dữ liệu cá nhân ngày càng phổ biến.
Trong khi đó, năng lực bảo vệ an ninh mạng, cơ chế điều phối liên ngành có lúc, có nơi còn thiếu sự đồng bộ. Hạ tầng số quốc gia còn phân tán, phụ thuộc vào công nghệ lõi của nước ngoài và bên ngoài; thế trận phòng vệ khẩn nguy chưa thống nhất. Năng lực tự chủ đối với dữ liệu trọng yếu, mật mã và không gian an ninh mới chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong đó, lĩnh vực tài chính – ngân hàng là mục tiêu hàng đầu. Với thanh toán số, ngân hàng số và xác thực sinh trắc học đã phổ cập rộng rãi, một sự cố an ninh mạng tại tổ chức tài chính có thể gây thiệt hại lớn về tài sản, lộ lọt dữ liệu khách hàng, gián đoạn hoạt động thanh toán và làm suy giảm niềm tin của người dân, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội.
Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và là năm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 1/1/2026) và Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 1/7/2026) chính thức đi vào cuộc sống, cùng các nghị định hướng dẫn: Nghị định số 331/2026/NĐ-CP về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin, Nghị định số 332/2026/NĐ-CP về dịch vụ an ninh mạng và Nghị định số 333/2026/NĐ-CP về định danh địa chỉ IP.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Chương trình diễn tập năm nay được tổ chức nhằm đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, kiểm nghiệm năng lực phát hiện, ứng phó và điều tra sự cố trong một lĩnh vực trọng yếu.
Chương trình góp phần củng cố cơ chế phối hợp giữa lực lượng chuyên trách, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp an ninh mạng; đồng thời phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về an ninh mạng và chia sẻ kinh nghiệm, quy trình, phương pháp ứng cứu sự cố giữa các bên tham gia.
Chương trình diễn tập gồm 2 phiên. Phiên 1 là phiên thực hành, diễn ra trong 7,5 tiếng liên tục trên hệ thống mô phỏng hạ tầng của một tổ chức tài chính, với sự tham gia của 90 cán bộ, chiến sĩ, chuyên viên thuộc 46 đơn vị, gồm các đơn vị thường trực bảo vệ an ninh mạng của 14 bộ, ngành và Phòng An ninh mạng Công an 32 tỉnh, thành phố, chia thành 10 đội.
Điểm mới của diễn tập năm nay là hình thức phòng thủ trực tiếp kết hợp điều tra trực tiếp. Các đội phải tập trung giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công để bảo vệ hệ thống; song song đó phải phân tích nhật ký, truy vết hành vi của đối tượng qua các giai đoạn của cuộc tấn công, khoanh vùng, xử lý sự cố, khôi phục hoạt động hệ thống và thu thập chứng cứ điện tử phục vụ công tác điều tra. Phần điều tra được chấm điểm theo thể thức CTF với 43 thử thách; kết quả chung của mỗi đội phản ánh cả năng lực phòng thủ lẫn năng lực điều tra.
Phiên 2 được tổ chức dưới hình thức hội thảo chuyên đề, với sự tham gia của lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an các tỉnh, thành phố và đơn vị bảo đảm an ninh mạng của các bộ, ngành. Hội thảo tập trung vào 5 tham luận: phổ biến những nội dung mới của Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, các nghị định và hướng dẫn thi hành; phổ biến những điểm mới trong công tác thẩm định hồ sơ cấp độ hệ thống thông tin; đổi mới công tác huấn luyện, diễn tập an ninh mạng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo; xu thế phát triển của trí tuệ nhân tạo và tác động tới ngành an ninh mạng – dự báo và định hướng; hệ thống pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật an ninh mạng – trụ cột bảo đảm an ninh mạng tại các bộ, ngành, địa phương.
Kết thúc chương trình, Ban Tổ chức đã trao giải cho các đội đạt thành tích cao trong chương trình diễn tập.
Chương trình Diễn tập an ninh mạng quốc gia năm 2026 là dịp để các lực lượng bảo vệ an ninh mạng kiểm nghiệm năng lực thực chiến, cập nhật và đưa các quy định mới của pháp luật vào thực tiễn, qua đó góp phần xây dựng thế trận an ninh mạng quốc gia vững chắc, bảo vệ an toàn hạ tầng số và niềm tin của người dân trong kỷ nguyên số.
