Vừa bảo đảm yêu cầu đổi mới, vừa giữ được tính ổn định
Chiều 2/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thông tin về việc thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã chủ động tổ chức rà soát Chương trình giáo dục phổ thông; thành lập các nhóm nghiên cứu, tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ quản lí, giáo viên và các đối tượng có liên quan. Hiện Bộ GDĐT đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.
Trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông được rà soát, cập nhật, bổ sung, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức triển khai việc hoàn thiện sách giáo khoa, bảo đảm tính kế thừa, ổn định, không gây xáo trộn lớn trong dạy và học; đồng thời cập nhật kịp thời những yêu cầu, định hướng mới của Chương trình vào sách giáo khoa.
Việc hoàn thiện sách giáo khoa được thực hiện trên cơ sở bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc, theo lộ trình để sử dụng từ năm học 2028-2029.
Theo Bộ GD&ĐT, đây không phải là việc xây dựng lại Chương trình và sách giáo khoa từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu đổi mới, cập nhật những nội dung cần thiết, vừa giữ được tính ổn định, liên tục của quá trình dạy học, hạn chế xáo trộn đối với nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình.
Việc hoàn thiện sách giáo khoa sẽ kế thừa và cập nhật, bổ sung những yêu cầu mới của Chương trình giáo dục phổ thông như chú trọng các nội dung nhằm tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến; bổ sung, cập nhật các nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng phù hợp với yêu cầu của Chương trình và lứa tuổi học sinh.
Đồng thời, tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện dạy học thực tế ở các vùng, miền; giảm những nội dung trùng lặp, nặng về lí thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông. Quá trình này cũng sẽ rà soát các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên và bản quyền sách giáo khoa. Việc rà soát, hoàn thiện được thực hiện cầu thị, thực chất, lắng nghe ý kiến của đội ngũ giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, các tầng lớp nhân dân, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học và nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy.
Bảo đảm quyền sở hữu của Nhà nước và đổi mới việc cung ứng sách giáo khoa
Cùng với việc hoàn thiện nội dung Chương trình và sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT sẽ triển khai các nhiệm vụ liên quan đến đổi mới công tác biên soạn, xuất bản, phát hành và cung ứng sách giáo khoa.
Theo Thông báo số 494/TB-VPCP, bản quyền sách giáo khoa phải được xác định là tài sản của Nhà nước; Bộ GD&ĐT chỉ đạo biên soạn, chịu trách nhiệm về nội dung và giữ bản quyền; đồng thời nghiên cứu phương án phát hành miễn phí sách giáo khoa cho học sinh theo lộ trình quy định.
Bộ GD&ĐT sẽ rà soát, đổi mới phương thức phát hành, cung ứng sách giáo khoa, nghiên cứu cắt giảm các khâu trung gian, tăng tính chủ động của địa phương và đa dạng hóa các kênh cung ứng phù hợp với điều kiện thực tế. Đồng thời, sẽ đẩy nhanh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu của ngành Giáo dục, chủ động kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư để xác định chính xác nhu cầu sách giáo khoa theo cấp học, lớp học và từng cơ sở giáo dục; qua đó nâng cao chất lượng dự báo nhu cầu, điều phối và phân phối sách giáo khoa.
Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã chủ động triển khai một số yêu cầu mới trong giáo dục phổ thông. Trong đó có tăng cường phát triển năng lực số cho học sinh; triển khai nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông; bổ sung, tăng cường các nội dung về khoa học kỹ thuật, giáo dục STEM; đồng thời tiếp tục chú trọng giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, trong đó có giáo dục nghệ thuật. Các nội dung đã được triển khai theo các văn bản hướng dẫn chuyên môn và từng bước đưa vào thực hiện trong nhà trường.
Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT tiếp tục hoàn thiện các quy định về hoạt động giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu người học, phù hợp với điều kiện tổ chức dạy học 2 buổi/ngày; bảo đảm nội dung giáo dục trong nhà trường được tổ chức khoa học, thiết thực, phù hợp với điều kiện của học sinh và cơ sở giáo dục.
Việc hoàn thiện Chương trình và sách giáo khoa sẽ được thực hiện theo lộ trình, có bước đi phù hợp, bảo đảm đủ thời gian để tổ chức biên soạn, thẩm định, hoàn thiện, chuẩn bị các điều kiện triển khai và hướng dẫn đội ngũ giáo viên.
Cùng với đó, Bộ GD&ĐT tiếp tục nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, thi và tuyển sinh trên cơ sở đánh giá đầy đủ các yếu tố tác động, có lộ trình phù hợp, bảo đảm đánh giá đúng thực chất chất lượng dạy và học, trình độ người học và công bằng trong thi cử. Mục tiêu cuối cùng của quá trình này là tiếp tục củng cố giáo dục phổ thông là nền tảng; bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng; giúp học sinh được phát triển toàn diện về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực; đồng thời tạo điều kiện để nhà trường, giáo viên và học sinh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông một cách thực chất, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.
