Theo hãng tin Al Jazeera, các công ty vận tải lớn hoan nghênh thông tin về một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng qua, song vẫn chờ thêm các chi tiết cụ thể, trong đó có kế hoạch rà phá thủy lôi và bảo đảm an ninh tuyến hàng hải.
Trong một báo cáo gửi khách hàng, các nhà phân tích của Sentosa Ship Brokers nhận định thị trường đang kỳ vọng hoạt động thương mại sẽ sớm trở lại bình thường. Tuy nhiên, sau nhiều tháng gián đoạn, cả chủ tàu lẫn bên thuê tàu nhiều khả năng vẫn duy trì tâm lý thận trọng cho đến khi việc lưu thông qua eo biển Hormuz được khôi phục ổn định.
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2 đã khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Dữ liệu của Kpler và LSEG cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua khu vực này vẫn ở mức hạn chế. Ngày 15/6, công ty Petronet của Ấn Độ đã cho tàu chở LNG Disha đi qua eo biển Hormuz, được xem là một trong những chuyến hàng hiếm hoi thực hiện hành trình này kể từ khi xung đột bùng phát.
Tàu Disha nhận hàng tại cảng Ras Laffan của Qatar từ đầu tháng 3 và bị mắc kẹt ở phía Tây eo biển Hormuz trong nhiều tháng trước khi tiếp tục hành trình tới cảng Dahej của Ấn Độ.
Ngày 14/6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt xung đột kéo dài hơn ba tháng. Theo ông Sharif, thỏa thuận là kết quả của các cuộc đàm phán chuyên sâu với sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Saudi Arabia. Lễ ký chính thức dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
Theo các thông tin được công bố, văn kiện hiện nay chủ yếu mang tính biên bản ghi nhớ, tạo khuôn khổ cho khoảng 60 ngày đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Một trong những nội dung quan trọng là việc Iran mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đã bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát.
Tuy nhiên, nhiều điều khoản của thỏa thuận vẫn chưa được công bố đầy đủ. Giới chức Iran cho biết Tehran vẫn đang xem xét các khía cạnh chính trị, pháp lý và kỹ thuật trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Các chuyên gia nhận định, ngay cả khi thỏa thuận được ký kết và triển khai, hoạt động vận tải qua Hormuz khó có thể phục hồi ngay lập tức. Việc khôi phục hoàn toàn lưu thông hàng hải sẽ phụ thuộc vào các biện pháp bảo đảm an ninh thực địa cũng như mức độ tin tưởng của giới vận tải quốc tế đối với sự ổn định lâu dài của khu vực.
