Diễn đàn Biển Việt Nam 2026: Kết nối nguồn lực và tri thức

Video TS. Nguyễn Hùng Sơn - Giám đốc Học viện Ngoại giao trao đổi với phóng viên:

Ở góc độ cơ quan nghiên cứu và tham mưu chiến lược, TS. Nguyễn Hùng Sơn - Giám đốc Học viện Ngoại giao đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo chí để làm rõ nội dung diễn đàn không chỉ là cầu nối giữa chính sách, pháp lý quốc tế và thực tiễn vươn ra biển của doanh nghiệp, mà còn là nơi truyền tải các tư tưởng đột phá để đưa Việt Nam giàu từ biển, mạnh về biển.

Xin ông cho biết mục tiêu trọng tâm và cốt lõi mà Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 hướng tới là gì?

Như các bạn đã biết, Học viện Ngoại giao từ lâu đã là cơ quan nghiên cứu rất sâu về các vấn đề biển, đại dương cũng như công tác hợp tác và hội nhập quốc tế về biển. Mục đích xuyên suốt là nhằm bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam trên biển; đồng thời thúc đẩy hợp tác, phát triển biển để phục vụ công cuộc vừa bảo vệ, vừa xây dựng Tổ quốc.

Diễn đàn Biển Việt Nam năm 2026 tiếp tục hướng tới mục tiêu thúc đẩy hợp tác, đối thoại, chia sẻ và liên kết giữa các bên giữa các bộ, ngành Trung ương với các địa phương; Giữa các cơ quan nhà nước với cộng đồng nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Qua đó, các bên cùng nhau nâng cao nhận thức chung, đặc biệt là về những tư tưởng mới của Đảng và Nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với biển.

Trong bối cảnh cụ thể của năm 2026, Diễn đàn có nhiệm vụ tập trung thông tin, giúp người dân, các đối tác và bạn bè quốc tế hiểu rõ Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam. Việc thống nhất nhận thức chung này vô cùng quan trọng, bởi Nghị quyết chứa đựng nhiều tư tưởng đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển. Vậy sự kết nối giữa nghiên cứu pháp lý tại Học viện Ngoại giao và việc thực thi chính sách phát triển kinh tế biển trên thực tế được thể hiện như thế nào qua Diễn đàn lần này, thưa ông?

Chúng ta có thể thấy Nghị quyết phát triển quốc gia biển mạnh có tầm nhìn rất rộng và bao quát. Quá trình này đòi hỏi sự đóng góp của rất nhiều ngành, nhiều lĩnh vực; sự tham gia của chính quyền các cấp từ Trung ương đến địa phương; sự tham gia của người dân cũng như sự hợp tác quốc tế.

Khi tất cả các lực lượng đó cùng hợp tác vươn ra biển - đặc biệt là các vùng biển xa và vùng biển quốc tế - điều bắt buộc là phải hiểu rõ luật pháp quốc tế, nhất là Luật Biển quốc tế, cùng các chuẩn mực và xu thế quốc tế về biển.

Với tư cách là cơ quan nghiên cứu và tham mưu, Học viện Ngoại giao sẽ có nhiệm vụ đóng góp phần sức của mình nhằm hỗ trợ các lực lượng đang hướng ra biển. Chúng tôi giúp các bên nắm rõ những quy tắc, quy định pháp lý quốc tế sẽ chi phối hoạt động của mình; nhận biết những nguyên tắc cần tuân thủ cũng như các bài toán pháp lý đặt ra cho từng lĩnh vực, từng ngành nghề. Từ đó, các cơ quan, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược, kế hoạch tốt, phù hợp với xu thế và luật pháp quốc tế, giúp việc hợp tác và thu hút nguồn lực quốc tế đạt kết quả cao nhất.

Vậy ông có lời khuyên nào dành cho các chuyên gia pháp lý trẻ đang theo dõi Diễn đàn - những người nghiên cứu về Luật Biển trong bối cảnh mới hiện nay?

Đối với các chuyên gia pháp lý trẻ muốn đóng góp cho đất nước, điều cốt yếu là phải hiểu sâu sắc luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước và các văn bản Luật Biển. Tuy nhiên, các bạn không nên tiếp cận Luật Biển quốc tế một cách tĩnh tại. Hãy nhìn nhận Luật Biển như một "thực thể sống" đang liên tục phát triển. Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ cũng như năng lực con người khi tiến sâu vào các vùng biển sâu, biển xa, Luật Biển quốc tế cũng đang xuất hiện nhiều ý tưởng, sáng kiến và cơ chế mới để thích ứng.

Vì vậy, lời khuyên của tôi dành cho các bạn trẻ: Bên cạnh việc học tập và hiểu rõ luật pháp quốc tế hiện hành, hãy chủ động nhận diện các xu hướng vận động mới. Từ đó, các bạn không chỉ tiếp thu kiến thức một chiều mà còn có thể tham gia đóng góp, góp phần định hình sự phát triển của Luật Biển quốc tế.

Trân trọng cảm ơn ông!