Trong bối cảnh chính trị cũng như kinh tế toàn cầu đang có những biến động dữ dội và sự vươn lên của châu Á với hai nước lớn là Trung Quốc và Ấn Độ, vị thế của châu Á đang gia tăng và ngày càng có vai trò quyết định trong vận mệnh chung toàn cầu. Trong bối cảnh đó, vai trò trung tâm của ASEAN ngày càng được đề cao. Đông Nam Á có tầm nhìn chung và trở thành khu vực ngày càng gắn kết sâu và phát triển bền vững.
Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, trong ASEAN, đã có những quốc gia trở thành tấm gương tiêu biểu trong phát triển như Singapore, hay những quốc gia đang chuyển động rất nhanh, tiến lên phía trước, cải cách mạnh mẽ như Việt Nam, Indonesia, Malaysia, hay cả những nước còn tụt lại phía sau như Myanmar cũng đang có những chuyển biến để hòa nhập với thế giới. Giáo sư khẳng định tương lai ASEAN là tươi sáng.
Giáo sư Vũ Minh Khương nhận định điều đáng quý là Việt Nam đóng vai trò ngày càng chủ động và có ảnh hưởng đến vận mệnh chung của Đông Nam Á. Việt Nam nỗ lực hội nhập với toàn cầu và trở thành một trong những nền kinh tế hội nhập sâu với thế giới, trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi công nghệ toàn cầu. Việt Nam cũng là một trong những quốc gia chủ động trong việc chuyển đổi xanh và nắm bắt công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Chính vì vậy, việc tổ chức AFF trong tháng 6 này thể hiện vai trò dẫn dắt quan trọng của Việt Nam trong tương lai ASEAN.
Đánh giá về những nội dung chương trình nghị sự, Giáo sư Vũ Minh Khương nhận định nếu các nền kinh tế ASEAN phát huy hiệu quả sự cộng hưởng, thì ASEAN có thể trở thành một nền kinh tế năng động hơn và đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn hiện nay. ASEAN cần chủ động gắn kết sâu hơn trong vấn đề khai thác công nghệ số, khai thác năng lượng xanh và trong vấn đề thương mại, du lịch và đặc biệt là vấn đề năng lượng.
Giáo sư cho rằng ASEAN sẽ nâng cao đáng kể khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu nếu xây dựng được nguồn dự trữ năng lượng vững chắc, khai thác hiệu quả năng lượng tái tạo và thúc đẩy kết nối lưới điện xuyên ASEAN như đang được thảo luận. Ông cũng nhấn mạnh tiềm năng của Việt Nam và tiểu vùng sông Mekong trong vai trò trung tâm sản xuất lương thực, có thể trở thành nguồn dự trữ chiến lược cho khu vực và thế giới.
Theo ông, đây là những nội dung ASEAN cần thúc đẩy với tinh thần trách nhiệm, tầm nhìn hướng tới tương lai, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và thu hút dòng vốn đầu tư toàn cầu vào khu vực. Giáo sư Vũ Minh Khương khẳng định ASEAN là vùng kinh tế rất sống động và có tiềm năng phát triển rất nhanh trong thời gian tới và Việt Nam sẽ là một minh chứng tiêu biểu.
