Đây là hoạt động văn hóa tâm linh truyền thống nhằm tưởng nhớ công đức của Đức Hỏa Thần, đồng thời cầu mong sự bình an, che chở cho cư dân Thủ đô trước hỏa hoạn, tai ương, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống giữa lòng đô thị lịch sử.
![Chú thích ảnh](https://media3.baotintuc.vn/images/wKg-2vpEDjAY8yz6JB1amhg7BWY-_plllAep7tDRXLJozfYw54-Cu0LIoZ-q4Lh7xzXY7rUA4szd2Jeav_7hELUV3inc1dsOj8b0az_hIWs/2.jpg.avif "Đền Hỏa Thần mang vẻ đẹp "sơn son thếp vàng" thường thấy trong các không gian thờ tự Á Đông.")
Tọa lạc giữa khu vực sầm uất của phố cổ, đền Hỏa Thần từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần đặc biệt của người dân Thăng Long - Hà Nội. Trong tín ngưỡng dân gian, Đức Hỏa Thần là biểu trưng cho ngọn lửa, ánh sáng và sự ấm no, nhưng cũng là yếu tố cần được chế ngự để tránh gây ra tai họa. Vì vậy, lễ dâng hương hằng năm không chỉ đơn thuần là nghi thức tín ngưỡng mà còn phản ánh tư duy nhân văn sâu sắc của người Việt trong việc gìn giữ hạnh phúc gia đình và bảo vệ cộng đồng.
Lý giải về sự ra đời của ngôi đền đặc biệt này, ông Trịnh Văn Hùng, Phó trưởng Tiểu ban Di tích đền Hỏa Thần cho biết, dưới thời nhà Nguyễn, khu vực phía Tây phố phường Hà Nội chủ yếu là nhà tranh tre nứa lá nên hỏa hoạn xảy ra rất thường xuyên và khốc liệt. Theo các tư liệu lịch sử, vào những năm 1828 và 1837, hàng nghìn ngôi nhà đã bị thiêu rụi trong những vụ cháy lớn, gây thiệt hại cho kinh thành. Trước nỗi lo sợ về “giặc lửa”, năm 1838, người dân đã lập nên ngôi đền này để thờ tự vị thần lửa với mong muốn ngài sẽ giúp trị hỏa tai, bảo trợ cho nhân dân có cuộc sống yên ổn.
Đền Hỏa Thần hiện là di tích duy nhất tại Việt Nam thờ thần Lửa theo lối “Tam giáo đồng nguyên”, kết hợp giữa thờ Hỏa Thần với thờ Phật và Tam tòa Thánh mẫu. Dù qua nhiều lần trùng tu, nơi đây vẫn giữ được những nét chạm khắc tinh xảo và phong cách mỹ thuật đặc trưng của đời Nguyễn thế kỷ XIX với hình ảnh rồng, mây lá lật và tượng nghê cách điệu.
Lễ dâng hương nhân kỷ niệm ngày sinh Đức Hỏa Thần là lời khẳng định giá trị bền vững của di tích. Được công nhận di tích lịch sử văn hóa từ năm 1997, đền Hỏa Thần là minh chứng sống động cho tín ngưỡng tôn giáo phong phú và đời sống tâm linh sâu sắc của người Việt từ xa xưa, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn bản sắc văn hóa phố cổ và làm phong phú thêm kho tàng di sản của Thăng Long ngàn năm văn hiến.
