Quyết định này được xem là động thái làm rõ hơn định hướng của Nhà Trắng trong cuộc chiến thương mại, song nhiều ý kiến cảnh báo mức thuế cao hơn dự kiến sẽ làm gia tăng chi phí và phức tạp hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo tờ Politico ngày 1/8, các mức thuế mới dao động từ 10% đến trên 50% đối với những nền kinh tế lớn như Brazil và Trung Quốc. Nhiều quốc gia châu Á đóng vai trò trọng yếu trong chuỗi cung ứng hàng tiêu dùng của Mỹ sẽ chịu mức thuế khoảng 20%, cao gấp gần 10 lần so với trước đây. Nhà Trắng hiện vẫn chưa giải thích rõ cách áp dụng thuế đối với hàng hóa quá cảnh qua nước thứ ba - vấn đề được coi là cốt lõi với các doanh nghiệp đa quốc gia.
Chính quyền Trump cho biết một số sản phẩm thiết yếu sẽ được miễn trừ, song nhiều trường hợp có thể mất hiệu lực khi Washington áp dụng mức thuế theo từng ngành đối với các mặt hàng chủ lực như dược phẩm và chất bán dẫn. Trong khi đó, ba đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ - Canada, Mexico và Trung Quốc - vẫn đang trong quá trình đàm phán về các điều khoản rộng hơn, khiến bức tranh thương mại toàn cầu chưa thực sự rõ ràng.
Ông Mohamed El-Erian, Cố vấn kinh tế trưởng Tập đoàn Allianz, nhận định việc một số quốc gia vẫn đang đàm phán, trong khi số khác mới đạt “thỏa thuận sơ bộ” chưa được văn bản hóa, khiến doanh nghiệp khó hoạch định chiến lược đầu tư dài hạn. Liên minh châu Âu và Nhật Bản đã tỏ ra hoài nghi về khả năng thực hiện các cam kết mua hàng và đầu tư.
Hiệp hội Các thương hiệu may mặc và giày dép Mỹ (AAFA) cảnh báo mức thuế cao sẽ tác động mạnh tới chi phí nhập khẩu, đặc biệt từ những thị trường cung cấp hàng tiêu dùng quy mô lớn. Chủ tịch AAFA Stephen Lamar cho biết, dù một số mức thuế “có thể ổn định trong thời gian tới”, doanh nghiệp vẫn thiếu thông tin cần thiết để xây dựng chiến lược, thậm chí ngay cả trong việc định giá sản phẩm cho mùa kinh doanh tiếp theo.
Trong tuyên bố ngày 1/8, Hiệp hội Business Roundtable - đại diện hơn 200 CEO các tập đoàn hàng đầu Mỹ - nhấn mạnh thuế quan cao kéo dài sẽ gây tổn hại cho nền kinh tế, đặc biệt là ngành sản xuất. Tổ chức này kêu gọi Nhà Trắng và các đối tác thương mại, nhất là các đồng minh, duy trì đối thoại để giảm thuế quan và rào cản phi thuế.
Tuy nhiên, Nhà Trắng bác bỏ các lo ngại, khẳng định các thỏa thuận thương mại đã “mở ra khả năng tiếp cận thị trường chưa từng có” với tổng giá trị hơn 32.000 tỷ USD và 1,2 tỷ người tiêu dùng. Phát ngôn viên Kush Desai nhấn mạnh, chính sách thuế kết hợp với cắt giảm quy định và thuế nội địa sẽ mang lại “tương lai tốt đẹp hơn” cho doanh nghiệp và người dân Mỹ.
Giới phân tích nhận định tác động thực sự của chính sách thuế quan sẽ bộc lộ rõ trong những tháng tới, khi hàng hóa trong chuỗi cung ứng bắt đầu chịu mức thuế mới. Ông Greg Ahearn, Chủ tịch Hiệp hội Đồ chơi Mỹ, cho biết báo cáo việc làm yếu trong tháng 7, cùng việc điều chỉnh giảm số liệu của tháng 5 và 6, là những dấu hiệu sớm cho thấy tác động tiêu cực của chính sách. Giá nhiều mặt hàng như đồ nội thất, quần áo và đồ chơi đã tăng ngay từ tháng 6, góp phần đẩy lạm phát tăng.
Ông Lamar cảnh báo: “Khi giá đã tăng, rất khó để giảm trở lại”. Trong khi đó, ông Ahearn dự báo tình trạng tăng giá, cắt giảm lao động và thu hẹp nguồn cung có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi bước vào mùa mua sắm cuối năm.
