Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận

“Giấc mơ Chapi”, cây đàn Chapi độc đáo của dân tộc Raglai đã được chế tác, biểu diễn, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội).

Nếu chỉ những người Raglai giàu có mới sở hữu Mã La (một loại cồng chiêng) để gõ trong tất cả các nghi lễ, thì những người Raglai nghèo đã sáng tạo ra cây đàn Chapi, loại nhạc cụ đơn sơ phỏng theo thanh âm của tiếng Mã La.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 1

Theo nghệ nhân Ka Tơr Đôi, đàn Chapi được làm từ tre. Vì vậy công đoạn chọn tre, chọn bương rất cầu kỳ. Vì tre có tốt thì tiếng đàn mới hay. Tre để làm đàn không được quá già hoặc quá non, khoảng năm tuổi là thích hợp nhất.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 2

Tim được ống tre tốt đòi hỏi rất nhiều công sức. Tre tươi sau khi đem về sẽ được hong lên gác bếp khoảng ba đến bốn tháng rồi mới bắt đầu làm đàn. Làm như thế để thanh tre được khô kiệt tạo âm thanh hay và sẽ không bị mối mọt khi sử dụng về sau.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 3

Để làm ra một cây đàn cha Pi việc có một con dao sắc gọt là điều vô cùng cần thiết. Con dao để làm đàn Chapi có hình dáng khá đặc biệt một đầu loại hình lưỡi dao nhọn, phần chuôi dao dài chừng 30cm.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 4

Công đoạn đầu tiên của làm đàn Chapi là róc vỏ cũng tre. Muốn róc được vỏ tre thì phải để đúng chiều của ống tre thì mới róc được. Chiếc đàn Chapi có 4 khoang được róc vỏ.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 5

Phần khó nhất của cây đàn Chapi là tách sợi tre để làm dây đàn. Đàn Chapi có 8 dây đàn, mỗi dây cách nhau 2 cm. Phần này phải làm rất cẩn thận vì dây đàn rất đẽ đứt. Sợi dây phải được mài nhẵn và có độ dầy vừa phải. Đây là công đoạn cần độ tỉ mỉ và mất thời gian nhất của cây đàn Chapi.

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 6

Công đoạn tiếp theo là đục lỗ và đánh phím đàn. Vị trí của lỗ đàn được nằm ở giữa thân tre. Tất cả có 4 lỗ tương ứng với 4 phím đàn được gắn trên cây đàn Chapi. Ngoài ra cò có hai lỗ ở hai đầu để âm thanh thoát ra ngoài .

Độc đáo đàn Chapi của người Raglai Ninh Thuận ảnh 7

Đàn Chapi luôn có mặt trong mọi hoạt động văn hoá cộng đồng của người Raglai. Sự hiện diên của cây đàn Chapi chính là giấc mơ của những người nghèo, nhưng có tấm lòng rộng mở, phóng khoáng mang theo những niềm mơ ước đơn sơ rằng ai cũng được nghe tiếng Chapi, nghe những âm thanh của núi rừng.

Lê Phú / Báo Tin tức

Dành cho bạn

Giao lưu thể thao kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN

Giao lưu thể thao kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN

Sáng 11/9, Trung tâm Thông tin Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) khu vực phía Nam phối hợp với Công ty ITAXA tổ chức chương trình “Giao lưu thể thao năm 2026”, tạo không khí sôi nổi trong đội ngũ viên chức, người lao động hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống TTXVN (15/9/1945 - 15/9/2026).
Tìm về ký ức Hà Nội xưa qua tà áo dài truyền thống

Tìm về ký ức Hà Nội xưa qua tà áo dài truyền thống

Sáng 11/9, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, giới thiệu những lát cắt về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi và sức sống của áo dài trong đời sống đô thị.