Theo UBND tỉnh Tây Ninh, hồ Dầu Tiếng rộng hơn 27 km2, dung tích 1,58 tỷ m3 nước, nằm trải dài qua 3 tỉnh Tây Ninh, Bình Dương và Bình Phước, có vai trò rất lớn về nông nghiệp trong vùng Đông Nam Bộ. Đây là công trình quan trọng đặc biệt, liên quan đến an ninh quốc gia.
Với hệ thống kênh mương dài hơn 2.000 km, hồ Dầu Tiếng hiện nay đóng vai trò chiến lược trong phát triển nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, điều tiết lũ trên địa bàn các tỉnh Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước, Long An và Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc biệt, hồ Dầu Tiếng còn góp phần quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì cân bằng hệ sinh thái vùng hạ du; đồng thời, phát huy tiềm năng phát triển du lịch sinh thái và năng lượng tái tạo như: điện mặt trời, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, bền vững cho vùng Đông Nam Bộ.
Trong những năm gần đây, hồ Dầu Tiếng đã thu hút đông đảo du khách bởi cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, thơ mộng. Các hoạt động như: cắm trại, chèo thuyền kayak, câu cá, trekking, tham quan rừng bán ngập… đang phát triển mạnh, với tiềm năng trở thành điểm đến du lịch sinh thái trọng điểm phía Nam.
Từ khi hồ Dầu Tiếng được đưa vào khai thác, Tây Ninh đã có bước chuyển mình ngoạn mục trong phát triển nông nghiệp. Theo ông Nguyễn Đình Xuân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, đến nay, Tây Ninh từng bước hình thành vùng chuyên canh lớn, đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ, phát triển các chuỗi giá trị nông sản và chăn nuôi gia súc tập trung. Tỉnh chuyển hướng sang nông nghiệp sạch, công nghệ cao, tuần hoàn - thích ứng với biến đổi khí hậu, triển khai các mô hình hiện đại như: rau thủy canh, tưới tiết kiệm, chăn nuôi khép kín, truy xuất nguồn gốc.
Theo ông Nguyễn Đình Xuân, dự án khu vực phía Tây sông Vàm Cỏ Đông với tổng chiều dài 117,8 km, tổng vốn đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng, không chỉ là cú hích lớn cho sản xuất nông nghiệp mà còn mang đến những thay đổi tích cực trong đời sống nông thôn.
Trước đây, khu vực phía Tây sông Vàm Cỏ Đông bao gồm các huyện biên giới Châu Thành và Bến Cầu, thường xuyên rơi vào cảnh khan hiếm nước vào mùa khô. Người dân và sản xuất nông nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào thủy triều và nguồn nước tự nhiên vốn không ổn định. Tuy nhiên, vùng đất nông nghiệp này đã thay da đổi thịt từ cuối năm 2022, khi giai đoạn I của Dự án tưới tiêu phía Tây sông Vàm Cỏ Đông hoàn thành.
Nhờ dòng nước dẫn từ hồ Dầu Tiếng vượt sông Vàm Cỏ Đông, 16.953 ha đất nông nghiệp tại khu vực này đã được "giải hạn", mở ra cơ hội tăng số vụ gieo trồng, chuyển đổi cây trồng có giá trị kinh tế cao và cải thiện sinh kế cho người dân. Hiện nay, giai đoạn II của dự án với kinh phí khoảng 600 tỷ đồng đang được triển khai, kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng hiệu quả tưới tiêu trên diện rộng.
Từ nền tảng nguồn nước ổn định, Tây Ninh không chỉ phát triển nông nghiệp truyền thống mà còn vươn mình thành "điểm đến vàng" của nông nghiệp công nghệ cao. Trong đó, các "đại bàng" đầu tư như: Tập đoàn De Heus (Hà Lan) và Tập đoàn Hùng Nhơn đã chọn Tây Ninh làm nơi triển khai chuỗi tổ hợp nông nghiệp công nghệ cao DHN Tây Ninh với quy mô hàng đầu khu vực.
Theo ông Vũ Mạnh Hùng, Chủ tịch Tập đoàn Hùng Nhơn, nhờ có tài nguyên nước phong phú, quy hoạch bài bản cùng sự đồng hành của chính quyền địa phương, Tây Ninh đã tạo ra môi trường đầu tư hấp dẫn cho lĩnh vực nông nghiệp hiện đại, đặc biệt là ngành chăn nuôi và chế biến thực phẩm.
Tập đoàn Hùng Nhơn và De Heus (Hà Lan) đã hợp tác đầu tư hơn 2.500 tỷ đồng vào chuỗi tổ hợp nông nghiệp công nghệ cao DHN Tây Ninh. Dự án sử dụng công nghệ hiện đại theo mô hình khép kín từ trại giống, chăn nuôi gà thịt, đến nhà máy chế biến thực phẩm xuất khẩu, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế xanh và tuần hoàn.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, các dự án này còn thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, đóng góp vào mô hình kinh tế xanh – tuần hoàn, và tạo nền tảng để Tây Ninh vươn lên mạnh mẽ trong lĩnh vực nông nghiệp hiện đại.
Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng nguồn nước từ hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng, trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện các công trình thủy lợi trên địa bàn. Mục tiêu là tạo động lực tăng trưởng cho ngành nông nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, phấn đấu đạt giá trị sản phẩm thu hoạch bình quân 115 triệu đồng/ha vào năm 2025.
Đồng thời, tỉnh cũng tập trung thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nhằm nâng cao chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp. Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng mô hình sản xuất hiện đại, khép kín không chỉ giúp tăng năng suất, chất lượng nông sản mà còn tạo sức cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp Tây Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế. Qua đó, tỉnh hướng tới phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho người dân.
