Doanh nghiệp đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc để chống hàng giả

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Bộ Công Thương đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc đối với một số nhóm hàng hóa. Theo dự thảo, các mặt hàng có rủi ro cao sẽ bắt buộc áp dụng truy xuất nguồn gốc, trong khi các nhóm khác được khuyến khích triển khai nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc là nền tảng xây dựng niềm tin. Khi mỗi sản phẩm có đầy đủ thông tin về xuất xứ, quy trình sản xuất và hành trình lưu thông, thị trường sẽ vận hành minh bạch, hạn chế gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ông Hoàng Vững, Tổng Biên tập Tạp chí Tiếp thị & Gia đình cho biết, tọa đàm được tổ chức nhằm cập nhật, giới thiệu những nội dung đáng chú ý trong dự thảo chính sách mới liên quan đến truy xuất nguồn gốc hàng hóa; đồng thời tạo diễn đàn trao đổi đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế.

Không chỉ dừng lại ở góc độ chính sách, chương trình còn ghi nhận nhiều kinh nghiệm thực tiễn từ các doanh nghiệp tiên phong áp dụng truy xuất nguồn gốc từ sớm. Những mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ băn khoăn cho doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thêm góc nhìn thực tiễn cho cơ quan quản lý trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng tới mục tiêu minh bạch hóa thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Ở góc độ chuyên gia công nghệ, ông Phạm Văn Quân, Chủ tịch Công ty CP Công nghệ Checkee cho rằng, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn hiểu chưa đầy đủ về truy xuất nguồn gốc. “Đây không đơn thuần là dán mã QR mà là cả một hệ thống dữ liệu xuyên suốt chuỗi cung ứng. Nếu không xây dựng được nền tảng dữ liệu đồng bộ, việc truy xuất sẽ chỉ mang tính hình thức”, ông Quân phân tích.

Theo các chuyên gia, điểm cốt lõi của truy xuất nguồn gốc là định danh sản phẩm và kết nối dữ liệu từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối. Khi dữ liệu được liên thông, doanh nghiệp có thể kiểm soát hàng hóa theo thời gian thực, đồng thời tạo cơ sở cho cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm hiệu quả hơn.

Đại diện doanh nghiệp cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Công ty Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đã triển khai mã QR từ năm 2021 nhằm chống hàng giả, bảo vệ thương hiệu. Trong khi đó, Công ty CP Kinh doanh Khí miền Nam (Gas South) ứng dụng hệ thống truy xuất từ năm 2020, giúp quản lý hàng triệu bình gas trên thị trường, theo dõi chính xác vòng đời sản phẩm.

Ông Nguyễn Khắc Trí, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Gas Petrolimex cho biết, ngành gas có nguy cơ gian lận thương mại cao nên doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống truy xuất nhiều lớp, kết hợp tem chống giả, QR code và công nghệ nhận diện điện tử. “Chi phí đầu tư ban đầu lớn nhưng mang lại hiệu quả lâu dài trong kiểm soát thị trường và bảo vệ thương hiệu”, ông Trí nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh Nhà nước đẩy mạnh cắt giảm điều kiện kinh doanh, tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp, yêu cầu về minh bạch nguồn gốc và trách nhiệm quản lý chất lượng càng trở nên cấp thiết. Truy xuất nguồn gốc sẽ là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho công tác hậu kiểm, giúp phát hiện nhanh các sản phẩm vi phạm, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh.

Từ thực tiễn và góc nhìn chính sách, các ý kiến thống nhất rằng để triển khai hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý rõ ràng, đầu tư hệ thống dữ liệu đầy đủ và lựa chọn công nghệ phù hợp với từng ngành hàng. Đây không chỉ là giải pháp chống hàng giả mà còn là “chìa khóa” nâng cao năng lực cạnh tranh và uy tín của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.